دستور قاضی برای تداوم بازداشت مهندس متهم به جاسوسی در OpenAI به دلیل خطر فرار به عربستان

برای اینکه عبدالرحمن الفوزان بتواند دوران پیش از محاکمه را به‌جای سلول زندان فدرال بیرون بگذراند، وکلای مدافعش باید ثابت می‌کردند او قصد فرار از ایالات متحده را ندارد. با این حال، یک قاضی فدرال در روز دوشنبه اعلام کرد که به دلیل حمایت‌های احتمالی دولت عربستان، تضمینی در کار نیست و دستور داد این مهندس پیشین شرکت OpenAI در بازداشت بماند.[1][2]

قاضی الکس تسه در سان‌فرانسیسکو تأکید کرد که الفوزان خطر گریز بالایی دارد و پیشنهاد وثیقه‌ای را که با حساسیت‌های فراوانی روبه‌رو شده بود، رد کرد. دادستان‌ها با موفقیت نشان دادند که پیشنهاد کنسولگری عربستان برای هماهنگی با یک شرکت تأمین وثیقه، در واقع ریسک فرار متهم را بیشتر هم می‌کند.[1][2]

در جلسه استماع، قاضی تسه این پرسش را مطرح کرد که یک وثیقه با پشتیبانی دولتی چطور می‌تواند ضامن ماندن الفوزان در خاک آمریکا باشد. قاضی صراحتاً گفت ترجیح می‌دهد به‌جای یک دولت خارجی، اعضای خانواده متهم دارایی‌های شخصی‌شان را پای هرگونه توافق وثیقه گرو بگذارند.[1]

ارتباط با خاندان سلطنتی و پیام‌های واتس‌اپ

یادداشت بازداشت ارائه‌شده از سوی دادستانی فاش کرد که الفوزان مرتباً با یکی از اعضای ناشناس خاندان سلطنتی عربستان در ارتباط بوده است. طبق ادعای دادستان‌ها، پیام‌های واتس‌اپ نشان می‌دهد این شاهزاده سعودی بارها در پی جذب الفوزان به پروژه‌های دولتی هوش مصنوعی بوده و از او پرسیده چه زمانی OpenAI را ترک می‌کند.[2]

در یکی از پیام‌های ماه مه، این عضو خاندان سلطنتی خطاب به الفوزان نوشته بود: «عربستان بیش از آمریکا به تو نیاز دارد!» دادستان‌ها اشاره کردند که الفوزان به این پیام پاسخ «۱۰۰٪» داده، اما با لحنی کاملاً اقتصادی یادآور شده تا زمان تعلق گرفتن کامل سهام پرسودش (Vesting) از این استارتاپ پیشگام هوش مصنوعی جدا نخواهد شد.[2]

این شهروند ۳۵ ساله سعودی که دارنده اقامت دائم آمریکا است، در دوران کوتاه کاری‌اش دریافتی چشمگیری داشت. الفوزان سالانه ۳۸۵ هزار دلار در OpenAI حقوق پایه می‌گرفت و هنگام پیوستن به شرکت در ژوئیه ۲۰۲۵، کمک‌هزینه سهام ۲٫۲ میلیون دلاری به او اختصاص یافته بود.[2]

ویلیام پرنیک، وکیل مدافع او، ادعاهای دادستان‌ها را رد کرد و نگرانی‌ها از فرار موکلش را بی‌پایه دانست. پرنیک تأکید کرد هیچ شواهد متقنی مبنی بر جاسوسی او برای عربستان سعودی وجود ندارد و اتهامات جاسوسی هنوز در دادگاه به اثبات نرسیده است.[1]

دو طرف روایت‌های کاملاً متضادی درباره تمهیدات سفر الفوزان به دادگاه ارائه دادند. دادستان‌ها بلیت یک‌طرفه رزروشده به مقصد ریاض را که ادعا می‌شود توسط دولت سعودی تأمین مالی شده، گواهی روشن بر برنامه‌ریزی فوری او برای فرار از دسترس عدالت قلمداد کردند.[1][2]

توجیه بلیت یک‌طرفه

در سوی دیگر، تیم دفاع استدلال کرد که برنامه‌ریزی سفر صرفاً برای پیگیری امور روزمره خانواده بوده و نشانی از قصد فرار ندارد. به گفته آنها، همسر الفوزان باید ویزای دانشجویی ایالات متحده را تمدید می‌کرد و الفوزان فقط می‌خواست او را در سفر به عربستان برای انجام کارهای اداری همراهی کند.[1]

وکلای مدافع افزودند که رزرو بلیت یک‌طرفه برای این مهندس رویه‌ای عادی بوده، چرا که شرایط کاری‌اش گاهی بازگشت زودهنگام را ایجاب می‌کرد. پس از بازداشت الفوزان، همسر و پسر خردسالش با پرواز دیگری که توسط برادرزن او (از کارکنان نیروی دریایی عربستان) رزرو شده بود، خاک آمریکا را ترک کردند.[1]

ناس یاسین، دیگر وکیل الفوزان، توضیح داد که این خویشاوند در چارچوب یک اقدام شخصی بلیت را تهیه کرده است. او تصریح کرد همسر الفوزان قبلاً ویزای بازدید آمریکا را گرفته و قصد بازگشت دارد، امری که روایت دولت مبنی بر خروج همیشگی را نقض می‌کند.[1]

با تمام این توضیحات، دادستان‌ها در لوایح خود تأکید کردند که ضبط گذرنامه سعودی الفوزان مانع از فرار او نخواهد شد؛ زیرا او منابع مالی و ارتباطات سطح بالایی دارد که امکان دریافت اسناد مسافرتی جایگزین و زندگی آسوده در ریاض را برایش میسر می‌کند.[1][2]

اتاق کنفرانس مدیران ارشد

جرقه این پرونده به بازداشت الفوزان در ۹ اکتبر برمی‌گردد؛ زمانی که متهم شد قصد استراق سمع جلسات اداری در دفتر مرکزی OpenAI در سان‌فرانسیسکو را داشته است. روز ۳۰ سپتامبر، کارکنان شرکت متوجه یک دستگاه ضبط صدای مخفیانه متصل به پورت USB پشت یک تلویزیون شدند.[2][3]

این دستگاه داخل رول دستمال توالت در یکی از اتاق‌های کنفرانس مدیران ارشد جاسازی شده بود؛ مکانی که الفوزان اساساً دسترسی مجاز به آن نداشت. دادستان‌ها مدعی‌اند او سخت‌افزار دستگاه را برای مسدود کردن انتقال داده به تلویزیون دستکاری کرده و محتوای ذخیره‌شده روی کارت حافظه microSD آن را نیز رمزگذاری کرده بود.[2]

جلسات آن اتاق خاص غالباً شامل تبادل داده‌های فوق‌محرمانه فنی، تجاری و نقشه راه استراتژیک شرکت بوده است. اطلاعات مربوط به تحقیقات اختصاصی، محصولات پیش‌رو پیش از عرضه عمومی، فرصت‌های تجاری کلان و جزییات محرمانه از توانمندی‌ها و قابلیت‌های واقعی سیستم‌های هوش مصنوعی در آنجا مورد بحث قرار می‌گرفت.[2]

دوربین‌های مداربسته داخل شرکت نشان می‌دهند الفوزان پیش از کشف دستگاه، در چند نوبت در حوالی آن اتاق کنفرانس پرسه زده است. OpenAI بلافاصله مراتب را به اف‌بی‌آی اطلاع داد و او را اخراج کرد؛ هرچند تاکنون نشانه‌ای دال بر سرقت کدهای منبع اصلی ثبت نشده است.[2][3]

اوج‌گیری ابعاد امنیت ملی

بازرسی از منزل الفوزان و بررسی اولیه تلفن همراه او قطعات الکترونیکی مشابه دستگاه کشف‌شده را آشکار کرد. بازرسان همچنین تصاویری مربوط به اواخر سپتامبر پیدا کردند که گویا به پنل‌های تجهیزات اتاق کنفرانس دیگری در ساختمان OpenAI مربوط می‌شود.[2]

دادستان‌ها به یادداشت دیجیتالی حذف‌شده‌ای اشاره کردند که حاوی لینک‌هایی به دستگاه‌های همان سازنده بوده است. یادداشت دیگری با آخرین تاریخ ویرایش ۷ اکتبر، حاکی از برنامه‌ریزی الفوزان برای جمع‌آوری زودهنگام سخت‌افزارهایی بود که قبلاً کار گذاشته یا قصد کار گذاشتنشان را داشته است.[2]

وزارت دادگستری آمریکا این پرونده جاسوسی تجاری را تهدیدی ژئوپلیتیکی تعبیر کرده است. تاد بلانش، دادستان کل، اظهار کرد که سرقت مالکیت فکری مربوط به هوش‌های به اصطلاح ابرهوشمند (Superintelligence) پیشرفته خطری حاد برای امنیت ملی است.[2][4]

مقامات فدرال حراست از تحقیقات بنیادین هوش مصنوعی را در ردیف اولویت‌های اساسی قرار داده‌اند. کاش پتل، رئیس اف‌بی‌آی، تأکید کرد صیانت از نوآوری‌های آمریکایی ستون فقرات قدرت اقتصادی این کشور است و مقابله با نفوذ در این عرصه در صدر اهداف ضداطلاعاتی پلیس فدرال خواهد بود.[4]

جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی نیز پیروزی در این کارزار را ضرورتی حیاتی خواند. هم‌زمان با بازگردانده شدن الفوزان به سلولش، تحلیلگران فنی روی قطعات رمزگذاری‌شده او کار می‌کنند تا مشخص شود آیا داده‌های حساس پیش از کشف سخت‌افزار به بیرون نشت پیدا کرده است یا خیر.[2][4]