رفتن به محتوای اصلی
صنایع نیمه‌رساناتی‌اس‌ام‌سی· 5 دقیقه مطالعه· در کسب‌وکار

ششمین رکوردشکنی پیاپی تی‌اس‌ام‌سی؛ عطش تراشه‌های هوش مصنوعی سود فصلی را به ۲۳٫۶ میلیارد دلار رساند

شرکت صنایع نیمه‌رسانای تایوان (TSMC) با ثبت جهش ۶۹ درصدی، سود خالص سه‌ماهه سوم خود را به ۲۳٫۶ میلیارد دلار رساند و ششمین رکورد فصلی پیاپی را رقم زد. این سودآوری بی‌وقفه نشان می‌دهد که روند توسعه هوش مصنوعی در جهان تا چه حد به یک گلوگاه تولیدی واحد وابسته است.

به قلم بهنام کاظمی

توسعه جهانی هوش مصنوعی مولد بر یک محدودیت فیزیکی واحد استوار است: اینکه آیا یک کارخانه ریخته‌گری تراشه در تایوان می‌تواند سیلیکون‌های پیشرفته را با سرعتی همگام با تقاضای بازار تولید کند یا خیر. روز پنجشنبه، ترازنامه مالی این شرکت نشان داد که این گلوگاه سخت‌افزاری همچنان توان تحمل بار کل صنعت فناوری جهان را دارد.

شرکت صنایع نیمه‌رسانای تایوان (TSMC) برای دوره سه‌ماهه منتهی به سپتامبر ۲۰۲۶، سود خالص ۷۶۳٫۱ میلیارد دلار جدید تایوان (معادل تقریبی ۲۳٫۶ میلیارد دلار) گزارش کرد؛ رقمی که نشان‌دهنده جهش خیره‌کننده ۶۹ درصدی نسبت به دوره مشابه سال گذشته است.[2][5]

این گزارش، ششمین فصل پیاپی از سودآوری رکوردشکن بزرگ‌ترین تولیدکننده قراردادی تراشه در جهان را ثبت می‌کند. درآمد این شرکت در سه‌ماهه سوم به ۱٫۴۹۴ تریلیون دلار جدید تایوان رسید و به‌لطف شتاب گرفتن سفارش‌های جهانی سخت‌افزارهای پردازش ابری پرتوان، پیش‌بینی‌های تحلیل‌گران وال‌استریت را پشت سر گذاشت.[7][8]

مدیریت تی‌اس‌ام‌سی در بیانیه رسمی انتشار گزارش مالی خود تأکید کرد: «کسب‌وکار ما در سه‌ماهه سوم با اتکا به تقاضای قدرتمند گوشی‌های هوشمند و زیرساخت‌های هوش مصنوعی برای فناوری‌های پیشروی ۳ نانومتری و ۵ نانومتری رشد چشمگیری تجربه کرد.»[1]

سود هر سهم این غول تراشه‌سازی برای این فصل به ۲۹٫۴۳ دلار جدید تایوان رسید. این کارنامه باثبات نشان می‌دهد که تی‌اس‌ام‌سی چگونه بازار لیتوگرافی زیر ۵ نانومتر—جایی که پیچیده‌ترین پردازنده‌های جهان روی ویفرهای سیلیکونی حک می‌شوند—را به انحصار مطلق خود درآورده است.[1]

این غول تولید تراشه از جهش ۶۹ درصدی سود خالص سالانه خود خبر داد که ناشی از هجوم سفارش‌های سخت‌افزار پردازش سنگین است.

تنگنای سخت‌افزاری

بخش وسیعی از فعالان بازار سرمایه، گزارش‌های فصلی تی‌اس‌ام‌سی را به چشم یک دماسنج بی‌واسطه برای ارزیابی سلامت موج سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی می‌بینند. از آنجا که شرکت‌هایی چون انویدیا و ای‌ام‌دی صرفاً طراح تراشه‌اند و کارخانه ساخت ندارند، رشد عملیاتی و ارزش بازار آن‌ها مستقیماً به خطوط تولید تی‌اس‌ام‌سی گره خورده است.[3]

تا پیش از این، گروهی از تحلیل‌گران نگران بودند که هزینه‌های سرمایه‌ای سنگین برای ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی در اواخر سال ۲۰۲۶ فروکش کند؛ اما دفاتر سفارش تی‌اس‌ام‌سی خلاف این را ثابت می‌کنند و نشان می‌دهند ارائه‌دهندگان خدمات ابری و غول‌های فناوری همچنان با شتاب در حال خرید سخت‌افزار فیزیکی هستند.[4]

تحلیل‌گران مؤسسه کارگزاری ایکس‌تی‌بی (XTB) پس از انتشار این ارقام اعلام کردند: «تی‌اس‌ام‌سی بار دیگر با تکیه بر موج پرقدرت هوش مصنوعی رکورد شکست.» آن‌ها تأکید کردند که عطش بازار برای بسته‌بندی پیشرفته و توان پردازشی بالا، هیچ نشانه‌ای از رکود چرخه‌ای نشان نمی‌دهد.[6]

حاشیه سود ناخالص این غول تایوانی—که اصلی‌ترین شاخص کارایی تولید و بازدهی سرمایه است—در سطحی فوق‌العاده بالا تثبیت شد؛ نشانه‌ای آشکار از اینکه تی‌اس‌ام‌سی می‌تواند بدون مقاومت مشتریان، برای گره‌های پردازشی فوق‌پیشرفته خود قیمت‌های انحصاری وضع کند. مشتریان حاضرند برای تصاحب ظرفیت خطوط ۳ نانومتری هر بهایی را بپردازند.[1][3]

این قدرت قیمت‌گذاری، مانند سپری مالی در برابر افزایش هزینه‌های مواد اولیه، ماشین‌آلات پیشرفته لیتوگرافی فرابنفش و جهش بهای جهانی انرژی عمل می‌کند. علاوه بر این، جریان نقدی حاصل از آن مستقیماً بودجه عظیم تحقیق و توسعه نسل بعدی تراشه‌های ۲ نانومتری را تأمین می‌کند.[7]

سیگنال‌های هزینه‌های سرمایه‌ای

کارشناسان بازار در حال حاضر چشم‌انداز بودجه هزینه‌های سرمایه‌ای (CapEx) این شرکت را زیر ذره‌بین قرار داده‌اند؛ زیرا رقمی که تی‌اس‌ام‌سی متعهد به سرمایه‌گذاری در ساخت فب‌های جدید می‌کند، تعیین‌کننده سقف عرضه سیلیکون پیشرفته به کل اقتصاد جهان در سال‌های پیش رو خواهد بود.[7]

سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ ششمین فصل متوالی رکوردشکنی سودآوری برای تی‌اس‌ام‌سی را رقم زد.

نیکلاس موگالی، تحلیل‌گر بازارهای مالی در بنزینگا، خاطرنشان می‌کند که سرنخ‌های ارائه‌شده درباره هزینه‌های سرمایه‌ای آتی، به‌مراتب بااهمیت‌تر از ارقام سود گذشته‌نگر هستند. افزایش تعهد به گسترش ظرفیت، اثبات می‌کند که مدیریت تی‌اس‌ام‌سی تقاضایی پایدار و چندساله را از سوی مشتریان بزرگ نهادی پیش‌بینی می‌کند.[7]

این شرکت هم‌زمان در حال پیشبرد برنامه تنوع‌بخشی جغرافیایی پیچیده‌ای است و کارخانه‌های جدیدی در خاک ایالات متحده، ژاپن و آلمان می‌سازد؛ فب‌هایی که هدف از احداث آن‌ها، کاهش وابستگی زنجیره تأمین تراشه به تنگه پرریسک تایوان است.[2]

با این حال، بخش اعظم تولیدات فوق‌پیشرفته همچنان در خاک اصلی تایوان متمرکز است. سود خالص تاریخی سه‌ماهه سوم تقریباً به‌طور کامل از همین فب‌های داخلی به‌دست آمده که از بالاترین نرخ بازدهی تولید (Yield Rate) و کارایی مهندسی در سطح جهان بهره‌مندند.[2]

این آمار همچنین از بازگشت تعادل به بازار سنتی‌تر لوازم الکترونیکی مصرفی حکایت دارد. گرچه شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی کانون توجه اخبارند، اما بهبود مداوم تقاضای جهانی برای گوشی‌های هوشمند، کف درآمدی بسیار امنی برای این غول تایوانی ایجاد کرده است.[1]

سلطه بر بازار

سبقت مداوم تی‌اس‌ام‌سی از پیش‌بینی‌های تحلیل‌گران، شکاف عمیق میان این شرکت و رقبای سنتی‌اش را برجسته می‌کند. بازیگرانی چون اینتل و سامسونگ فوندری از نظر نرخ بازدهی تجاری در گره‌های پیشرفته تولید، عملاً نتوانسته‌اند پابه‌پای تی‌اس‌ام‌سی پیش بروند.[3]

تحلیل‌گران مورنینگ‌استار در یادداشتی تحلیلی نوشتند: «تقاضای هوش مصنوعی رشته رکوردهای تی‌اس‌ام‌سی را طولانی‌تر کرد.» آن‌ها تصریح کردند که این شرکت تایوانی عملاً انحصار تولید شتاب‌دهنده‌های اختصاصی مورد نیاز برای آموزش مدل‌های زبانی بزرگ را در اختیار گرفته است.[4]

تقاضای روزافزون برای فناوری‌های فرآیندی ۳ نانومتری و ۵ نانومتری، موتور محرک جهش درآمدی شرکت به شمار می‌رود.

این موقعیت انحصاری بدین معناست که هر دلاری که در حوزه هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌شود، ناگزیر از ترازنامه تی‌اس‌ام‌سی عبور می‌کند. سود خالص ۲۳٫۶ میلیارد دلاری این فصل، در واقع عوارض ورود کل صنعت فناوری به عصر رایانش مولد است.[2][4]

تی‌اس‌ام‌سی با نگاه به سه‌ماهه پایانی ۲۰۲۶، ادامه این شتاب مالی پرقدرت را انتظار دارد. هم‌زمانی خریدهای تعطیلات سال نو برای کالاهای مصرفی با تقاضای سیراب‌نشده دیتاسنترها، تضمین می‌کند که خطوط تولید پیشرفته این شرکت تا آخرین ظرفیت رزرو باقی بمانند.[5]

زیرساخت فیزیکی مورد نیاز برای هدایت دهه آینده نرم‌افزار، تماماً به همین ضرب‌آهنگ کارخانه‌ای متکی است. مادامی که تی‌اس‌ام‌سی نرخ بازدهی و شتاب توسعه ظرفیت فعلی خود را حفظ کند، پیاده‌سازی هوش مصنوعی بدون تأخیر سخت‌افزاری پیش خواهد رفت.[3][6]

محدودیت‌های بسته‌بندی پیشرفته

گذشته از لیتوگرافی روی سیلیکون، فناوری بسته‌بندی پیشرفته اختصاصی این شرکت به نام CoWoS به یکی دیگر از گلوگاه‌های حساس صنعت تبدیل شده است؛ روشی ضروری برای انباشتن عمودی تراشه‌ها کنار هم که ساخت پردازنده‌های غول‌پیکر سرورها را ممکن می‌سازد.[3]

این شرکت در سراسر سال ۲۰۲۶ تمام تلاش خود را به کار بست تا ظرفیت بسته‌بندی CoWoS را دوبرابر کند و صف سفارش‌های انباشته‌شده را بشکند. جهش درآمد سه‌ماهه سوم نشان می‌دهد خطوط جدید بسته‌بندی سرانجام وارد مدار تولید شده و بلافاصله بازدهی نقدی سنگینی خلق کرده‌اند.[8]

نکات کلیدی

  • تی‌اس‌ام‌سی سود خالص سه‌ماهه سوم را ۲۳٫۶ میلیارد دلار گزارش کرد که جهشی ۶۹ درصدی نسبت به بازه مشابه سال گذشته نشان می‌دهد.
  • این کارنامه مالی نشان‌دهنده ششمین فصل پیاپی شکستن رکوردهای سودآوری برای این تولیدکننده تایوانی است.
  • تقاضای شتابان برای تراشه‌های پیشرفته ۳ و ۵ نانومتری، تحت هدایت مستقیم سرمایه‌گذاری در دیتاسنترهای هوش مصنوعی، عامل اصلی رشد درآمد بوده است.
  • ثبات حاشیه سود این غول تایوانی، از قدرت قیمت‌گذاری بالای آن با وجود هزینه‌های هنگفت گسترش کارخانه‌ها در سطح بین‌المللی حکایت دارد.

آنچه نمی‌دانیم

  • بودجه هزینه‌های سرمایه‌ای تی‌اس‌ام‌سی برای سال ۲۰۲۷ جهت پاسخ به تقاضای تراشه‌های ۲ نانومتری دقیقاً چقدر افزایش خواهد یافت.
  • آیا توسعه سریع فب‌های خارج از تایوان در ایالات متحده و اروپا در نهایت حاشیه سود ناخالص کم‌نظیر شرکت را کاهش خواهد داد یا خیر.
  • چرخه کنونی سرمایه‌گذاری‌های سنگین ارائه‌دهندگان خدمات ابری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی تا چه زمانی پیش از رسیدن به نقطه اشباع ادامه خواهد داشت.

روند رویداد

  1. اوایل ۲۰۲۳

    انفجار هوش مصنوعی مولد آغاز شد و تقاضای سنگینی برای شتاب‌دهنده‌های پیشرفته سرورهای ابری به وجود آورد.

  2. اواخر ۲۰۲۴

    تی‌اس‌ام‌سی تولید انبوه با گره ۳ نانومتری را برای پاسخ به نیازهای پردازش پرتوان آغاز کرد.

  3. اواسط ۲۰۲۵

    با پر شدن خطوط تولید از سفارش‌های تراشه‌های هوش مصنوعی، زنجیره رکوردشکنی‌های فصلی سود شرکت کلید خورد.

  4. اکتبر ۲۰۲۶

    تی‌اس‌ام‌سی با رشد ۶۹ درصدی سود خالص و ثبت رقم ۲۳٫۶ میلیارد دلار، ششمین رکورد فصلی پیاپی را به‌نام خود زد.

خوش‌بین‌های بازار سرمایه 40%ناظران صنعت تراشه 35%مدیریت ارشد شرکت 25%
خوش‌بین‌های بازار سرمایه
سرمایه‌گذاران و تحلیل‌گرانی که بر پایداری رشد درآمدها بر اثر تقاضای مداوم هوش مصنوعی تمرکز دارند.
ناظران صنعت تراشه
کارشناسان فناوری که کارایی عملیاتی و جهش‌های فنی این کارخانه تولید تراشه را رصد می‌کنند.
مدیریت ارشد شرکت
رهبران تی‌اس‌ام‌سی که بر حفظ پیشتازی تکنولوژیک و توسعه مستمر ظرفیت تولید متمرکز هستند.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • تولیدکنندگان لوازم الکترونیکی مصرفی که با افزایش هزینه تمام‌شده تراشه‌ها روبه‌رو هستند
  • کارخانه‌های ریخته‌گری رقیب که در رقابت برای دستیابی به نرخ بازدهی تجاری تی‌اس‌ام‌سی بازمانده‌اند

منابع

پوشش منابع

8 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

خوش‌بین‌های بازار سرمایه 40%ناظران صنعت تراشه 35%مدیریت ارشد شرکت 25%
  1. [1]TSMCمدیریت ارشد شرکت

    TSMC Reports Third Quarter EPS of NT$29.43

    مطالعه در TSMC →
  2. [2]Euronewsمدیریت ارشد شرکت

    Taiwan chip giant TSMC says net profit hit record in third quarter

    مطالعه در Euronews →
  3. [3]The Edge Malaysiaناظران صنعت تراشه

    TSMC's profit surpasses expectations after AI orders rush in

    مطالعه در The Edge Malaysia →
  4. [4]Morningstarخوش‌بین‌های بازار سرمایه

    AI Demand Extends TSMC's Record Earnings Streak

    مطالعه در Morningstar →
  5. [5]Investing.comخوش‌بین‌های بازار سرمایه

    TSMC Q3 profit jumps 69% to record, beating expectations

    مطالعه در Investing.com →
  6. [6]XTBخوش‌بین‌های بازار سرمایه

    TSMC breaks records once again driven by the AI boom

    مطالعه در XTB →
  7. [7]Benzingaخوش‌بین‌های بازار سرمایه

    TSMC Q3 Earnings: Nicholas Mugalli Says Capex Hint Matters Most As Chipmaker Eyes Sixth Record Profit

    مطالعه در Benzinga →
  8. [8]Tech Insiderناظران صنعت تراشه

    TSMC Posts Record Q3 Revenue: NT$1.494tn on AI Boom [2026]

    مطالعه در Tech Insider →

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار کسب‌وکار با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.