طرح ملی سرشماری ثبتی‌مبنا در ایران

روند رویداد تا امروز

فاز عملیاتی سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ در ۴ اکتبر ۲۰۲۶ تا ساعت ۱۶:۰۶ با آغاز دوره‌های آموزشی مجریان در ایلام توسط مرکز آمار ایران کلید خورد. این طرح برای نخستین بار با رویکرد ثبتی‌مبنا و اتکا به پایگاه‌های داده دولتی طراحی شد تا نیاز به مراجعات حضوری به حداقل برسد.

بر اساس اطلاعات ارائه شده در ۴ اکتبر ۲۰۲۶، حدود ۸۵ درصد از اطلاعات مورد نیاز این سرشماری مستقیماً از سامانه‌های دولتی استخراج می‌شود و تنها برای رفع نواقص به خوداظهاری نیاز است. استفاده از این روش، هزینه‌های اجرای طرح را ۴۰ درصد و نیاز به نیروهای آمارگیر میدانی را ۶۰ درصد کاهش داده است. همچنین مقرر شد فاز اینترنتی سرشماری از اواخر مهرماه آغاز شود و پیامک‌های اختصاصی برای تکمیل اطلاعات به خانوارهای هدف ارسال گردد.

در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ تا ساعت ۰۳:۰۳، رئیس مرکز آمار ایران با تایید عبور جمعیت کشور از مرز ۸۷ میلیون نفر، اعلام کرد که جمعیت ایران روندی رو به رشد اما با شتابی کمتر از دهه‌های گذشته را تجربه می‌کند. در این زمان اعلام شد که متوسط بعد خانوار ایرانی به ۳.۱۹ نفر کاهش یافته که پایین‌ترین رقم ثبت‌شده از دهه ۱۳۳۰ تاکنون است.

داده‌های منتشر شده در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ همچنین نشان داد که بیش از ۶۷ میلیون نفر از جمعیت کشور در مناطق شهری زندگی می‌کنند که نشان‌دهنده نرخ شهرنشینی ۷۷.۷ درصدی است. بر اساس برنامه‌ریزی‌های اعلام شده در این تاریخ، مقرر شد مرحله میدانی سرشماری جدید از ابتدای آبان‌ماه به شکل هدفمند آغاز شود و تنها به خانوارهایی با اطلاعات ناقص محدود باشد.

آنچه باید زیر نظر داشت

• نتایج اولیه سرشماری نوین در اسفندماه امسال منتشر خواهد شد.
• نتایج اولیه این سرشماری مبنای برنامه‌ریزی‌های کلان سال آینده قرار خواهد گرفت.
• مرحله میدانی سرشماری جدید از ابتدای آبان‌ماه برای تکمیل داده‌های ناقص اجرا می‌شود.