استلانتیس برای دور زدن تعرفه‌ها و استفاده از ظرفیت خالی کارخانه‌ها، خودروهای برقی چینی را در اروپا مونتاژ می‌کند

اتحادیه اروپا سال ۲۰۲۴ را صرف ایجاد یک دیوار تعرفه‌ای عظیم کرد که هدف آن جلوگیری از سرازیر شدن خودروهای برقی چینی با یارانه سنگین به این قاره بود. اکنون، چهارمین خودروساز بزرگ جهان، دروازه‌ها را از داخل باز می‌کند. استلانتیس—شرکت مادر برندهای قدیمی اروپایی از جمله پژو، فیات و اوپل—فعالانه در حال بازسازی کارخانه‌های اروپایی خود برای مونتاژ خودروهای برقی با طراحی چینی است. این اقدام عملاً موانع تجاری را که قانون‌گذاران اروپایی برای حمایت از صنعت داخلی خودرو ایجاد کرده بودند، دور می‌زند و نشان‌دهنده تغییری رادیکال در نحوه واکنش خودروسازان غربی به هجوم فناوری ارزان چینی است.[1][2]

این استراتژی حول محور لیپ‌موتور (Leapmotor)، یک استارتاپ چینی با رشد سریع در زمینه خودروهای برقی، می‌چرخد. در اواخر سال ۲۰۲۳، استلانتیس ۲۰ درصد از سهام این شرکت را به ارزش ۱.۵ میلیارد یورو خریداری کرد. نکته حیاتی این معامله، تأسیس شرکت مشترک لیپ‌موتور اینترنشنال بود که استلانتیس ۵۱ درصد سهام کنترلی آن و حقوق انحصاری ساخت، صادرات و فروش خودروهای لیپ‌موتور در خارج از چین را در اختیار دارد. استلانتیس با مونتاژ این خودروها در کارخانه‌های اروپایی خود که ظرفیت خالی دارند، آنها را از «واردات چینی» به خودروهای «ساخت اروپا» تبدیل می‌کند و به طور قانونی از تعرفه‌های وارداتی اتحادیه اروپا که می‌تواند تا ۴۵.۳ درصد برسد، فرار می‌کند.[2][3][6]

واقعیت تجاری این حفره قانونی در بهار امسال به بازار اروپا رسید. در آوریل ۲۰۲۶، لیپ‌موتور سفارش‌های اروپایی برای مدل B05، یک هاچ‌بک کاملاً برقی کامپکت، را آغاز کرد. B05 با قیمت تنها ۲۶,۹۰۰ یورو، به طور قابل توجهی ارزان‌تر از رقبای ساخت اروپا است و هزاران یورو کمتر از فولکس‌واگن ID.3 و رنو مگان E-Tech قیمت دارد. این خودرو در حال حاضر در کارخانه فیگوئروئلاس استلانتیس در ساراگوسای اسپانیا مونتاژ می‌شود و به آن اجازه می‌دهد تا با قیمتی وارد بازار شود که واردات صرفاً چینی مانند BYD و MG تحت رژیم تعرفه‌ای جدید برای رسیدن به آن با مشکل مواجه هستند.[2][3]

عملیات ساراگوسا تنها فاز اول یک تغییر گسترده‌تر در تولید است. تولید شاسی‌بلند لیپ‌موتور B10 قرار است در آگوست ۲۰۲۶ در این تأسیسات اسپانیایی آغاز شود، با حجم اولیه تولید سالانه ۴۰,۰۰۰ دستگاه. انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۷، این کارخانه چهار مدل متمایز لیپ‌موتور را تولید کند. برای حمایت از این مونتاژ محلی، زنجیره‌های تأمین اروپایی در حال انطباق هستند؛ یک شرکت مشترک جدید به نام لیدر اتوموتیو (Lieder Automotive) تولید قطعات شاسی برای B10 را در منطقه باسک از جولای امسال آغاز خواهد کرد و مستقیماً به خط مونتاژ استلانتیس تغذیه خواهد کرد.[3]

این الگو فراتر از شراکت با لیپ‌موتور نیز در حال گسترش است. در می ۲۰۲۶، استلانتیس یک شرکت مشترک جداگانه با دانگ‌فنگ، خودروساز دولتی چین، اعلام کرد. طبق این توافق، خودروهای برقی برند پریمیوم وویای (Voyah) دانگ‌فنگ در کارخانه استلانتیس در رن (Rennes) فرانسه مونتاژ خواهند شد. درست مانند عملیات اسپانیا، خط مونتاژ فرانسه به دانگ‌فنگ اجازه می‌دهد تا از عوارض واردات دوری کند، در حالی که به استلانتیس یک افزایش تولید مورد نیاز برای کارخانه‌ای می‌دهد که ظرفیت خالی دارد و در حال حاضر فقط سیتروئن C5 ایرکراس را تولید می‌کند.[4]

برای درک انگیزه مالی پشت این اقدامات، باید به ارتفاع دیوار تعرفه‌ای اتحادیه اروپا نگاه کرد. عوارض جبرانی کمیسیون اروپا که در اکتبر ۲۰۲۴ اجرا شد، با هدف ایجاد زمین بازی برابر در برابر یارانه‌های دولتی چین بود. علاوه بر عوارض واردات استاندارد ۱۰ درصدی، خودروهای برقی ساخت چین با عوارض اضافی روبرو هستند: ۱۷ درصد برای BYD، ۱۸.۸ درصد برای جیلی (Geely)، و تا ۳۵.۳ درصد برای خودروسازانی مانند سایک (SAIC). اما قوانین تصریح می‌کنند که خودروهایی که در داخل اتحادیه اروپا مونتاژ می‌شوند، معاف هستند و این امر یک مزیت حاشیه سود بزرگ برای تولید محلی ایجاد می‌کند.[6]

کارلوس تاوارس، مدیرعامل استلانتیس، به شدت با رویکرد حمایت‌گرایانه اتحادیه اروپا مخالفت کرده و استدلال می‌کند که تعرفه‌ها تنها باعث خودرضایتی می‌شوند. او بارها اظهار داشته است که خودروسازان اروپایی باید «برای رقابتی ماندن بجنگند» به جای پنهان شدن پشت دیوارهای نظارتی. استلانتیس با وارد کردن فناوری باتری سلول به شاسی چینی و ساختارهای هزینه‌ای قطعات، برندهای اروپایی خود را مجبور می‌کند تا در زمین خودشان با قیمت‌گذاری چینی رقابت کنند، و به فلسفه تاوارس پایبند است که بقا مستلزم تطبیق با کارایی بازیگران جدید است.[1][2]

تحلیلگران صنعت، مانور استلانتیس را استراتژی «اسب تروآ» نامیده‌اند. این خودروساز به جای دفاع در برابر هجوم خودروهای برقی چینی، از آن به عنوان یک سلاح تهاجمی قیمت‌گذاری علیه رقبای سنتی خود استفاده می‌کند. خودروهای لیپ‌موتور از طریق شبکه موجود استلانتیس که شامل بیش از ۸۰۰ نمایندگی فروش اروپایی است، توزیع می‌شوند. این بدان معناست که فولکس‌واگن، رنو و بی‌ام‌و دیگر فقط با واردات چینی مبارزه نمی‌کنند؛ آنها با استلانتیس مبارزه می‌کنند که محصولات مهندسی شده چینی را با قیمت‌های چینی از طریق زنجیره‌های تأمین تثبیت شده اروپایی توزیع می‌کند.[2]

با این حال، این استراتژی خطرات داخلی قابل توجهی برای استلانتیس به همراه دارد. قیمت لیپ‌موتور B05 در برخی بازارها تقریباً ۱۳,۰۰۰ یورو کمتر از پژو E-308 خود استلانتیس است. در حالی که شرکت مشترک سهم بازار را از رقبای خارجی به دست می‌آورد، خطر جدی وجود دارد که فروش برندهای قدیمی اروپایی استلانتیس را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. تیم اجرایی شرکت عملاً شرط می‌بندند که جذب خریدار خودروی برقی با بودجه محدود از طریق لیپ‌موتور، بهتر از از دست دادن کامل آن مشتری به رقیبی مانند BYD دلفین یا MG4 است.[2][3]

با وجود دیوار تعرفه‌ای اتحادیه اروپا، برندهای چینی در سال ۲۰۲۵ تقریباً ۹ درصد از بازار خودروهای برقی اروپا را به دست آوردند که ناشی از قیمت‌گذاری رقابتی و پیکربندی‌های نرم‌افزاری پیشرفته بود. اکنون که استلانتیس فعالانه تولید محلی را تسهیل می‌کند، انتظار می‌رود این سهم به سرعت افزایش یابد. این اقدام همچنین فشار زیادی بر سایر خودروسازان اروپایی وارد می‌کند تا شراکت‌های صرفه‌جویی در هزینه خود را پیدا کنند و اساساً نحوه مهندسی، تأمین و قیمت‌گذاری خودروها در این قاره را بازنویسی می‌کند.[7]

دوام بلندمدت این استراتژی اکنون در دست قانون‌گذاران اروپایی است. گزارش شده است که کمیسیون اروپا در حال تدوین قوانین جدیدی با هدف سخت‌گیری در مقررات محلی‌سازی است، که احتمالاً از خودروهای برقی می‌خواهد حداقل ۷۰ درصد از قطعات خود را از داخل اتحادیه اروپا تأمین کنند تا واجد شرایط معافیت تعرفه‌ای شوند. تا زمانی که این قوانین محقق شوند و حفره مونتاژ را ببندند، رویکرد ترکیبی استلانتیس به عنوان تهاجمی‌ترین—و بحث‌برانگیزترین—تطبیق با عصر جدید تجارت جهانی خودرو باقی می‌ماند.[6][7]