فدراسیون جهانی ورزش‌های آبی (World Aquatics) با فینال‌های ۱۰ خطی و سهمیه‌های وایلد کارت، شنای استخر کوچک را متحول می‌کند

برای دهه‌ها، محاسبات فینال‌های شنای سطح بالا سخت و بی‌رحمانه بوده است: هشت خط، هشت فینالیست. چه در المپیک و چه در مسابقات جهانی، نبرد برای عبور از دور مقدماتی و تضمین جایگاهی در مرکز استخر، چشم‌انداز تاکتیکی این ورزش را تعریف کرده است.[4]

اکنون، نهاد حاکم جهانی ورزش‌های آبی در حال برهم زدن این سنت است. فدراسیون جهانی ورزش‌های آبی (World Aquatics) یک آزمایش گسترده را برای مسابقات جهانی شنای استخر کوچک ۲۰۲۶ در پکن اعلام کرده است که نیمه‌نهایی‌ها و فینال‌ها را از هشت خط به ده خط افزایش می‌دهد. این اقدام یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختاری در رقابت‌های بین‌المللی شنا در سال‌های اخیر محسوب می‌شود.[1]

فرمت ۱۰ خطی برای تمام رویدادهای انفرادی ۴۰۰ متر و کوتاه‌تر اعمال خواهد شد. این شامل مسابقات پرسرعت و مسافت‌های متوسط است که بخش عمده برنامه را تشکیل می‌دهند. با این حال، مسابقات طاقت‌فرسای ۸۰۰ متر و ۱۵۰۰ متر آزاد، به همراه تمام مسابقات امدادی، همچنان به سقف سنتی هشت خط محدود خواهند ماند.[3]

حسین المسلم، رئیس فدراسیون جهانی ورزش‌های آبی، این تصمیم را به عنوان محرکی برای رشد جهانی معرفی کرد. او اظهار داشت: «این نوآوری علاوه بر اینکه شناگران بیشتری از فدراسیون‌های عضو بیشتری را قادر می‌سازد تا به این نیمه‌نهایی‌ها و فینال‌ها برسند، انتظار می‌رود رقابت‌های هیجان‌انگیزتری را نیز ارائه دهد.» این نهاد حاکم به صراحت در تلاش است تا کانون توجه را گسترش دهد و به ورزشکاران برنامه‌های کوچک‌تر ۲۵ درصد شانس بیشتری برای حضور در فینال مسابقات جهانی بدهد.[2]

اما گسترش خطوط تنها نیمی از این اصلاحات ساختاری است. فدراسیون جهانی ورزش‌های آبی همچنین در حال معرفی یک سیستم انتخابی «وایلد کارت» است که به مسابقات جام جهانی پاییز ۲۰۲۶، ملقب به «تور جاده ابریشم» (Silk Road Tour)، گره خورده است.[1][2]

بر اساس قوانین جدید، فدراسیون‌های عضو می‌توانند حداکثر سه شناگر اضافی را در مسابقات پکن اعزام کنند، به شرطی که آن ورزشکاران در طول توقف‌های جام جهانی در باکو، تاشکند یا آستانه، زمان استاندارد 'A' را کسب کرده باشند. این شبیه سیستم‌های وایلد کارتی است که توسط فدراسیون جهانی دو و میدانی (World Athletics) استفاده می‌شود و به قهرمانان لیگ الماس سهمیه‌های اضافی مسابقات جهانی می‌دهد.[1][3]

برای کشورهای قدرتمندی مانند ایالات متحده و استرالیا، سیستم وایلد کارت اساساً نحوه تشکیل تیم را تغییر می‌دهد. یک فدراسیون می‌تواند تیم اصلی خود را در مسابقات انتخابی داخلی انتخاب کند و سپس به راحتی تا سه شناگر نخبه دیگر را که در مرحله اول حذف شده‌اند اما سرعت خود را در تور جاده ابریشم ثابت کرده‌اند، اضافه کند.[1]

در داخل استخر، تغییر به ۱۰ خط یک پیچیدگی تاکتیکی جذاب را برای ورزشکاران ایجاد می‌کند. در فرمت هشت خطی، نفرات برتر اغلب مجبورند انرژی قابل توجهی را در دورهای مقدماتی صبح صرف کنند تا مطمئن شوند از جمع هشت نفر برتر خارج نمی‌شوند.[3]

گسترش تعداد صعودکنندگان به ۱۰ شناگر، حاشیه خطای کمی وسیع‌تری را فراهم می‌کند. رقبا نخبه ممکن است بتوانند صبح کمی آهسته‌تر شنا کنند و سیستم عصبی مرکزی خود را برای مسابقات مدال‌آور شب ذخیره کنند.[1][5]

با این حال، کسب رتبه نهم یا دهم با یک جریمه فیزیکی شدید همراه است: «خطوط کناری» (Gutter Lanes) ترسناک. در یک چیدمان ۱۰ خطی، کندترین صعودکنندگان به خطوط ۰ و ۹، درست در کنار دیوارهای بتنی استخر، رانده می‌شوند.[4][5]

این امر به ویژه در شنای استخر کوچک (Short-Course) مجازات‌کننده است. برخلاف استخر بلند ۵۰ متری المپیک، مسابقات استخر کوچک (SCM) در استخر ۲۵ متری برگزار می‌شود. این فرمت به دو برابر تعداد چرخش (Turn) نیاز دارد، به این معنی که شناگران تا ۶۰ درصد مسابقه را زیر آب با اجرای ضربات دلفینی می‌گذرانند.[1][4]

هر بار که گروهی از شناگران نخبه به دیوار می‌رسند و از آن دور می‌شوند، حجم عظیمی از آب را جابجا می‌کنند. این آب به دیوارهای جانبی برخورد کرده و مستقیماً به خطوط ۰ و ۹ بازمی‌گردد. این «بازگشت موج» (Wave Bounce) محیطی متلاطم و پر از موج ایجاد می‌کند که مانند یک ترمز فیزیکی برای شناگران در بیرونی‌ترین خطوط عمل می‌کند.[4][5]

در حالی که طراحی‌های مدرن استخر و طناب‌های پیشرفته خطوط، بخشی از این تلاطم را کاهش می‌دهند، فیزیک جابجایی آب را نمی‌توان به طور کامل حذف کرد. شناگری که در خط ۴ است، روی سطحی نسبتاً آرام حرکت می‌کند؛ اما شناگری که در خط ۹ است، در حال مبارزه با یک ماشین لباسشویی است.[4]

فرمت ۱۰ خطی قبلاً برای دورهای مقدماتی استفاده می‌شد تا تعداد زیادی از ورزشکاران به طور کارآمد از برنامه عبور کنند. اما ارتقاء آن به دورهای مدال‌آور، اعتبار بصری و رقابتی یک فینال را تغییر می‌دهد.[3][5]

برای کشورهای در حال توسعه در زمینه شنا، تلاطم خط ۹ بهای ناچیزی است که باید برای دیده شدن بپردازند. رسیدن به فینال جهانی، بودجه دولتی، فرصت‌های حمایت مالی و زمان پخش ملی را فراهم می‌کند که کسب رتبه نهم در نیمه‌نهایی به سادگی نمی‌تواند آن را تأمین کند.[2]

مسابقات قهرمانی پکن ۲۰۲۶ به عنوان یک آزمایشگاه با ریسک بالا عمل خواهد کرد. اگر فینال‌های ۱۰ خطی هیجان وعده داده شده را بدون به خطر انداختن یکپارچگی مسابقات ارائه دهند، این فرمت می‌تواند به یک بخش دائمی از تقویم استخر کوچک تبدیل شود. با این حال، اینکه آیا این فرمت سنت مقدس هشت خطی فرمت ۵۰ متری المپیک را خواهد شکست یا خیر، یک پرسش کاملاً متفاوت باقی می‌ماند.[2][3]