تأیید داروی «انهرتو» برای سرطان سینه پیشرفته HER2-low در بریتانیا

روز پنجشنبه، ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، هزاران زن در انگلستان که به نوع پیشرفته و غیرقابل درمان سرطان سینه مبتلا هستند، سرانجام به داروی افزایش‌دهنده طول عمر «انهرتو» (Enhertu) از طریق سازمان بهداشت ملی (NHS) دسترسی پیدا کردند. این تأییدیه پس از ماه‌ها مذاکره فشرده بر سر قیمت و تغییر در قوانین ارزش‌گذاری دارو در بریتانیا صادر شد.[1]

داروی انهرتو (تراستوزوماب دروکستکان) که توسط شرکت‌های آسترازنکا (AstraZeneca) و دایچی سانکیو (Daiichi Sankyo) تولید شده است، برای بیماران مبتلا به سرطان سینه پیشرفته یا متاستاتیک با سطح پایین گیرنده HER2 (معروف به HER2-low) تجویز می‌شود. بر اساس برآوردها، سالانه حدود ۱۰۰۰ زن در انگلستان واجد شرایط دریافت این درمان خواهند بود.[2][4]

نتایج کارآزمایی بالینی فاز سوم (DESTINY-Breast04) نشان می‌دهد که انهرتو در مقایسه با شیمی‌درمانی استاندارد، بقای بدون پیشرفت بیماری را تقریباً دو برابر می‌کند و از ۵.۱ ماه به ۹.۹ ماه افزایش می‌دهد. همچنین، میانگین بقای کلی بیماران دریافت‌کننده این دارو ۲۳.۴ ماه ثبت شده است، در حالی که این رقم برای بیماران تحت شیمی‌درمانی ۱۶.۸ ماه بود؛ که نشان‌دهنده یک افزایش ۶.۶ ماهه در طول عمر بیماران است.[3]

مسیر رسیدن به این تأییدیه هموار نبود. مؤسسه ملی تعالی بهداشت و مراقبت بریتانیا (NICE) پیش از این در سال ۲۰۲۴، پوشش بیمه‌ای انهرتو را برای این گروه از بیماران رد کرده بود. دلیل این رد، اثربخشی دارو نبود، بلکه قیمت بالای آن بود که با آستانه مقرون‌به‌صرفه بودن بودجه NHS همخوانی نداشت. قیمت آزاد هر ویال ۱۰۰ میلی‌گرمی این دارو در بریتانیا ۱۴۵۵ پوند (حدود ۱۹۵۰ دلار) است.[1][3][4]

نقطه عطف این ماجرا، تغییر در دستورالعمل‌های ارزیابی اقتصادی NICE بود که در پی توافق قیمت‌گذاری دارویی بین بریتانیا و ایالات متحده در آوریل ۲۰۲۶ اجرایی شد. این تغییرات به NHS اجازه داد تا سقف هزینه پرداختی برای هر «سال زندگی باکیفیت» (QALY) را از ۳۰ هزار پوند به ۳۵ هزار پوند افزایش دهد. این انعطاف‌پذیری مالی، در کنار یک توافق تجاری محرمانه با تولیدکنندگان، راه را برای ورود انهرتو به فهرست داروهای تحت پوشش باز کرد.[1][2]

کلر راونی (Claire Rowney)، مدیر اجرایی خیریه Breast Cancer Now، این تصمیم را یک «پیروزی تاریخی» خواند. او با اشاره به کمپین دو ساله بیماران و متخصصان گفت: «این روز برای هزاران نفری که اکنون به دارویی دسترسی دارند که به آن‌ها فرصت می‌دهد زمان ارزشمند بیشتری را با عزیزانشان بگذرانند، یک روز سرنوشت‌ساز است.»[1]

ایوت کوپر (Yvette Cooper)، وزیر بهداشت بریتانیا، نیز با تأیید این دستاورد اظهار داشت: «انهرتو می‌تواند زندگی‌بخش باشد و این توصیه بدان معناست که بیماران NHS سرانجام قادر خواهند بود از مزایای آن بهره‌مند شوند.» در همین راستا، هلن نایت (Helen Knight)، مدیر ارزیابی داروها در NICE، تأکید کرد که نقش این سازمان در حصول اطمینان از اینکه هزینه‌های NHS برای داروهای جدید منعکس‌کننده مزایای آن‌هاست، برای محافظت از منابع بهداشتی سایر بیماران حیاتی است.[2]

پیش از این تصمیم، بیماران در اسکاتلند از سال ۲۰۲۳ به انهرتو دسترسی داشتند، در حالی که بیماران در انگلستان تنها از طریق پرداخت هزینه‌های خصوصی سنگین (بین ۷۵۰۰ تا ۱۳۰۰۰ پوند در هر سه هفته) قادر به تهیه آن بودند. اکنون با تأیید NICE، انتظار می‌رود ولز و ایرلند شمالی نیز به زودی از این رویه پیروی کنند تا دسترسی عادلانه در سراسر بریتانیا فراهم شود.[3][4]

این تأییدیه نه تنها یک پیروزی برای بیماران مبتلا به سرطان سینه HER2-low محسوب می‌شود، بلکه نشان‌دهنده یک تغییر رویکرد در سیستم بهداشت و درمان بریتانیا برای پذیرش داروهای نوآورانه و گران‌قیمت است. گام بعدی، اجرای سریع این پوشش در بیمارستان‌ها و بررسی تأثیرات بلندمدت این داروی هدفمند بر کیفیت زندگی بیمارانی است که پیش از این گزینه‌های درمانی آن‌ها به پایان رسیده بود.[1][3]