غیبت جهانبخش و قدوس در لیست جدید تیم ملی؛ آغاز تغییر نسل یا توفیق اجباری؟

شرط اساسی برای موفقیت هر تیم ملی در مسیر آماده‌سازی تورنمنت‌های بزرگ، در اختیار داشتن تمام مهره‌های کلیدی در میانه میدان است؛ شرطی که در اردوی شهریور ۱۴۰۵ تیم ملی ایران محقق نخواهد شد. امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی فوتبال ایران، فهرست ۸ نفره لژیونرهای دعوت‌شده برای دیدارهای دوستانه مقابل ازبکستان و روسیه را در شرایطی اعلام کرد که نام دو ستاره باتجربه و تاثیرگذار در آن دیده نمی‌شود. علیرضا جهانبخش و سامان قدوس، دو بازیکنی که سال‌ها بار اصلی خط میانی و هجومی ایران را به دوش کشیده‌اند، به دلیل مصدومیت این اردو را از دست دادند.[1][2][5]

این غیبت ناگهانی، معادلات کادر فنی را برای دو بازی تدارکاتی پیش‌رو به طور کامل تغییر داده است. فدراسیون فوتبال در بیانیه رسمی خود درباره این تصمیم نوشت: «با هماهنگی کادر فنی تیم ملی و باشگاه اکسلسیور هلند، علیرضا جهانبخش که دوره کوتاهی از مصدومیت را پشت سر گذاشته است، برای رسیدن به آمادگی کامل بدنی در این اردو حضور نخواهد داشت.» این تصمیم استراتژیک به کاپیتان تیم ملی اجازه می‌دهد تا با تمرکز بر تمرینات باشگاهی، به فرم ایده‌آل خود بازگردد.[3][4]

وضعیت سامان قدوس اما متفاوت و تا حدودی نگران‌کننده‌تر است. هافبک خلاق ایرانی که به تازگی راهی لیگ امارات شده و در ترکیب تیم اتحاد کلباء نیز موفق به گلزنی شده بود، از همراهی تیم ملی بازماند. فدراسیون در ادامه اطلاعیه خود صراحتا اعلام کرد: «سامان قدوس نیز به دلیل آسیب‌دیدگی از ناحیه کمر، اردوی فعلی تیم ملی را از دست خواهد داد.» مصدومیت قدوس در نیمه دوم بازی اخیر باشگاهی‌اش به حدی جدی بود که کادر پزشکی تیم ملی رای به استراحت مطلق او در فیفادی سپتامبر داد.[3]

اهمیت غیبت قدوس زمانی بیشتر به چشم می‌آید که بدانیم این اولین بار از زمان حضور دراگان اسکوچیچ روی نیمکت تیم ملی است که نام او در فهرست دعوت‌شدگان دیده نمی‌شود. بازیکنی که در دوره‌های مختلف، همواره یکی از گزینه‌های قابل اتکای کادر فنی برای اتصال خط میانی به خط حمله بود، حالا در این دو مسابقه حضور ندارد. این اتفاق، امیر قلعه‌نویی را ناچار می‌کند تا در میانه میدان دست به آزمایش ترکیب‌های متفاوت و استفاده از نفرات جدید بزند.[3]

در غیاب این دو ستاره، فهرست هشت نفره لژیونرها با نام‌های آشنای دیگری پر شده است. علی نعمتی، محمد محبی، سعید عزت‌اللهی، محمد قربانی، مهدی طارمی، سردار آزمون، دنیس اکرت و شهاب زاهدی، بازیکنانی هستند که باید در روزهای آینده خود را به کادر فنی معرفی کنند. بازگشت سردار آزمون به جمع ملی‌پوشان پس از حواشی اخیر، یکی از مهم‌ترین نکات این فهرست است که تا حدودی توانسته جای خالی غایبان بزرگ را در فاز تهاجمی پر کند.[1][2][5]

با این حال، جهانبخش و قدوس تنها غایبان سرشناس این اردو نیستند. خط خوردن نام‌هایی چون مهدی قایدی و محمدجواد حسین‌نژاد نیز نشان می‌دهد که کادر فنی تیم ملی در حال ارزیابی دقیق عملکرد بازیکنان در رده باشگاهی است. حتی الله‌یار صیادمنش که در هفته‌های اخیر در ترکیب لخ‌پوزنان لهستان درخشش قابل توجهی داشته، نتوانسته نظر مساعد قلعه‌نویی را برای حضور در این اردو جلب کند.[1][3]

برای علیرضا جهانبخش، این غیبت می‌تواند یک فرصت طلایی برای تثبیت جایگاهش در تیم جدید باشد. او که در سن ۳۳ سالگی همچنان به دنبال اثبات توانایی‌های خود در فوتبال اروپاست، در بازی اخیر اکسلسیور مقابل آژاکس ۱۹ دقیقه به میدان رفت تا نشانه‌هایی از بازگشت به شرایط مسابقه را بروز دهد. کادر فنی تیم ملی با درک این شرایط حساس، ترجیح داده است به جای تحمیل فشار سفرهای طولانی، به او اجازه دهد تا در هلند بماند و روند بهبودی و هماهنگی با تیم باشگاهی‌اش را تکمیل کند.[3][4]

از سوی دیگر، این توفیق اجباری برای کادر فنی تیم ملی فرصتی است تا عیار بازیکنان جوان‌تر و جایگزین را در دیدارهای سنگین مقابل ازبکستان و روسیه بسنجد. در سال‌های اخیر، وابستگی تیم ملی به چند نام خاص در خط میانی همواره مورد انتقاد کارشناسان بوده است. اکنون، غیبت همزمان جهانبخش و قدوس، فضایی را فراهم کرده تا بازیکنانی مانند محمد قربانی یا حتی دنیس اکرت بتوانند توانایی‌های خود را در سیستم تاکتیکی قلعه‌نویی به اثبات برسانند.[1][3]

دیدارهای دوستانه مقابل ازبکستان و روسیه، محک جدی برای تیمی است که خود را برای چالش‌های بزرگ‌تر در مسیر جام ملت‌های آسیا و مقدماتی جام جهانی آماده می‌کند. ازبکستان با تیمی فیزیکی و روسیه با ستارگان لژیونر خود، حریفانی نیستند که بتوان با ترکیبی ناقص به راحتی از سد آن‌ها گذشت. عملکرد خط میانی ایران در این دو بازی، نشان خواهد داد که آیا تیم ملی توانسته است وابستگی خود را به ستارگان سنتی‌اش کاهش دهد یا خیر.[2][4]

تصمیم فدراسیون و کادر فنی مبنی بر عدم فشار به جهانبخش و قدوس، نشان‌دهنده تغییر رویکرد در مدیریت پزشکی بازیکنان است. تیم ملی ایران در ماه‌های آینده به تمام قوای خود نیاز خواهد داشت و بازگشت قدرتمندانه این دو لژیونر باتجربه، می‌تواند تضمینی برای موفقیت در روزهای سرنوشت‌ساز پیش‌رو باشد. عیار واقعی این تصمیم زمانی مشخص می‌شود که سوت پایان بازی با روسیه به صدا درآید و کادر فنی ببیند آیا جانشینان توانسته‌اند جای خالی این دو مهره کلیدی را پر کنند یا خیر.[1][4]