ایران اتهام نقش‌آفرینی در حملات حوثی‌ها به عربستان را رد کرد؛ پیشنهاد میانجی‌گری تهران برای صلح

موفقیت هرگونه تنش‌زدایی دیپلماتیک در شبه‌جزیره عربستان به یک شرط اساسی بستگی دارد؛ توانایی ریاض و تهران برای تفکیک روابط دوجانبه خود از عملیات نظامی حوثی‌ها در یمن. این شرط اکنون با موج جدید حملات موشکی به شدت تحت فشار قرار گرفته است.[5]

وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی روز جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵، اتهامات اخیر عربستان سعودی مبنی بر دست داشتن تهران در حملات حوثی‌ها به خاک این کشور را به طور رسمی رد کرد. این واکنش پس از آن صورت گرفت که ریاض، تهران را به تشویق این حملات متهم کرده بود.[1][2]

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در جریان یک نشست خبری، ضمن تکذیب این ادعاها، رویکرد دیپلماتیک جدیدی را مطرح کرد. او پیشنهاد داد که تهران می‌تواند نقش میانجی را برای پایان دادن به این بحران طولانی‌مدت ایفا کند.[2]

بقائی در این باره گفت: «ایران همواره آماده به‌کارگیری مساعی جمیله خود برای کمک به خاتمه درگیری‌هاست.» این اظهارات نشان‌دهنده تلاش تهران برای حفظ توافقات امنیتی پیشین با ریاض، علی‌رغم تشدید درگیری‌های میدانی است.[2]

ریشه‌های دور جدید تنش

این پیشنهاد دیپلماتیک در حالی مطرح می‌شود که مقامات سعودی در روزهای گذشته لحن تندی علیه تهران اتخاذ کرده بودند. یک مقام وزارت امور خارجه عربستان اعلام کرده بود که حملات اخیر حوثی‌ها با تشویق و حمایت مستقیم ایران انجام می‌شود.[3][6]

بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان، از نهم مهرماه (اول اکتبر ۲۰۲۶) تاکنون، حوثی‌ها دست‌کم ۲۰ حمله به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض انجام داده‌اند. این حملات تلفات انسانی قابل توجهی به همراه داشته است.[4][6]

ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف، تایید کرده است که در جریان این ۲۰ حمله، دست‌کم ۱۷ نفر کشته و بیش از ۳۳۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. این ارقام نشان‌دهنده یکی از مرگبارترین دوره‌های درگیری در ماه‌های اخیر است.[4]

پیش از آغاز این موج جدید حملات، تلاش‌هایی برای مذاکره صورت گرفته بود. مقامات سعودی می‌گویند چند هفته پیش از حوثی‌ها برای انجام مذاکرات صلح در کشور عمان دعوت کرده بودند، اما این گروه پیشنهاد ریاض را نپذیرفت.[3]

چشم‌انداز دیپلماسی در سایه جنگ

رد این دعوت از سوی حوثی‌ها، به پیچیدگی شرایط افزوده است. تحلیلگران معتقدند که درگیری نظامی به حوثی‌ها اجازه می‌دهد تا کنترل امنیتی خود را توجیه کرده و با منتقدان داخلی برخورد کنند.[3][5]

اکنون توپ در زمین ریاض است تا به پیشنهاد میانجی‌گری تهران پاسخ دهد. پذیرش این پیشنهاد می‌تواند مسیر جدیدی برای دیپلماسی باز کند، در حالی که رد آن ممکن است به معنای تداوم چرخه خشونت در منطقه باشد.[1][2]

ناظران بین‌المللی با دقت این تحولات را دنبال می‌کنند، زیرا امنیت مسیرهای انرژی و ثبات اقتصادی کل منطقه به شدت به پایان یافتن این درگیری‌ها گره خورده است. هرگونه توافق پایداری نیازمند تضمین‌های امنیتی متقابل خواهد بود.[5]

در روزهای آینده مشخص خواهد شد که آیا کانال‌های ارتباطی میان تهران و ریاض قدرت کافی برای مهار این بحران را دارند، یا اینکه تنش‌های میدانی بر اراده سیاسی برای صلح غلبه خواهد کرد.[1]