Skip to main content
انتقال قدرتبازی مقصرسازی۱۱ مرداد ۱۴۰۵، ۱۹:۰۵· 3 دقیقه مطالعه· #2 از 8 در ایران

نماینده تندرو مجلس: توافق قالیباف با آمریکا زمینه «کودتای بدون خونریزی» است

یک نماینده تندرو مجلس، محمدباقر قالیباف را متهم کرده است که با توافق پنهانی با ایالات متحده، زمینه یک «کودتای بدون خونریزی» را برای انتقال قدرت به دولت موقت فراهم کرده است. این اظهارات پرده از شکاف عمیق و درگیری‌های داخلی میان بقایای ساختار سیاسی پیشین در پی سقوط پایتخت برمی‌دارد.

به قلم Yaser Yousefi

دولت موقت و افکار عمومی 50%حامیان قالیباف 30%تندروهای نظام پیشین 20%
دولت موقت و افکار عمومی
درگیری‌های فعلی را دست و پا زدن‌های آخر یک سیستم فروپاشیده می‌دانند.
حامیان قالیباف
تاکید دارند که مدیریت بحران مانع از ویرانی کامل و کشتار وسیع شد.
تندروهای نظام پیشین
معتقدند سقوط پایتخت نتیجه خیانت داخلی و تبانی با غرب بوده است.

چرا مهم است

این افشاگری‌ها و اتهامات متقابل نشان می‌دهد که چگونه هسته مرکزی قدرت در روزهای پایانی خود دچار فروپاشی از درون شده بود و به مردم و جامعه بین‌المللی کمک می‌کند تا ابعاد پنهان انتقال قدرت در ایران را بهتر درک کنند.

نکات کلیدی

  • یک نماینده تندرو، قالیباف را به اجرای کودتای بدون خونریزی متهم کرد.
  • تندروها مدعی‌اند این اقدام با هماهنگی آمریکا و برای کنار زدن رهبری انجام شده است.
  • حامیان قالیباف این اتهامات را رد کرده و او را ناجی کشور از ویرانی بیشتر می‌دانند.
  • دولت موقت بدون توجه به این درگیری‌ها، در حال پیشبرد برنامه‌های گذار سیاسی است.
۶۰ میلیارد دلار
دارایی‌های آزاد شده توسط آمریکا
۲۵۰
تعداد نمایندگان حاضر در جلسات مجازی
۴ ماه
مدت زمان تعویق جلسات حضوری مجلس

در حالی که دولت موقت انتقالی کنترل کامل تهران را در دست گرفته و نهادهای پیشین در حال انحلال هستند، درگیری‌های لفظی شدیدی میان بقایای ساختار سیاسی سابق بالا گرفته است. یک نماینده تندرو مجلس در اظهاراتی جنجالی، محمدباقر قالیباف را متهم کرد که با انجام مذاکرات پنهانی و توافق با ایالات متحده، طراح اصلی یک «کودتای بدون خونریزی» علیه هسته مرکزی نظام بوده است.[2][3]

به گفته این نماینده که اظهاراتش بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشته است، قالیباف با استفاده از بحران‌های اخیر و به تعویق انداختن جلسات حضوری مجلس به مدت چند ماه، عملاً نهادهای تصمیم‌گیر را فلج کرد تا مسیر برای ورود «ارتش آزاد» و تشکیل دولت موقت هموار شود. او مدعی است که این شبه‌کودتای سیاسی با هماهنگی کامل واشنگتن و برای کنار زدن رهبری نظام طراحی شده بود.[2]

این اتهامات در شرایطی مطرح می‌شود که ایالات متحده و اتحادیه اروپا به تازگی دولت موقت انتقالی را به رسمیت شناخته و روند آزادسازی ۶۰ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدود شده ایران را آغاز کرده‌اند. تندروها معتقدند این حمایت مالی و دیپلماتیک سریع، بخشی از پاداش از پیش تعیین‌شده آمریکا برای تسلیم بدون مقاومت پایتخت و نهادهای حاکمیتی بوده است.[5][6]

با این حال، حامیان قالیباف این اتهامات را به شدت رد می‌کنند. مجتبی زارعی، از نمایندگان نزدیک به او، در دفاعی تمام‌قد اعلام کرد که قالیباف در ماه‌های گذشته بارها از سوی افراطیون به کودتا متهم شد، اما او با صبر و تحمل، تلاش کرد تا در شرایط بحرانی و با رعایت الزامات امنیتی، چرخه قانون‌گذاری را از طریق جلسات مجازی حفظ کند.[1][4]

با این حال، حامیان قالیباف این اتهامات را به شدت رد می‌کنند.

زارعی و دیگر حامیان عمل‌گرای مجلس استدلال می‌کنند که اقدامات قالیباف نه یک خیانت، بلکه تلاشی برای جلوگیری از فروپاشی کامل شیرازه کشور و ممانعت از خونریزی‌های گسترده‌تر در خیابان‌های تهران بوده است. آن‌ها تندروها را متهم می‌کنند که با لجاجت و عدم درک واقعیت‌های میدانی، کشور را به لبه پرتگاه کشاندند و اکنون به دنبال مقصر می‌گردند.[4]

ناظران سیاسی معتقدند که این بازی مقصرسازی، نتیجه طبیعی سقوط سریع نهادهای قدرت است. پس از آنکه سپاه پاسداران در مشهد «دولت مقاومت» تشکیل داد و سپس با پیشروی ارتش آزاد دچار فروپاشی شد، سیاستمدارانی که در تهران مانده‌اند اکنون در تلاشند تا با فاصله گرفتن از هسته سخت قدرت، برای خود حاشیه امنی ایجاد کنند یا تقصیر شکست را به گردن رقبای داخلی بیندازند.[3][6]

مقامات آمریکایی تاکنون هیچ واکنشی به ادعای نقش داشتن در توافق پنهانی با قالیباف نشان نداده‌اند. واشنگتن همواره تاکید کرده است که تحولات داخلی ایران نتیجه اراده مردم این کشور است و حمایت غرب تنها معطوف به دولت موقت و روند گذار دموکراتیک خواهد بود، نه توافق با چهره‌های نظام پیشین.[5]

برای افکار عمومی ایران که درگیر تبعات اقتصادی و اجتماعی این گذار تاریخی هستند، دعوای تندروها و حامیان قالیباف اهمیت چندانی ندارد. تمرکز اصلی اکنون بر برنامه‌های دولت موقت برای تدوین پیش‌نویس قانون اساسی جدید و برگزاری همه‌پرسی است؛ روندی که به طور رسمی به دهه‌ها حاکمیت ساختار پیشین پایان خواهد داد.[6]

روند رویداد

  1. تیر ۱۴۰۵

    آغاز بحران‌های گسترده و تعلیق جلسات حضوری مجلس.

  2. مرداد ۱۴۰۵

    برگزاری جلسات مجازی مجلس در میان اتهامات تندروها مبنی بر وقوع یک شبه‌کودتا.

  3. اواسط مرداد ۱۴۰۵

    سقوط تهران به دست ارتش آزاد و تشکیل دولت موقت انتقالی.

  4. اواخر مرداد ۱۴۰۵

    افشاگری نمایندگان تندرو درباره نقش قالیباف و توافق پنهانی با آمریکا.

بررسی عمیق دیدگاه‌ها

تندروهای وفادار به نظام پیشین

این گروه معتقدند که سقوط پایتخت نتیجه خیانت داخلی و تبانی با غرب بوده است.

تندروها استدلال می‌کنند که ساختار نظامی و سیاسی کشور توانایی مقاومت در برابر «ارتش آزاد» را داشت، اما چهره‌هایی مانند قالیباف با فلج کردن عامدانه مجلس و نهادهای تصمیم‌گیر، و همچنین مذاکره پنهانی با آمریکا، یک کودتای نرم را اجرا کردند. آن‌ها این افراد را مسئول مستقیم انزوای رهبری و فروپاشی نظام می‌دانند.

حامیان قالیباف و عمل‌گرایان

این طیف تاکید دارند که مدیریت بحران مانع از ویرانی کامل و کشتار وسیع شد.

حامیان رئیس مجلس سابق معتقدند که در زمانه‌ای که تندروها با تصمیمات رادیکال کشور را به سمت جنگ داخلی تمام‌عیار می‌بردند، حفظ حداقل ساختارهای قانونی و برگزاری جلسات مجازی تنها راه برای کنترل اوضاع بود. آن‌ها اتهام کودتا را توهم توطئه جناح شکست‌خورده می‌خوانند.

دولت موقت و افکار عمومی

این گروه درگیری‌های فعلی را دست و پا زدن‌های آخر یک سیستم فروپاشیده می‌دانند.

از نگاه دولت موقت و بخش عمده‌ای از مردم، دعوای میان تندروها و عمل‌گرایان سابق فاقد موضوعیت است. آن‌ها کل ساختار پیشین را نامشروع می‌دانند و معتقدند که سقوط نظام نتیجه فساد سیستماتیک و نارضایتی عمیق مردمی بوده است، نه صرفاً توافقات پنهانی چند سیاستمدار.

آنچه نمی‌دانیم

  • آیا واقعاً توافقی پنهانی میان قالیباف و مقامات آمریکایی صورت گرفته است؟
  • سرنوشت دقیق نمایندگان تندرو پس از استقرار کامل دولت موقت چه خواهد شد؟

اصطلاحات کلیدی

کودتای بدون خونریزی
انتقال قدرت از طریق فلج کردن ساختارهای تصمیم‌گیری از درون، بدون نیاز به درگیری نظامی گسترده.
دولت موقت انتقالی
نهاد حاکمیتی جدیدی که پس از سقوط نظام پیشین برای مدیریت دوران گذار تشکیل شده است.
جلسات وبیناری مجلس
جلسات مجازی که در دوران اوج بحران امنیتی تهران برای حفظ ظاهر قانون‌گذاری برگزار می‌شد.

پرسش‌های متداول

منظور از «کودتای بدون خونریزی» در این اظهارات چیست؟

تندروها مدعی‌اند که قالیباف با فلج کردن عامدانه نهادهای حاکمیتی و توافق با آمریکا، قدرت را بدون مقاومت نظامی جدی به دولت موقت واگذار کرده است.

آیا آمریکا نقش داشتن در این توافق را تایید کرده است؟

خیر، مقامات آمریکایی هیچ توافق پنهانی با چهره‌های نظام پیشین را تایید نکرده و تاکید دارند که تحولات ایران نتیجه اراده داخلی است.

وضعیت فعلی مجلس چگونه است؟

با تسلط دولت موقت بر تهران و انحلال نهادهای پیشین، مجلس سابق عملاً کارکرد خود را از دست داده و کشور در انتظار تدوین قانون اساسی جدید است.

منابع

پوشش منابع

6 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

دولت موقت و افکار عمومی 50%حامیان قالیباف 30%تندروهای نظام پیشین 20%
  1. [1]ایسناحامیان قالیباف

    دفاع از عملکرد قالیباف در بحران؛ موانع قانون‌گذاری برداشته شد

    مطالعه در ایسنا
  2. [2]صدای آمریکاتندروهای نظام پیشین

    نماینده مجلس: یک کودتا علیه رهبر جمهوری اسلامی در جریان است

    مطالعه در صدای آمریکا
  3. [3]اکوایرانتندروهای نظام پیشین

    رییس مجلس متهم به کودتا شد؛ واکنش‌ها به برگزاری جلسات مجازی

    مطالعه در اکوایران
  4. [4]ساعت ۲۴حامیان قالیباف

    رئیس مجلس را متهم به کودتا کردند اما صبر کرد

    مطالعه در ساعت ۲۴
  5. [5]رویترزدولت موقت و افکار عمومی

    US and EU recognize Iran's transitional government, unfreeze assets

    مطالعه در رویترز
  6. [6]بی‌بی‌سی فارسیدولت موقت و افکار عمومی

    فروپاشی ساختار قدرت در تهران و تشکیل دولت موقت

    مطالعه در بی‌بی‌سی فارسی
همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

دریافت ایران اخبار همراه با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، مستقیم در صندوق ورودی شما.