مصطفی تاج‌زاده پس از چهار سال حبس از زندان اوین به مرخصی آمد

برخلاف پرونده‌های مشابه فعالان سیاسی که مرخصی‌های درمانی آن‌ها غالباً با تاخیرهای طولانی و وثیقه‌های سنگین همراه است، مصطفی تاج‌زاده، معاون پیشین وزیر کشور و فعال سیاسی، روز یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ پس از گذراندن بیش از چهار سال حبس مستمر، از زندان اوین به مرخصی چند روزه اعزام شد.[1][2]

خبرگزاری شفقنا در گزارش روز یکشنبه خود با تایید این خبر نوشت: «مصطفی تاج‌زاده، فعال سیاسی که از تیرماه ۱۴۰۱ در زندان اوین به سر می‌برد، چند روز به مرخصی آمد.» این خبرگزاری به جزئیات بیشتری درباره میزان وثیقه تودیع شده یا شرایط دقیق این مرخصی اشاره نکرده است.[2]

در همین حال، خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، نیز با انتشار گزارشی کوتاه با عنوان «مصطفی تاج‌زاده از زندان اوین به مرخصی اعزام شد»، خروج وی از بند زندانیان سیاسی را تایید کرد. این رسانه حقوق بشری پیشتر نیز گزارش‌هایی از وضعیت نگهداری وی در زندان منتشر کرده بود.[1]

تاج‌زاده ۶۹ ساله که در دهه‌های گذشته مسئولیت‌های اجرایی متعددی بر عهده داشته است، پیش از این نیز سابقه ۷ سال حبس از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۵ را در کارنامه دارد. وی در پرونده اخیر خود در تاریخ ۱۷ تیر ۱۴۰۱ بازداشت شد و اکنون پس از گذشت حدود ۵۰ ماه، اولین مرخصی خود را تجربه می‌کند.[3]

در ساختار حقوقی جمهوری اسلامی ایران، اعطای مرخصی به زندانیان دارای اتهامات امنیتی و سیاسی نیازمند تایید مستقیم نهادهای بازداشت‌کننده و ضابطان قضایی پرونده است. موافقت با خروج موقت این فعال سیاسی نشان‌دهنده هماهنگی میان دادستانی تهران و نهادهای امنیتی در مقطع زمانی فعلی است.[3]

در سال‌های اخیر، تاج‌زاده به دلیل مواضع انتقادی صریح خود و انتشار نامه‌های سرگشاده از درون زندان، یکی از چهره‌های خبرساز در میان زندانیان سیاسی بوده است. او در این نامه‌ها به تحلیل شرایط ساختاری کشور پرداخته و خواستار اصلاحات بنیادین در رویه‌های حکمرانی شده بود.[3]

ناظران حقوقی معتقدند که اعطای مرخصی به چهره‌های شاخص منتقد می‌تواند بخشی از یک روند تدریجی برای کاهش فشارهای متمرکز بر فعالان مدنی باشد. با این حال، تجربه نشان داده است که این مرخصی‌های چند روزه غالباً به معنای پایان محکومیت نیست و زندانیان موظفند در موعد مقرر خود را به دایره اجرای احکام معرفی کنند.[3]

تصمیم‌گیری‌های آتی در خصوص تمدید احتمالی این مرخصی یا الزام به بازگشت سریع وی به زندان اوین، شاخصی برای ارزیابی رویکرد فعلی دستگاه قضایی خواهد بود. تا این لحظه، مقامات رسمی قوه قضاییه درباره دلایل اعطای این مرخصی و مدت زمان دقیق آن اظهار نظر رسمی نکرده‌اند.[3]