کناره‌گیری وارن بافت از ریاست هیئت‌مدیره برکشایر هاتاوی؛ پایان شش دهه رهبری

سهام‌داران این هلدینگ ۱.۱ تریلیون دلاری، پس از تغییرات مدیریتی روز جمعه، با دو واقعیت متناقض روبه‌رو هستند. هیئت‌مدیره برکشایر هاتاوی و وفاداران قدیمی آن تأکید دارند که این جانشینیِ دقیق و مهندسی‌شده — یعنی واگذاری ریاست هیئت‌مدیره به هاوارد بافت ۷۱ ساله در حالی که گرگ ابل عملیات اجرایی را مدیریت می‌کند — فرهنگ سازمانی‌ای را که از سال ۱۹۶۵ سالانه ۱۹.۹ درصد رشد سرمایه به همراه داشته، برای همیشه تضمین می‌کند. در مقابل، منتقدان نهادی و مورخان بازار استدلال می‌کنند که این ارزش‌گذاریِ بالا صرفاً به یک شخص واحد گره خورده است؛ آن‌ها هشدار می‌دهند که این سبد سرمایه‌گذاری گسترده، شامل شرکت‌های بیمه، راه‌آهن و سهام‌های مختلف، نمی‌تواند بدون معمار ۹۶ ساله‌ای که آن را بنا کرده، نفوذ و اعتبار منحصربه‌فرد خود را در بازار حفظ کند.[2]

این انتقال در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ محقق شد؛ زمانی که وارن بافت رسماً از ریاست هیئت‌مدیره برکشایر هاتاوی کناره‌گیری کرد و با حفظ سمت به‌عنوان مدیر، عنوان رئیس افتخاری را پذیرفت. این اقدام، پسرش هاوارد بافت را به کرسی ریاست می‌رساند و ساختار جدید رهبری را که با روی کار آمدن گرگ ابل به‌عنوان مدیرعامل در اوایل سال آغاز شده بود، تکمیل می‌کند. این خبر از طریق نامه‌ای به سهام‌داران اعلام شد و رسماً به شش دهه فعالیت پایان داد؛ دورانی که در آن بافتِ پدر، یک کارخانه نساجی بحران‌زده در نیوانگلند را به اولین شرکت غیرفناوری در ایالات متحده تبدیل کرد که از مرز ارزش بازار ۱ تریلیون دلار عبور کرد.[1][2][5]

بازارهای مالی این انتقال را با معاملاتی آرام پشت سر گذاشتند، به‌طوری که سهام کلاس B برکشایر پس از انتشار این خبر در معاملات پیش‌گشایش تنها ۰.۳ درصد افت کرد. این واکنشِ آرام، بازتاب سال‌ها زمینه‌سازی و اطلاع‌رسانیِ این شرکت مستقر در اوماها است. بافت در طول دوران مدیریت خود، نرخ رشد مرکب سالانه ۱۹.۹ درصدی را به ثبت رساند که تقریباً دو برابرِ رشد ۱۰.۴ درصدی شاخص S&P 500 در همان دوره است. این عملکرد، تا سپتامبر ۲۰۲۶ ثروت شخصی او را به ۱۴۵ میلیارد دلار رساند؛ آن هم در شرایطی که این سرمایه‌گذار در دو دهه گذشته حدود ۶۶ میلیارد دلار از سهام خود را به امور خیریه اختصاص داده است.[2][5]

ساختار حاکمیتی جدید، تخصیص سرمایه را به‌طور هدفمندی از حفظ فرهنگ سازمانی جدا می‌کند. ابل که پیش از این مدیریت عملیات غیربیمه‌ایِ انرژی و آب‌وبرق شرکت را بر عهده داشت، اکنون ترازنامه عظیم و شرکت‌های تابعه عملیاتی این هلدینگ را هدایت می‌کند. هاوارد بافت که از سال ۱۹۹۳ در هیئت‌مدیره شرکت حضور داشته، تماماً موظف به دفاع از اخلاق غیرمتمرکز شرکت و جلوگیری از دخالت سرمایه‌گذاران فعال است. وارن بافت در نامه روز جمعه نوشت: «گرگ شرکت را اداره می‌کند؛ هاوارد از فرهنگ و ارزش‌های آن محافظت خواهد کرد — که ارزش هر دوی آن‌ها از هر چیزی در ترازنامه ما بیشتر است.»[1][5]

بافتِ پدر، ارتقای مقام پسرش را صراحتاً نه یک تغییر عملیاتی، بلکه یک مکانیسم دفاعی توصیف کرد. او به سرمایه‌گذاران گفت: «به هاوارد به‌عنوان بیمه‌نامه‌ای نگاه کنید که سهام‌داران مالک آن هستند و امیدوارند هرگز نیازی به استفاده از آن نداشته باشند.» این ساختار به یک آسیب‌پذیری خاص می‌پردازد: بدون نفوذ کنترلی وارن بافت و وفاداری بی‌نظیر سهام‌داران به او، ممکن است یک هیئت‌مدیره در آینده یا یک سرمایه‌گذار فعال خارجی تلاش کند این هلدینگ را که دارایی‌های متنوعی از بیمه خودرو گایکو و راه‌آهن BNSF گرفته تا دیری کوئین و سهام‌های عظیم در اپل و انویدیا را در خود جای داده، تجزیه کند.

پژوهشگران حاکمیت شرکتی خاطرنشان می‌کنند که این مدل رهبری دوگانه در بازارهای مدرن با آزمون فشار فوری مواجه است. مایکل ویترز، استاد مدیریت در کالج کسب‌وکار مندوزا در دانشگاه نوتردام، اشاره کرد که این انتقال نیازمند بازتولید یک اقتدار نانوشته است. ویترز گفت: «به نظر می‌رسد بافت درک کرده بود که جانشینی او فقط یافتن یک رهبر فوق‌العاده دیگر نیست. بلکه ایجاد ساختاری بود که بتواند آنچه برکشایر را متمایز می‌کند، مدت‌ها پس از کناره‌گیری او حفظ کند. آزمون پیش‌رو این خواهد بود که آیا ابل و هاوارد می‌توانند به این میراث احترام بگذارند و در عین حال به برکشایر فضایی برای انطباق با بازاری بدهند که بسیار متفاوت از بازاری است که بافت در آن تسلط داشت.»[5]

این انتقال شرکتی با توزیع مداوم ثروت شخصی بافت هم‌زمان شده است. این پیرمرد ۹۶ ساله که از سال ۲۰۰۶ تاکنون حدود ۶۶ میلیارد دلار از سهام خود را بخشیده، مالکیت اقتصادی خود را به‌طور سیستماتیک کاهش داده اما کنترل حق رأی خود را حفظ کرده است. انتقال ریاست هیئت‌مدیره به هاوارد بافت تضمین می‌کند که نفوذ رأی خانواده همچنان با اصول اولیه بنیان‌گذار همسو باقی بماند، حتی در شرایطی که ثروت ۱۴۵ میلیارد دلاریِ باقی‌مانده به‌تدریج به امور خیریه اختصاص می‌یابد.[2]

بافت با وجود کناره‌گیری از سکان هدایت مطلق، تأیید کرد که همچنان قضاوت و دیدگاه خود را به‌عنوان یک مدیر ارائه خواهد داد. او کهولت سن را تنها دلیل این تغییر در ماه سپتامبر عنوان کرد و به حضور یک نتیجه‌ی یک‌ساله اشاره کرد که «این روزها کمی سریع‌تر از من حرکت می‌کند.» او در نامه خود به سهام‌داران، به این واقعیت بیولوژیکی به‌صراحت پرداخت: «زمان همیشه پیروز است. با این حال، با من سخاوتمند بوده است. زمان به من این فرصت را داد تا ببینم برکشایر به نقطه‌ای رسیده که من بیش از هر زمان دیگری نسبت به آینده‌ی آن اطمینان دارم.»[2]

پرسش فوری برای سرمایه‌گذاران نهادی این است که رهبری جدید چگونه ذخایر نقدی عظیم این هلدینگ را به کار خواهد گرفت. از نظر تاریخی، تنها یک افشای عمومی از خرید سهام توسط برکشایر هاتاوی کافی بود تا موج عظیمی از خریدهای خرد و نهادی را به راه بیندازد — پدیده‌ای که کاملاً ناشی از اعتبار بنیان‌گذار آن بود. معیار واقعیِ دوران ابل-هاوارد زمانی مشخص خواهد شد که این شرکت اولین خرید بزرگ یا چرخش سهام خود را تحت ساختار جدید اجرا کند و نشان دهد که آیا بازار به همان اندازه‌ای که به «پیشگوی اوماها» اعتماد داشت، به این نهاد نیز اعتماد دارد یا خیر.