کمیسیون اروپا: متا قانون خدمات دیجیتال را با طراحی اعتیادآور نقض کرده و باید تغییرات ساختاری ایجاد کند

کمیسیون اروپا رسماً متا را به دلیل «طراحی اعتیادآور» فیس‌بوک و اینستاگرام به نقض قانون خدمات دیجیتال (DSA) متهم کرده است. در مجموعه‌ای از یافته‌های اولیه، نهادهای نظارتی از این شرکت خواسته‌اند تا مکانیسم‌های اصلی را که کاربران را به صفحه نمایش خود می‌چسباند، برچیند. راه‌حل پیشنهادی به طور غیرمعمولی مشخص است: بروکسل می‌خواهد ویژگی‌هایی مانند پیمایش بی‌نهایت و پخش خودکار ویدیو به طور پیش‌فرض غیرفعال شوند و الگوریتم‌های توصیه‌گر زیربنایی بازتنظیم شوند تا رفاه کاربر را بر تعامل بی‌وقفه اولویت دهند.[1][2]

این اقدام نشان‌دهنده تشدید قابل توجهی در نحوه تنظیم مقررات اینترنت توسط دولت‌ها است. سال‌ها، بحث پیرامون ایمنی شبکه‌های اجتماعی تقریباً به طور کامل بر تعدیل محتوا متمرکز بود – اینکه کاربران مجاز به گفتن و انتشار چه چیزی هستند. اکنون، اتحادیه اروپا مهندسی ساختاری خود پلتفرم‌ها را هدف قرار داده است. استدلال کمیسیون این است که آسیب ناشی از این پلتفرم‌ها تصادفی نیست، بلکه در نحوه طراحی این محصولات برای پاداش دادن به زمان صرف شده، نهفته است.[4]

در مرکز پرونده اتحادیه اروپا، مفهوم اثر «سوراخ خرگوش» قرار دارد. به گفته کمیسیون، سیستم‌های توصیه‌گر بسیار شخصی‌سازی شده متا، همراه با رابط‌های کاربری بدون اصطکاک، مغز انسان را به «حالت خلبان خودکار» می‌برند. این جریان ثابت محتوای انتخاب شده، میل به ادامه پیمایش را تقویت می‌کند و به استفاده اجباری و عادات ناسالم، به ویژه در میان خردسالان و بزرگسالان آسیب‌پذیر، کمک می‌کند.[1][3]

این تحقیقات که در ماه مه ۲۰۲۴ (اردیبهشت ۱۴۰۳) آغاز شد، به این نتیجه رسید که متا نتوانسته است خطراتی را که این انتخاب‌های طراحی برای سلامت جسمی و روانی ایجاد می‌کنند، به اندازه کافی ارزیابی یا کاهش دهد. نهادهای نظارتی به طور خاص به بهینه‌سازی قالب‌هایی مانند «ریلز» (Reels) و «استوریز» (Stories) اشاره کردند و خاطرنشان ساختند که این شرکت اطلاعات موجود در مورد مدت زمانی که کاربران جوان در اواخر شب در این پلتفرم‌ها می‌گذرانند را نادیده گرفته است.[1][2][3]

متا مدت‌هاست که به مجموعه ویژگی‌های کنترل کاربر خود به عنوان شاهدی بر تعهدش به رفاه دیجیتال اشاره می‌کند. این شرکت اغلب بر راه‌اندازی «حساب‌های نوجوانان»، یادآوری‌های زمان صفحه نمایش و مراکز ایمنی اختصاصی تأکید می‌کند. با این حال، نگاهی شکاکانه به این ویژگی‌های ارائه شده، شکافی بین زبان بازاریابی و اصطکاک عملی را آشکار می‌سازد.[1]

کمیسیون دریافت که ابزارهای کاهش دهنده موجود متا تا حد زیادی در شکستن چرخه استفاده اجباری ناکارآمد هستند. اعلان‌های مدیریت زمان، حتی آن‌هایی که به طور پیش‌فرض برای نوجوانان فعال می‌شوند، به راحتی توسط کاربر نادیده گرفته یا لغو می‌شوند. آن‌ها بیشتر به عنوان پیشنهادات ملایم عمل می‌کنند تا موانع ساختاری واقعی در برابر مصرف بیش از حد.[2][4]

کنترل‌های والدین نیز در ارزیابی اتحادیه اروپا وضعیت بهتری نداشتند. ناظران به این نتیجه رسیدند که این ابزارها تنها در صورتی کار می‌کنند که والدین و سرپرستان دارای سطح بالایی از تخصص فنی باشند و همچنین زمان و تلاش لازم برای پیمایش در منوهای تنظیمات پیچیده را صرف کنند. با قرار دادن بار ایمنی به طور کامل بر دوش کاربر نهایی، تجربه پیش‌فرض همچنان برای جلب حداکثر توجه تنظیم شده است.[3][4]

برای انطباق با قانون خدمات دیجیتال، کمیسیون خواستار بازطراحی اساسی تجربه کاربری است. برجسته‌ترین الزام این است که «ویژگی‌های اعتیادآور کلیدی» باید به صورت پیش‌فرض غیرفعال باشند. کاربران احتمالاً باید به طور فعال رضایت دهند تا پیمایش بی‌نهایت یا پخش خودکار ویدیوها هنگام مرور فیدهایشان را تجربه کنند.[2]

علاوه بر این، اتحادیه اروپا می‌خواهد متا «وقفه‌های مؤثر» در زمان صفحه نمایش – وقفه‌هایی که نمی‌توان فوراً آن‌ها را کنار زد – را اجرا کند و سیستم‌های توصیه‌گر خود را طوری تطبیق دهد که کمتر بر تعامل متمرکز باشند. این امر مستقیماً به مدل کسب‌وکار مبتنی بر تبلیغات ضربه می‌زند که وب اجتماعی مدرن را هدایت می‌کند، جایی که درآمد مستقیماً به مدت زمانی که کاربر صرف نگاه کردن به صفحه می‌کند، گره خورده است.[3]

قانون خدمات دیجیتال، که برای پلتفرم‌هایی با بیش از ۴۵ میلیون کاربر فعال ماهانه در اتحادیه اروپا اعمال می‌شود، به بروکسل اختیارات اجرایی مستقیمی بر بزرگترین شرکت‌های فناوری جهان می‌دهد. پرونده متا به عنوان یکی از اولین آزمون‌های اصلی مفاد این قانون در مورد آسیب‌های ناشی از طراحی، در حال ظهور است.[3]

اگر یافته‌های اولیه تأیید شوند و متا در عدم انطباق با قانون شناخته شود، مخاطرات مالی بسیار زیاد است. قانون خدمات دیجیتال اجازه می‌دهد تا ۶٪ از گردش مالی سالانه جهانی یک شرکت جریمه اعمال شود. برای شرکتی به بزرگی متا، حداکثر جریمه می‌تواند به راحتی به میلیاردها دلار برسد.[3][4]

اکنون متا فرصت دارد تا یافته‌های کمیسیون را بررسی کرده و پیش از اتخاذ تصمیم نهایی، دفاعیه کتبی خود را ارائه دهد. سخنگوی این شرکت اظهار داشت که متا با نتایج تحقیقات مخالف است و استدلال می‌کند که یافته‌های اولیه اقداماتی را که این شرکت قبلاً برای محافظت از کاربران جوان انجام داده است، به رسمیت نمی‌شناسد.[1][2]

پیامدهای گسترده‌تر این اقدام نظارتی بسیار فراتر از فیس‌بوک و اینستاگرام است. اگر بروکسل با موفقیت متا را مجبور کند که پخش خودکار را غیرفعال کرده و الگوریتم خود را به طور پیش‌فرض ملایم‌تر کند، یک الگوی قانونی ایجاد می‌شود که می‌تواند برای هر سرویس بزرگی که بر اساس مکانیسم‌های تعامل مشابه ساخته شده، اعمال شود.[4]

اپلیکیشن‌های ویدیوی کوتاه، تجمیع‌کنندگان اخبار و حتی پلتفرم‌های تجارت الکترونیک به شدت به پیمایش بدون اصطکاک و انتخاب الگوریتمی برای حفظ کاربران متکی هستند. حکمی که پیمایش بی‌نهایت را به جای یک ویژگی استاندارد رابط کاربری، به عنوان یک خطر سیستمی طبقه‌بندی کند، بازنگری اساسی در طراحی رابط کاربری در سراسر صنعت فناوری را الزامی می‌کند.[4]

آنچه نامشخص باقی می‌ماند این است که این تغییرات اجباری چگونه از نظر جغرافیایی اجرا خواهند شد. شرکت‌های فناوری که با مقررات سختگیرانه اروپایی مواجه هستند، گاهی اوقات تصمیم می‌گیرند تغییرات طراحی حاصل را در سطح جهانی اعمال کنند تا پایگاه کد یکپارچه‌ای را حفظ کنند. متناوباً، متا می‌تواند نسخه‌های «کمتر اعتیادآور» برنامه‌های خود را محدود به منطقه جغرافیایی اتحادیه اروپا کند و آن‌ها را صرفاً به کاربران داخل اتحادیه اروپا ارائه دهد، در حالی که تنظیمات پیش‌فرض بسیار جذاب را در جاهای دیگر حفظ کند.

در حال حاضر، ویژگی‌هایی که توسط کمیسیون هدف قرار گرفته‌اند، همچنان فعال هستند. اما با نام بردن رسمی از عناصر طراحی خاصی که آن‌ها را مضر می‌داند و با پیوست کردن جریمه چند میلیارد دلاری بالقوه به ادامه استفاده از آن‌ها، اتحادیه اروپا اعلام کرده است که دوران تعامل الگوریتمی بدون نظارت رو به پایان است.[4]