روند کامل رویداد
ترکیب جدید داروی مهارکننده RAS برای سرطان پانکراس وضعیت پیشرفت درمانی FDA را دریافت کرد
نتایج جدید کارآزمایی بالینی نشان میدهد داروی هدفمند «داراکسونراسیب» در ترکیب با شیمیدرمانی، توانسته تومورهای سرطان پیشرفته پانکراس را در بیش از ۶۰ درصد بیماران کوچک کرده یا کاملاً از بین ببرد.
«ترکیب جدید داروی مهارکننده RAS برای سرطان پانکراس وضعیت پیشرفت درمانی FDA را دریافت کرد» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازهاش باخبر شوید. دریافت اپ
این خبر را به اشتراک بگذارید
تازهترین گزارش
امیدواری بزرگ به درمان سرطان پانکراس با ناپدید شدن تومورها در کارآزمایی بالینی داروی جدید داراکسونراسیب
نتایج جدید کارآزمایی بالینی نشان میدهد داروی هدفمند «داراکسونراسیب» در ترکیب با شیمیدرمانی، توانسته تومورهای سرطان پیشرفته پانکراس را در بیش از ۶۰ درصد بیماران کوچک کرده یا کاملاً از بین ببرد. این دستاورد بیسابقه، امیدهای تازهای برای درمان یکی از کشندهترین انواع سرطان ایجاد کرده است.
- داروی داراکسونراسیب در ترکیب با شیمیدرمانی باعث کوچک شدن یا توقف رشد تومورها در بیش از ۹۰ درصد بیماران شد.
- در ۸.۲ درصد از بیماران شرکتکننده در کارآزمایی بالینی، تومورها به طور کامل ناپدید و غیرقابل تشخیص شدند.
- کمیسیون اروپا در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ مجوز استفاده از این دارو را برای بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته پانکراس صادر کرد.
- این دارو پروتئین جهشیافته KRAS را هدف قرار میدهد که پیشتر غیرقابل درمان (Undruggable) تصور میشد.
در یکی از مهمترین پیشرفتهای پزشکی سالهای اخیر، نتایج جدید یک کارآزمایی بالینی نشان میدهد که داروی هدفمند «داراکسونراسیب» توانسته است تومورهای کشندهترین نوع سرطان را در بیماران ناپدید کند. این دادهها که در تاریخ ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ در سمپوزیوم بینالمللی اهداف مولکولی در بارسلونای اسپانیا ارائه شد، موجی از امیدواری را در جامعه انکولوژی ایجاد کرده است.[1]
بر اساس گزارشهای منتشر شده از فاز اول و دوم کارآزمایی بالینی، ترکیب این داروی جدید با شیمیدرمانی استاندارد، به کوچک شدن یا ناپدید شدن تومورها در ۶۰.۷ درصد از بیماران مبتلا به سرطان متاستاتیک پانکراس منجر شده است. این نرخ پاسخدهی در سرطانی که به مقاومت شدید در برابر درمانها شناخته میشود، یک دستاورد بیسابقه محسوب میشود.[1]
شگفتانگیزترین بخش این نتایج، ناپدید شدن کامل تومورها در ۸.۲ درصد از بیماران شرکتکننده در این مطالعه بود. در این افراد، پس از دریافت ترکیب درمانی، تومورها دیگر با روشهای تصویربرداری قابل تشخیص نبودند. همچنین در ۹۰.۲ درصد از بیماران، روند رشد بیماری به طور کامل متوقف شد که نشاندهنده کنترل فوقالعاده بیماری است.[1]
دکتر وونگکی پارک، انکولوژیست دستگاه گوارش در مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ نیویورک و محقق اصلی این مطالعه، این نتایج را یک پیشرفت بالقوه تحولآفرین خواند. او تاکید کرد که این درمان توانسته است زمان پیشرفت مجدد بیماری را به ۱۲.۸ ماه افزایش دهد که بسیار فراتر از آمارهای تاریخی است.[1]
بیمارانی که در این کارآزمایی شرکت کردند، روزانه ۲۰۰ میلیگرم داروی داراکسونراسیب را به صورت خوراکی دریافت میکردند. این درمان هدفمند با دو داروی شیمیدرمانی رایج یعنی جمسیتابین و ناب-پاکلیتاکسل که در روزهای اول و پانزدهم هر چرخه درمانی به صورت وریدی تزریق میشدند، ترکیب شده بود.[1]
غلبه بر پروتئینهای غیرقابل درمان
سرطان پانکراس به دلیل تشخیص دیرهنگام و سرعت بالای گسترش به سایر اندامها، یکی از چالشبرانگیزترین بیماریها برای پزشکان است. بر اساس آمارهای موسسه ملی سرطان آمریکا، تنها در سال ۲۰۲۶ بیش از ۶۷ هزار نفر به این بیماری مبتلا شده و حدود ۵۷ هزار نفر جان خود را از دست میدهند. نرخ بقای پنجساله این سرطان تنها ۱۳.۷ درصد است.[6]
عامل اصلی رشد و تکثیر غیرقابل کنترل سلولها در بیش از ۹۰ درصد از سرطانهای پانکراس، جهشی در ژن و پروتئینی به نام KRAS است. برای دههها، دانشمندان تلاش میکردند تا دارویی برای مهار این پروتئین بسازند، اما سطح صاف و بدون شیار این پروتئین باعث شده بود تا محققان آن را غیرقابل درمان بنامند.[6]
داروی داراکسونراسیب که توسط شرکت داروسازی روولوشن مدیسینز توسعه یافته است، این سد تاریخی را شکسته است. این دارو به عنوان یک مهارکننده چندانتخابی عمل میکند و با اتصال به فرم فعال پروتئین RAS، سیگنالهایی را که سلولهای سرطانی برای زنده ماندن و تکثیر به آنها وابسته هستند، مسدود میکند.[4]
دکتر برایان ولپین، استاد پزشکی در دانشگاه هاروارد و محقق موسسه سرطان دانا-فاربر، معتقد است که این پیشرفت میتواند مراقبتهای سرطان پانکراس را در یک دهه آینده کاملاً متحول کند. او میگوید توانایی مهار جهشهای KRAS، روایت ناامیدکننده پیرامون این بیماری را به روایتی از امید و بقا تغییر داده است.[6]
دو برابر شدن طول عمر بیماران
پیش از ارائه نتایج اخیر در بارسلونا، دادههای فاز سوم کارآزمایی بالینی این دارو با نام RASolute 302 نیز اثربخشی خیرهکننده آن را ثابت کرده بود. این مطالعه جهانی روی ۵۰۰ بیمار مبتلا به سرطان متاستاتیک پانکراس که پیشتر درمانهای دیگری را دریافت کرده بودند، انجام شد و نتایج آن منتشر گردید.[2][4]
نتایج این کارآزمایی بزرگ نشان داد که داراکسونراسیب توانسته است میانگین طول عمر بیماران را به طور چشمگیری افزایش دهد. بیمارانی که این داروی جدید را دریافت کردند، به طور متوسط ۱۳.۲ ماه زنده ماندند، در حالی که این رقم برای بیمارانی که تنها تحت شیمیدرمانی استاندارد قرار گرفتند، ۶.۷ ماه بود.[2][3]
دکتر اندرو آگوئیر، یکی دیگر از محققان برجسته در این زمینه، اشاره میکند که مهار پروتئین RAS توانسته است خطر مرگ ناشی از سرطان پیشرفته پانکراس را تا ۶۰ درصد کاهش دهد. نرخ پاسخ عینی در این مطالعه بزرگ ۳۰ درصد در برابر ۱۱ درصد برای شیمیدرمانی بود که یک اختلاف آماری بسیار معنادار است.[2]
با وجود اثربخشی بالا، این درمان نیز مانند سایر داروهای ضدسرطان با عوارض جانبی همراه است. شایعترین عارضه گزارش شده در میان مصرفکنندگان این دارو، بثورات پوستی است که بیش از ۸۶ درصد بیماران را تحت تاثیر قرار میدهد. اسهال، حالت تهوع، خستگی، التهاب دهان و کاهش اشتها از دیگر عوارض جانبی ثبت شده هستند.[3]
تاییدیههای جهانی و دسترسی سریعتر
موفقیتهای چشمگیر این دارو باعث شد تا نهادهای نظارتی در سراسر جهان روند تایید آن را تسریع کنند. سازمان غذا و داروی آمریکا در اواخر آگوست ۲۰۲۶، این دارو را با نام تجاری راسانک برای بزرگسالان مبتلا به سرطان متاستاتیک پانکراس که حداقل یک دوره درمان سیستمیک دریافت کردهاند، تایید کرد.[2][3]
به دنبال تاییدیه آمریکا، کمیسیون اروپا نیز در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ مجوز استفاده از این داروی خوراکی را صادر کرد. این تصمیم پس از نظر مثبت آژانس دارویی اروپا و تحت پروژه تسریعشده مسیر داروهای سرطان اتخاذ شد تا بیمارانی که با نیازهای پزشکی فوری مواجه هستند، سریعتر به درمان دسترسی پیدا کنند.[3][4]
تاییدیه کمیسیون اروپا تمامی کشورهای عضو اتحادیه اروپا به همراه ایسلند، نروژ و لیختناشتاین را پوشش میدهد. مارک گلداسمیت، مدیرعامل شرکت روولوشن مدیسینز، این تاییدیه را یک لحظه تاریخی برای بیماران اروپایی و خانوادههایشان توصیف کرد و از تلاش برای همکاری با سیستمهای بهداشتی جهت تسریع دسترسی بیماران خبر داد.[3][4]
نکته مهم در تاییدیههای صادر شده این است که استفاده از داراکسونراسیب محدود به بیمارانی نیست که جهش ژنتیکی خاصی در تومورهایشان شناسایی شده باشد. این دارو برای تمامی بیماران مبتلا به آدنوکارسینومای متاستاتیک پانکراس، صرفنظر از وضعیت جهش RAS آنها، قابل تجویز است که دامنه اثربخشی آن را بسیار گستردهتر میکند.[3][4]
چشمانداز آینده و کارآزماییهای خط اول
در حالی که تاییدیههای فعلی برای بیمارانی است که پیشتر درمانهای دیگری را امتحان کردهاند، محققان در حال بررسی پتانسیل این دارو به عنوان اولین خط درمانی هستند. کارآزمایی فاز سوم جدیدی با نام RASolute 303 در حال حاضر در کشورهای مختلف از جمله اروپا، آسیا، استرالیا و کانادا در حال ثبتنام از بیماران تازه تشخیص داده شده است.[3]
علاوه بر این، شرکت سازنده در حال آزمایش ترکیب داراکسونراسیب با سایر مهارکنندههای انتخابی مانند زولدونراسیب است. این استراتژی ترکیبی که در کارآزماییهای جدید ارزیابی میشود، با هدف افزایش دقت درمان و هدف قرار دادن همزمان چندین مسیر جهشیافته طراحی شده است تا شانس فرار سلولهای سرطانی را به حداقل برساند.[7]
در کنار درمانهای دارویی، تلاشهای دیگری نیز برای جلوگیری از بازگشت این بیماری در جریان است. به تازگی نتایج یک کارآزمایی فاز دوم در دانشگاه کلرادو نشان داد که یک واکسن آزمایشی توانسته است در ۹۹ درصد از بیماران مبتلا به سرطان پانکراس، پاسخ ایمنی قدرتمندی علیه جهشهای KRAS ایجاد کند.[5]
ترکیب این واکسنهای پیشگیرانه با داروهای هدفمندی مانند داراکسونراسیب میتواند در آیندهای نزدیک، استراتژی جامعتری برای مقابله با این بیماری مرگبار ارائه دهد. اگرچه هنوز راه طولانی تا ریشهکنی کامل سرطان پانکراس باقی مانده است، اما دستاوردهای چند ماه اخیر نشان میدهد که علم پزشکی سرانجام توانسته است نقطه ضعف این تومورهای سرسخت را پیدا کند.[5]
منابع
- [1]Mirage News — Metastatic Pancreatic Cancer Responds to Daraxonrasib Combo Therapy مطالعه در Mirage News →
- [2]Targeted Oncology — Dr Aguirre on Daraxonrasib Bringing RAS-Targeted Therapy to Pancreatic Cancer مطالعه در Targeted Oncology →
- [3]Rare Cancer News — Rasonque approved in EU for previously treated pancreatic cancer مطالعه در Rare Cancer News →
- [4]Revolution Medicines — Revolution Medicines Announces European Commission Approval of RASONQUE® (daraxonrasib) مطالعه در Revolution Medicines →
- [5]CU Anschutz — Could a Vaccine Keep Pancreatic Cancer From Coming Back? مطالعه در CU Anschutz →
- [6]Harvard Gazette — A new drug for pancreatic cancer مطالعه در Harvard Gazette →
- [7]Small Insight — Pancreatic cancer new drug Daraxonerasib, controversy over response rate by mutation despite improved survival مطالعه در Small Insight →
گاهشمار رویداد
آبان ۱۴۰۵
امیدواری بزرگ به درمان سرطان پانکراس با ناپدید شدن تومورها در کارآزمایی بالینی داروی جدید داراکسونراسیب
شهریور ۱۴۰۵
ترکیب جدید داروی مهارکننده RAS برای سرطان پانکراس وضعیت پیشرفت درمانی FDA را دریافت کرد
روند رویداد تا امروز
روند توسعه داروی داراکسونراسیب (Rasonque) با تمرکز بر پروتئین جهشیافته KRAS آغاز شد؛ پروتئینی که پیشتر غیرقابل درمان تصور میشد. این دارو در گام نخست توانست در آگوست ۲۰۲۶ به عنوان تکدرمانی برای بیماران از پیش درمانشده، تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را دریافت کند.
در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، سازمان غذا و داروی آمریکا وضعیت درمان پیشگامانه را به ترکیب داروی داراکسونراسیب و شیمیدرمانی برای خط اول درمان سرطان پانکراس اعطا کرد. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که دارو توانست در کارآزماییهای بالینی نتایج بیسابقهای در مهار پروتئین جهشیافته RAS نشان دهد.
اعطای وضعیت درمان پیشگامانه بر اساس نرخ پاسخ ۵۸ درصدی در بیماران تازهتشخیصدادهشده در کارآزمایی بالینی فاز ۱/۲ صورت گرفت.
دادههای بالینی اولیه نشان داد که این دارو با مهار پروتئین جهشیافته RAS، میانه بقای بیماران را در مقایسه با شیمیدرمانی استاندارد تقریباً دو برابر میکند و مسیر را برای تاییدات بعدی در اروپا و ثبت رکوردهای جدید در کوچک شدن تومورها هموار ساخت.


