انتشار تیزر مسابقه موسیقی «صحنه» با ترانه ابی و سایه توقیف بر سر آن
انتشار تیزر مسابقه استعدادیابی «صحنه» که در آن شرکتکنندگان ترانه «قصه عشق» ابی را همخوانی میکنند، با واکنش تند رسانههای حکومتی و تهدید به توقیف مواجه شده است.
به قلم تارا نوری
این خبر را به اشتراک بگذارید
یک همخوانی گروهی، چند ثانیه تصویر از زنان و مردانی که در کنار هم ایستادهاند و ترانهای از یک خواننده لسآنجلسی که دهههاست در ایران ممنوع است؛ همین ترکیب کافی بود تا تیزر مسابقه استعدادیابی «صحنه» به بمب خبری شبکههای اجتماعی تبدیل شود.
این ویدئوی کوتاه که برای معرفی یک برنامه جدید در شبکه نمایش خانگی منتشر شده است، شرکتکنندگان و داوران را در حال همخوانی ترانه معروف «قصه عشق» از ابی نشان میدهد. فضایی پرانرژی که به سرعت توجه مخاطبان تشنه سرگرمی را به خود جلب کرد.
اما این استقبال عمومی، روی دیگری نیز داشت. رسانههای نزدیک به نهادهای امنیتی و حکومتی به سرعت وارد عمل شدند و نوک پیکان حملات خود را به سمت سازندگان این برنامه و نهادهای نظارتی نشانه رفتند تا مانع از پخش آن شوند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، در واکنشی تند اعلام کرد که این برنامه هیچگونه مجوزی برای انتشار دریافت نکرده است. این ادعا زنگ خطری جدی برای آینده این مسابقه موسیقی و تیم سازنده آن به شمار میرود.[1]
تقابل سرگرمی و خطوط قرمز
اگر این فشارها به اقدام عملی از سوی ساترا یا نهادهای قضایی منجر شود، پخش برنامه «صحنه» پیش از آغاز متوقف خواهد شد. اتفاقی که میتواند فعالیت حرفهای عوامل آن را نیز تحت تاثیر قرار دهد و خسارات مالی به همراه داشته باشد.[1]
رادیو فردا در گزارشی تحلیلی به این موضوع پرداخته و اشاره میکند که انتشار این تیزر، بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی به دنبال داشته است. این رویداد بار دیگر موضوع برخورد دوگانه حکومت با مقوله آزادیهای اجتماعی را پیش کشیده است.[2]
حضور زنان و مردان در کنار یکدیگر و همخوانی ترانهای از یک هنرمند تبعیدی، خطوط قرمزی را لمس میکند که سالهاست در رسانههای رسمی ایران غیرقابل عبور به نظر میرسند. این تضاد آشکار، بحثهای داغی را درباره آزادیهای مدنی به راه انداخته است.[2]
در این میان، واکنش کاربران فضای مجازی تنها به بحث و جدل محدود نماند. خلاقیتهای طنزآمیز نیز به سرعت شکل گرفتند و نشان دادند که این تیزر تا چه حد در فرهنگ عامه نفوذ کرده و به یک پدیده وایرال تبدیل شده است.
خبرنامه گویا از انتشار یک کلیپ طنز ساخته شده با هوش مصنوعی خبر داده است که بر پایه همین تیزر شکل گرفته است. در این نسخه دستکاری شده، چهرههای سیاسی شناخته شده در جایگاه داوران قرار گرفتهاند و واکنش نشان میدهند.[3]
بازتاب در فضای مجازی
در این ویدئوی طنز، چهرههایی چون محسن رضایی، محمدباقر قالیباف، احمد جنتی و نرگس محمدی در حال دست زدن و به وجد آمدن با ترانه ابی به تصویر کشیده شدهاند. این پارودی، ابعاد تازهای به وایرال شدن این تیزر بخشید.[3]
شبکه نمایش خانگی در سالهای اخیر همواره به عنوان سوپاپی برای فرار از محدودیتهای شدید صدا و سیما عمل کرده است. برنامهسازان تلاش میکنند با نزدیک شدن به خطوط قرمز، مخاطبان بیشتری را جذب کنند و سهم بیشتری از بازار سرگرمی داشته باشند.
با این حال، نهاد ساترا که زیرمجموعه صدا و سیما محسوب میشود، همواره سعی داشته تا کنترل خود را بر این تولیدات اعمال کند. کشمکش میان پلتفرمهای نمایش خانگی و ساترا، داستانی تکراری در صنعت سرگرمی ایران است که پایانی برای آن متصور نیست.
انتخاب ترانه «قصه عشق» برای این تیزر، انتخابی هوشمندانه و در عین حال پرخطر بود. موسیقی پاپ لسآنجلسی همواره بخشی جداییناپذیر از حافظه شنیداری ایرانیان بوده، اما پخش رسمی آن در داخل کشور با موانع قانونی و برخوردهای قهری روبرو است.
آینده مبهم یک مسابقه
اکنون تیم سازنده مسابقه «صحنه» در موقعیتی پیچیده قرار گرفتهاند. از یک سو، تیزر آنها موفق شده است توجه میلیونها نفر را جلب کند و از سوی دیگر، شمشیر داموکلس توقیف بر سر آنها سایه افکنده و آینده پروژه را تهدید میکند.
تجربه نشان داده است که فشارهای رسانهای از سوی خبرگزاریهای تندرو، اغلب به تشکیل پروندههای قضایی یا لغو مجوزها منتهی میشود. باید دید آیا پلتفرم پخشکننده میتواند از این بحران عبور کند یا مجبور به سانسور گسترده برنامه خواهد شد.
برخی ناظران معتقدند که انتشار چنین تیزری ممکن است نوعی سنجش افکار عمومی و ارزیابی میزان تحمل نهادهای نظارتی باشد. تاکتیکی که گاهی جواب میدهد و گاهی به قیمت توقیف کامل یک پروژه پرهزینه تمام میشود و سرمایهگذاران را فراری میدهد.
در نهایت، ماجرای مسابقه «صحنه» فراتر از یک برنامه سرگرمی ساده است. این اتفاق آینهای است که تضادهای عمیق میان خواستههای فرهنگی جامعه و محدودیتهای رسمی را بازتاب میدهد و نشاندهنده شکاف میان سبک زندگی مردم و قوانین حاکم است.
سرنوشت این برنامه در روزهای آینده مشخص خواهد شد. تصمیمی که ساترا و نهادهای قضایی اتخاذ میکنند، نه تنها تکلیف «صحنه» را روشن میکند، بلکه مرزهای جدید آزادی عمل در شبکه نمایش خانگی را نیز برای سایر تولیدکنندگان ترسیم خواهد کرد.
چالشهای بیپایان موسیقی
موسیقی همواره یکی از چالشبرانگیزترین حوزههای هنری در ایران پس از انقلاب بوده است. محدودیتها بر سر راه خوانندگان زن و همچنین ممنوعیت پخش آثار هنرمندان خارج از کشور، فضای موسیقی داخلی را به شدت ایزوله و محدود کرده است.
موسیقی همواره یکی از چالشبرانگیزترین حوزههای هنری در ایران پس از انقلاب بوده است.
با این وجود، نفوذ اینترنت و شبکههای اجتماعی باعث شده تا مرزهای سانسور تا حد زیادی کمرنگ شوند. مخاطبان ایرانی امروز بیش از هر زمان دیگری به محتوای متنوع دسترسی دارند و همین امر، کار نهادهای نظارتی را برای کنترل افکار عمومی دشوارتر کرده است.
مسابقه «صحنه» چه پخش شود و چه به محاق توقیف برود، ماموریت خود را در جلب توجه افکار عمومی به انجام رسانده است. این تیزر چند ثانیهای، به نمادی از میل جامعه به شادی و عبور از کلیشههای رسمی تبدیل شده است.
- رسانههای حکومتی
- معتقدند این برنامه بدون مجوز ساخته شده و با عبور از خطوط قرمز، هنجارهای رسمی را زیر پا گذاشته است.
- ناظران اجتماعی
- این رویداد را نشانهای از تضاد میان خواستههای فرهنگی جامعه و محدودیتهای تحمیلی میدانند.
- کاربران فضای مجازی
- با ساخت ویدئوهای طنز و پارودی، به استقبال این تیزر رفته و محدودیتهای رسمی را به سخره گرفتهاند.
منابع
[1]Iran Internationalرسانههای حکومتیهمخوانی ترانه ابی در «صحنه»؛ فشار رسانههای حکومتی و احتمال برخورد با عوامل
مطالعه در Iran International →
[2]Radio Farda Iranناظران اجتماعیپخش همخوانی ترانه «قصه عشق» ابی در ایران حامل چه پیامی است؟
مطالعه در Radio Farda Iran →
[3]Gooya Newsکاربران فضای مجازیاین شاهکار رو از دست ندید! - Gooya News
مطالعه در Gooya News →
بیشتر در سرگرمی
مشاهده همه →فیزیک صوت
راز کوک ارکستر: چرا نت «لا» پیش از ورود به صحنه، گرمای نفس تماشاگران را محاسبه میکند؟
4 منبع
اتنوموزیکولوژی
مستندسازی و آرشیو موسیقی نواحی ایران؛ چالشها و روشهای حفظ میراث شفاهی
5 منبع
تئوری موسیقی
راز سیم دوم گیتار؛ چرا شکستن یک قاعده ریاضی آکوردها را نجات داد؟
6 منبع
آکوستیک
مخروطهای انعطافناپذیر و هارمونیکهای سهکیلوهرتزی: چرا ارکسترها ساز خود را با ابوا کوک میکنند؟
5 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار سرگرمی با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





