قطعی خط آفساید سیستم VAR در لیگ برتر به دلیل بدهی به شرکت EVS

در جریان دیدار تیم‌های استقلال خوزستان و تراکتور در هفته هفتم لیگ برتر فوتبال ایران، دو گل شهریار مغانلو، مهاجم تراکتور، به دلیل آفساید مردود اعلام شد؛ تصمیماتی که جرقه‌ای برای افشای یک نقص فنی بزرگ در سیستم کمک‌داور ویدیویی (VAR) فوتبال ایران بود. خداداد عزیزی، سرپرست تیم تراکتور، پس از این مسابقه که با شکست یک بر صفر تیمش به پایان رسید، اعلام کرد که بخش ترسیم خط آفساید در دستگاه‌های VAR ورزشگاه‌ها به طور کلی قطع است و داوران برای تشخیص آفساید تنها به تصاویر ویدیویی ساده اتکا می‌کنند.[3]

دلیل این قطعی، عدم پرداخت هزینه‌های مربوط به به‌روزرسانی و لایسنس نرم‌افزاری عنوان شده است. به گفته عزیزی، لایسنس خط آفساید ۶ دستگاه VAR که از اردیبهشت ۱۴۰۵ به پایان رسیده بود، به دلیل عدم پرداخت مبلغی در حدود ۲۰۰ هزار دلار برای هر دستگاه، تمدید نشده است. این ادعا به سرعت در رسانه‌ها بازتاب یافت و فدراسیون فوتبال را وادار به واکنش و شفاف‌سازی در این خصوص کرد.[2][3]

محسن حکیم، مسئول کارگروه VAR فدراسیون فوتبال، با حضور در یک برنامه تلویزیونی، صحت ادعاهای مطرح شده را تایید کرد. او به صراحت گفت: «خداداد عزیزی درست می‌گوید؛ خط آفساید به دلیل بدهی در سیستم EVS قطع است.» شرکت بلژیکی EVS که تامین‌کننده اصلی این تجهیزات برای فدراسیون فوتبال ایران است، به دلیل دریافت نکردن مطالبات مالی خود، دسترسی به این ویژگی کلیدی را مسدود کرده است.[1]

برای جبران این نقص در بازی‌های حساس، فدراسیون فوتبال به راهکارهای موقت روی آورده است. مسئول کارگروه VAR توضیح داد که در حال حاضر برای ترسیم خط آفساید، از ترکیب دو مدل دستگاه استفاده می‌شود. به این معنا که دستگاه اصلی متعلق به شرکت EVS است، اما برای کشیدن خط آفساید از یک دستگاه VAR چینی به عنوان مکمل استفاده می‌شود. این روش ترکیبی در برخی بازی‌های مهم از جمله دربی پایتخت بین استقلال و پرسپولیس و همچنین دیدار استقلال خوزستان و تراکتور در شهریور ۱۴۰۵ به کار گرفته شده است.[1][2]

با وجود این مشکلات، فدراسیون فوتبال تاکید دارد که ورود فناوری VAR به لیگ برتر، حتی به صورت ناقص، توانسته است از حجم اعتراضات و ناهنجاری‌های کنار زمین بکاهد. امیرمهدی علوی، سخنگوی فدراسیون فوتبال، با اشاره به برگزاری مستمر جلسات فنی با بخش فناوری، اعلام کرد که گزارش‌های مربوط به تجهیزات به طور هفتگی از شرکت ارائه‌دهنده دریافت می‌شود و تلاش‌ها برای رفع کامل این نواقص ادامه دارد.[2]

مسئولان فدراسیون دلیل اصلی تاخیر در پرداخت لایسنس سیستم‌های EVS را کمبود بودجه و مشکلات مربوط به انتقال ارز به خارج از کشور عنوان کرده‌اند. با این حال، محسن حکیم وعده داده است که با رایزنی‌های در حال انجام، این مشکل به زودی برطرف خواهد شد و از هفته‌های آینده لیگ برتر، تمامی مسابقات با خط آفساید فعال و بدون نقص برگزار می‌شوند.[1]

تا زمان حل قطعی این بحران مالی و فنی، داوران حاضر در اتاق‌های VAR لیگ برتر باید با استفاده از امکانات محدودتر و ترکیب سیستم‌های مختلف، حساس‌ترین تصمیمات بازی‌ها را اتخاذ کنند. عزیزی در انتقادات خود تاکید کرده بود که وقتی خط‌کشی دقیق وجود ندارد، تشخیص آفساید تبدیل به نگاه کردن به یک عکس ساده می‌شود که درصد اشتباه داوران را به شدت بالا می‌برد.[3]

در نهایت، انتظار می‌رود با تامین بودجه لازم و پرداخت بدهی به شرکت بلژیکی، لایسنس‌های نرم‌افزاری مجدداً فعال شوند. بازگشت خط آفساید به مانیتورهای VAR، نه تنها کار داوران را تسهیل می‌کند، بلکه به تیم‌ها و هواداران اطمینان می‌دهد که نتایج مسابقات بر اساس دقیق‌ترین ابزارهای موجود رقم می‌خورد و از تکرار حواشی مشابه در آینده جلوگیری خواهد شد.[1][3]