رفتن به محتوای اصلی

روند کامل رویداد

بحران ایران و آمریکا در خلیج فارس

وزارت خارجه بحرین با رد ادعای سپاه پاسداران مبنی بر هدف قرار دادن رادارهای آمریکایی، اعلام کرد که حملات اخیر یک تاسیسات غیرنظامی را به آتش کشیده است.

تحریریه کوهستان· به‌روزرسانی

«بحران ایران و آمریکا در خلیج فارس» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازه‌اش باخبر شوید. دریافت اپ

از گزارش: بحرین حملات پهپادی جمهوری اسلامی را محکوم کرد و خواستار مداخله فوری شورای امنیت شد

این خبر را به اشتراک بگذارید

تازه‌ترین گزارش

بحرین حملات پهپادی جمهوری اسلامی را محکوم کرد و خواستار مداخله فوری شورای امنیت شد

وزارت خارجه بحرین با رد ادعای سپاه پاسداران مبنی بر هدف قرار دادن رادارهای آمریکایی، اعلام کرد که حملات اخیر یک تاسیسات غیرنظامی را به آتش کشیده است. منامه با استناد به قطعنامه ۲۸۱۷، از سازمان ملل خواست تهران را به پرداخت غرامت ملزم کند.

  • بحرین با محکوم کردن حملات پهپادی اخیر، از شورای امنیت خواست جمهوری اسلامی را به اجرای قطعنامه ۲۸۱۷ و پرداخت غرامت ملزم کند.
  • منامه ادعای سپاه پاسداران مبنی بر انهدام رادارهای آمریکایی را رد و اعلام کرد هدف حمله یک تاسیسات غیرنظامی بوده است.
  • عربستان سعودی و امارات متحده عربی با اعلام همبستگی با بحرین، این حملات را نقض آشکار حقوق بین‌الملل خواندند.
  • مقامات نظامی ایران با تاکید بر مقابله با تهدیدات در مبدا، به کشورهای میزبان پایگاه‌های آمریکایی هشدار دادند.

شامگاه شنبه، سامانه‌های پدافند هوایی پادشاهی بحرین شماری از پرتابه‌های انفجاری و پهپادهای شلیک‌شده از سوی جمهوری اسلامی ایران را بر فراز آسمان این کشور رهگیری و منهدم کردند. این حملات که به گفته مقامات منامه یک تاسیسات صنعتی غیرنظامی را هدف قرار داده بود، به وقوع آتش‌سوزی و خسارات مادی در این مجتمع منجر شد.[1][2]

در پی وقوع این رویداد، وزارت امور خارجه بحرین بامداد یکشنبه ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ با انتشار بیانیه‌ای رسمی، این حملات را به‌شدت محکوم کرد. دستگاه دیپلماسی منامه از اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد خواست تا با اتخاذ اقداماتی قاطع، تهران را به توقف فوری این عملیات‌های نظامی وادار کنند.[1][2]

وزارت خارجه بحرین با تاکید بر غیرنظامی بودن اهداف، این حملات را ناقض صریح حقوق بین‌الملل توصیف کرد. در این بیانیه آمده است: «این حملات تهدیدی مستقیم علیه جان غیرنظامیان، نقض آشکار حاکمیت ملی و تمامیت ارضی بحرین است که امنیت و ثبات منطقه را به مخاطره می‌اندازد.»[2][3]

روایت‌های متناقض از اهداف

روایت رسمی سپاه پاسداران از اهداف این عملیات، با گزارش‌های منتشر شده از سوی دولت بحرین تفاوت‌های بنیادین دارد. رسانه‌های وابسته به نهادهای نظامی در تهران مدعی شدند که یگان‌های هوافضای جمهوری اسلامی با استفاده از شش پهپاد انتحاری، پایگاه‌های مورد استفاده ارتش ایالات متحده در بحرین را هدف قرار داده‌اند.[1]

فرماندهان سپاه پاسداران اعلام کردند که دو آتشبار پاتریوت و یک سامانه راداری متعلق به نیروهای آمریکایی را در پایگاه‌های الرفاع و عوالی منهدم کرده‌اند. با این وجود، دولت بحرین و فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده (سنتکام) این ادعاها را کاملا بی‌اساس خوانده و هرگونه آسیب به تجهیزات خود را تکذیب کرده‌اند.[1][4]

مقامات منامه با رد قاطعانه توجیهات سپاه پاسداران، تاکید کردند که شواهد میدانی نشان می‌دهد هدف اصلی این حمله یک مرکز صنعتی کاملا غیرنظامی بوده است. وزارت کشور بحرین تایید کرد که این حادثه هیچ‌گونه تلفات جانی در پی نداشته و نیروهای امدادی آتش‌سوزی را مهار کرده‌اند.[2]

تضاد روایت‌ها؛ ادعای انهدام سامانه‌های پاتریوت در برابر گزارش آسیب به تاسیسات غیرنظامی.

ساعاتی پیش از وقوع این حملات، وزارت کشور بحرین با صدور هشدارهای امنیتی مکرر از تمامی شهروندان خواسته بود تا ضمن حفظ آرامش، فورا به پناهگاه‌ها بروند. این هشدارهای پیشگیرانه نشان‌دهنده سطح بالای آماده‌باش در این کشور است که میزبان مقر اصلی ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده محسوب می‌شود.[2]

استناد به قطعنامه ۲۸۱۷

محور اصلی درخواست دیپلماتیک بحرین از جامعه جهانی، پافشاری بر اجرای کامل قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد است. این قطعنامه که در ۱۱ مارس ۲۰۲۶ به تصویب رسید، حملات مستمر جمهوری اسلامی به قلمرو کشورهای حاشیه خلیج فارس و پادشاهی اردن را به‌شدت محکوم می‌کند.[1][2]

قطعنامه مذکور در نشست ماه مارس با کسب ۱۳ رای موافق و بدون دریافت هیچ رای مخالفی در شورای امنیت به تصویب رسید، در حالی که چین و روسیه به آن رای ممتنع دادند. این سند الزام‌آور از تهران می‌خواهد تا به تمامی حملات فرامرزی و اخلال در امنیت دریانوردی پایان دهد.[1]

وزارت امور خارجه بحرین با استناد به مفاد ماده ۲، بند ۴ منشور سازمان ملل متحد، هرگونه استفاده از زور علیه تمامیت ارضی کشورها را اقدامی غیرقانونی خواند. منامه همچنین رسما خواستار آن شد که جمهوری اسلامی ایران بابت تمامی خسارات وارد شده به این تاسیسات صنعتی، غرامت کامل بپردازد.[2][4]

دولت بحرین حق ذاتی خود را برای دفاع همه‌جانبه، چه به‌صورت اقدام فردی و چه در قالب پیمان دفاع مشترک شورای همکاری خلیج فارس، محفوظ دانسته است. این کشور تاکید کرد که بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل، در زمان و مکان مناسب به این تهدیدات پاسخ خواهد داد.[2]

واکنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی

کشورهای همسایه و متحدان استراتژیک بحرین، به‌سرعت نسبت به این حملات پهپادی واکنش نشان داده و همبستگی خود را با منامه اعلام کردند. وزارت امور خارجه عربستان سعودی با انتشار بیانیه‌ای، حملات هوایی جمهوری اسلامی را نقض آشکار حقوق بین‌الملل خواند و خواستار توقف فوری این تجاوزات شد.[3]

دولت امارات متحده عربی نیز ضمن محکوم کردن این اقدام نظامی، بر حمایت همه‌جانبه خود از تدابیر امنیتی بحرین تاکید کرد. کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس پیش‌تر اعلام کرده بودند که از آغاز درگیری‌ها در اواخر فوریه، بیش از ۷۰۰۰ فروند موشک و پهپاد به سوی قلمرو آن‌ها شلیک شده است.[1][3]

بر اساس گزارش کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، از اواخر فوریه بیش از ۷۰۰۰ پرتابه به سوی این کشورها شلیک شده است.

در سطح بین‌المللی، نگرانی‌ها از گسترش دامنه این درگیری‌ها و تبدیل آن به یک جنگ منطقه‌ای افزایش یافته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، و اعضای کابینه امنیتی او در حال بررسی دقیق پیامدهای اقتصادی حملات احتمالی ایالات متحده به اهدافی در داخل خاک ایران هستند.[1][3]

تشدید ناامنی در مسیرهای دریایی

دامنه این تنش‌های فزاینده تنها به حملات هوایی محدود نمانده و امنیت آب‌راه‌های استراتژیک منطقه را نیز تحت‌الشعاع قرار داده است. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا بامداد روز شنبه گزارش داد که دو فروند نفتکش تجاری هنگام خروج از دهانه خلیج فارس، در دو حادثه جداگانه هدف اصابت پرتابه قرار گرفته‌اند.[1]

نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی نیز در اطلاعیه‌ای مجزا مدعی شد که یک دستگاه نفتکش در آب‌های شرق تنگه هرمز پس از برخورد با مین‌های دریایی دچار آتش‌سوزی شده است. این حوادث امنیتی پی‌درپی، نگرانی شرکت‌های کشتیرانی بین‌المللی را نسبت به تداوم ایمن جریان صادرات انرژی دوچندان کرده است.[1]

تحلیلگران ارشد معتقدند که تهران با ادامه حملات سیستماتیک به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز و تاسیسات کشورهای همسایه، تلاش می‌کند ناامنی منطقه‌ای را به اهرمی برای فشار دیپلماتیک تبدیل کند. این استراتژی با هدف افزایش قدرت چانه‌زنی جمهوری اسلامی در برابر فشارهای فزاینده ایالات متحده دنبال می‌شود.[3]

مواضع مقامات جمهوری اسلامی

در داخل مرزهای ایران، مقامات ارشد سیاسی و فرماندهان نظامی همچنان بر تداوم رویکرد تهاجمی خود پافشاری می‌کنند. ابراهیم رضایی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، روز یکشنبه رسما اعلام کرد که استراتژی نظامی تهران، مقابله پیش‌دستانه با تهدیدات در مبدا است و اهدافی در عربستان، عراق و بحرین را شامل می‌شود.[1]

رضایی در تشریح ابعاد این دکترین نظامی گفت: «هیچ تفاوتی نمی‌کند که یک گروه مسلح در عمق اقلیم کردستان عراق قصد تهدید منافع جمهوری اسلامی را داشته باشد یا یک سرباز ارتش آمریکا در هتلی در منامه مستقر باشد.» این اظهارات نشان‌دهنده عزم تهران برای گسترش شعاع عملیاتی نیروهای مسلح است.[1]

احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران نیز روز شنبه با لحنی تهدیدآمیز هشدار داد که هرگونه نقض حریم هوایی ایران با پاسخی فوری و کوبنده مواجه خواهد شد. او آسمان کشور را یک «خط قرمز» توصیف کرد و به تمامی کشورهای منطقه درباره همکاری اطلاعاتی با نیروهای آمریکایی هشدار داد.[1]

در عرصه دیپلماسی، مقامات وزارت امور خارجه ایران همچنان بر حفظ کانال‌های ارتباطی غیرمستقیم تاکید می‌ورزند. معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد که مذاکرات برای رسیدن به یک تفاهم جامع با آمریکا برقرار است، اما تهران هم‌زمان برای رویارویی نظامی با هر سناریوی احتمالی آمادگی کامل دارد.[1][3]

پیامدهای داخلی تنش‌های نظامی

سایه سنگین جنگ و تشدید روزافزون تنش‌های منطقه‌ای، تاثیرات ملموس و نگران‌کننده‌ای بر زندگی روزمره شهروندان در داخل ایران گذاشته است. در روزهای اخیر، صف‌های طولانی و بی‌سابقه‌ای از خودروها در مقابل جایگاه‌های عرضه سوخت در شهرهای مختلف از جمله اصفهان، کرج و آزادشهر شکل گرفته است.[1]

ویدیوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که رانندگان نگران، حتی تا نیمه‌های شب برای دریافت بنزین در صف‌های طولانی منتظر می‌مانند. این هجوم ناگهانی برای ذخیره سوخت، بازتابی روشن از اضطراب عمومی نسبت به احتمال هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های حیاتی انرژی ایران در حملات تلافی‌جویانه است.[1]

این مواضع سرسختانه در حالی اتخاذ می‌شود که ناظران بین‌المللی نسبت به ناکارآمدی فزاینده سازوکارهای بازدارنده سازمان ملل هشدار می‌دهند. وتوی احتمالی هرگونه قطعنامه تنبیهی جدید توسط چین و روسیه، عملا توانایی اجرایی شورای امنیت را برای مهار این بحران فزاینده به شدت محدود کرده است.[3]

درخواست رسمی بحرین اکنون روی میز اعضای شورای امنیت سازمان ملل قرار دارد و برگزاری نشست اضطراری این شورا برای بررسی شواهد ارائه شده، گام بعدی این رویارویی دیپلماتیک خواهد بود. تصمیم‌گیری نهایی درباره اعمال تحریم‌های جدید یا الزام تهران به پرداخت غرامت، به میزان همراهی پکن و مسکو با متحدان غربی بستگی دارد.[2][3][4]

منابع

  1. [1]ایران اینترنشنال — بحرین حملات جمهوری اسلامی به خاک خود را محکوم کرد مطالعه در ایران اینترنشنال →
  2. [2]خبرگزاری آناتولی — بحرین حملات پهپادی ایران را محکوم کرد و خواستار اقدام قاطع شورای امنیت شد مطالعه در خبرگزاری آناتولی →
  3. [3]روزنامه ۸صبح — بحرین از شورای امنیت سازمان ملل خواست مانع حملات ایران شود مطالعه در روزنامه ۸صبح →
  4. [4]Middle East Monitor — Bahrain demands UN action, compensation for Iranian attacks مطالعه در Middle East Monitor →
  5. [5]Middle East Online — Bahrain condemns Iranian air attacks, urges UN action مطالعه در Middle East Online →

آنچه باید زیر نظر داشت

  • بررسی درخواست بحرین از شورای امنیت سازمان ملل برای مداخله فوری و الزام جمهوری اسلامی به پرداخت غرامت بر اساس قطعنامه ۲۸۱۷.
  • تعویق اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران دست‌کم تا سال ۲۰۲۷ توسط دونالد ترامپ برای ارزیابی مسیرهای دیپلماتیک.
  • نتایج تحرکات دیپلماتیک مسقط و اسلام‌آباد برای دستیابی به توافق جامع لغو تحریم‌های اقتصادی در برابر بازگشایی کامل تنگه هرمز.
  • درخواست فوری آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای دسترسی به تأسیسات زیرزمینی اصفهان و ازسرگیری راستی‌آزمایی‌ها.
  • بررسی بی‌سابقه خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) در مجلس خبرگان ایران.

به‌روزرسانی‌های پیشین

  1. ۴ به‌روزرسانی
    1. حوثی‌ها حمایت نظامی مصر از عربستان را «اعلان جنگ» دانستند

      نکته کلیدی: یک مقام ارشد حوثی هشدار داد که تصمیم مصر مبنی بر ارائه کمک‌های نظامی دفاعی به عربستان سعودی، در حکم اعلان جنگ علیه یمن است.

      یکی از مقام‌های ارشد جنبش حوثی‌های یمن روز سه‌شنبه اعلام کرد که موافقت پارلمان مصر با ارائه کمک‌های نظامی به عربستان سعودی، به منزله «اعلان جنگ» علیه یمن است. محمدعلی الحوثی، عضو دفتر سیاسی این جنبش، با انتشار پیامی در تلگرام این اقدام را محکوم کرد و مدعی شد که این تصمیم در خدمت منافع اسرائیل بوده و منطقه را عمیق‌تر در باتلاق درگیری فرو می‌برد.

      این هشدار در پی آن مطرح می‌شود که پارلمان مصر روز دوشنبه به درخواست عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور این کشور، مبنی بر ارائه پشتیبانی نظامی دفاعی به ریاض چراغ سبز نشان داد. این اقدام با هدف کمک به عربستان سعودی برای دفاع از خاک خود در برابر حملات موشکی و پهپادی فرامرزی و فزاینده حوثی‌ها صورت می‌گیرد.

      اگرچه ابعاد دقیق این اعزام نظامی هنوز مشخص نشده است، اما السیسی تأکید کرده که نقش‌آفرینی مصر صرفاً جنبه دفاعی خواهد داشت و به منزله حمله مستقیم به یمن نخواهد بود. عربستان سعودی رهبری یک ائتلاف نظامی را در حمایت از دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن در برابر حوثی‌های همسو با ایران بر عهده دارد؛ گروهی که در سال ۲۰۱۴ کنترل صنعا، پایتخت یمن را به دست گرفتند.

    2. مهار آتش‌سوزی در پایانه صادراتی رأس تنوره عربستان پس از حمله

      نکته کلیدی: شرکت نفت آرامکوی عربستان آتش‌سوزی در نزدیکی پایانه صادرات نفت رأس تنوره را که در پی حمله پهپادی و موشکی نیروهای حوثی رخ داده بود، با موفقیت مهار کرد.

      مقام‌های عربستان سعودی موفق شدند آتش‌سوزی در نزدیکی پایانه صادرات نفت «رأس تنوره» را که در پی حمله به این تأسیسات رخ داده بود، مهار کنند. این حریق بدون برجای گذاشتن تلفات جانی خاموش شده است.

      این حادثه پس از آن روی داد که ائتلاف تحت رهبری عربستان، سه موشک بالستیک حوثی‌ها به سمت منطقه شرقی و چهار پهپاد روانه جنوب را رهگیری و منهدم کرد. این حمله تنها ساعاتی پس از گفتگوهای دیپلماتیک در تهران به وقوع پیوست و آتش‌سوزی ناشی از آن در این قطب حیاتی صادرات، به افزایش بهای جهانی نفت انجامید.

    3. پایان مذاکرات فرستادگان «پیمان مکه» در تهران با محوریت تنش‌زدایی

      نکته کلیدی: نمایندگان ائتلاف دفاعی مکه و ایران پس از نخستین دور از مذاکرات عالی‌رتبه خود در تهران، بر سر ادامه رایزنی‌ها درباره امنیت منطقه به توافق رسیدند.

      نمایندگان «ائتلاف دفاعی مکه» شامل عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، روز دوشنبه به نخستین دور از گفتگوهای عالی‌رتبه خود با مقامات ایرانی در تهران پایان دادند. هدف این گفتگوها کاهش تنش‌های منطقه‌ای بود و طرفین بر تداوم تماس‌های دیپلماتیک و ادامه مذاکرات پیرامون صلح و امنیت منطقه توافق کردند.

      در جریان این دیدارها، مقامات سعودی نگرانی‌های خود را در خصوص حملات تقریباً روزمره موشکی و پهپادی حوثی‌های هم‌پیمان ایران ابراز کردند، هرچند توافقی برای توقف این حملات حاصل نشد. مقامات ایرانی نیز مجدداً تأکید کردند که تهران تا زمان تحقق شروط خود برای آتش‌بس، وارد هیچ‌گونه مذاکره مستقیمی با ایالات متحده نخواهد شد.

      این رایزنی‌ها نخستین آزمون دیپلماتیک جدی برای «ائتلاف دفاعی مکه» از زمان امضای پیمان دفاع متقابل این سه کشور در ماه اوت به شمار می‌رود. این تلاش دیپلماتیک در بحبوحه تشدید تنش‌های منطقه‌ای رخ می‌دهد، از جمله هشدارهای اخیر حوثی‌ها مبنی بر اینکه پشتیبانی نظامی مصر از عربستان سعودی مصداق اقدام جنگی است.

    4. ادعای حوثی‌ها درباره حمله موشکی به وزارت دفاع عربستان و پالایشگاه رأس‌تنوره

      نکته کلیدی: حوثی‌های یمن مدعی حمله با موشک‌های بالستیک به وزارت دفاع عربستان و بزرگ‌ترین پالایشگاه نفت این کشور شدند.

      محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، مدعی شد که این آزمایش موشکی با موفقیت به سامانه‌های دفاعی ایالات متحده نفوذ کرده است.از گزارش: ادعای ایران مبنی بر انفجار موشک بالستیک ضدکشتی بر فراز ناو یو‌اس‌اس جورج واشنگتن

      حوثی‌های یمن روز سه‌شنبه مدعی شدند که با موشک‌های بالستیک، ساختمان وزارت دفاع عربستان در ریاض و پالایشگاه نفت رأس‌تنوره، بزرگ‌ترین پالایشگاه این کشور را هدف قرار داده‌اند. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، اعلام کرد این حملات با اصابت دقیق همراه بوده و به آتش‌سوزی در مجتمع پالایشگاهی انجامیده است.

      مقامات سعودی رهگیری و انهدام چند فروند موشک بالستیک را بر فراز پایتخت و منطقه الشرقیه تأیید کرده و از خسارت ترکش‌های ساقط‌شده به برخی اماکن در ریاض خبر دادند. اگرچه ریاض اصابت به اهداف اعلام‌شده را تأیید نکرد، اما بامداد سه‌شنبه وقوع حریق در نزدیکی پایانه رأس‌تنوره گزارش و مهار شد. حوثی‌ها همچنین مدعی هدف قرار دادن هواپیماهای نظامی در فرودگاه نجران و پایگاه هوایی ملک خالد در جنوب عربستان شدند.

      این حملات نشان‌دهنده تشدید چشمگیر تنش‌ها میان یمن و عربستان سعودی است که از ماه سپتامبر شدت گرفته است. تداوم این حملات خطوط اصلی تأمین نفت را تهدید می‌کند و در بحبوحه تنش‌های گسترده‌تر پیرامون ایالات متحده و ایران، به نگرانی‌ها از گسترش آتش درگیری‌های منطقه‌ای دامن می‌زند.

  2. ۵ به‌روزرسانی
    1. عقب‌نشینی نفت به زیر ۱۱۶ دلار هم‌زمان با تداوم تنش‌ها در خاورمیانه

      نکته کلیدی: بهای نفت روز دوشنبه از بالاترین سطوح نزدیک به شش ماه گذشته عقب‌نشینی کرد، هرچند تداوم تنش‌ها در خاورمیانه و تهدید زیرساخت‌های انرژی همچنان محرک ماندگاری قیمت‌ها در سطوح بالا است.

      قیمت‌های جهانی نفت در روز دوشنبه روندی کاهشی در پیش گرفت؛ به‌طوری‌که بهای نفت خام برنت به زیر ۱۱۶ دلار در هر بشکه رسید و وست تگزاس اینترمیدیت آمریکا (WTI) نیز تا مرز ۱۰۲ دلار افت کرد. این عقب‌نشینی پس از جهش تند اواخر هفته گذشته رخ داد که در بحبوحه تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، قیمت‌ها را به بالاترین سطوح نزدیک به شش ماه گذشته رسانده بود.

      با وجود این کاهش، بازارهای انرژی همچنان ملتهب باقی مانده‌اند، چرا که خطر آغاز دوباره اقدامات نظامی با دخالت ایران، دورنمای عرضه نفت را با ابهام روبه‌رو کرده است. حملات اخیر حوثی‌ها به زیرساخت‌های انرژی و فرودگاه‌های عربستان سعودی نیز نگرانی‌ها پیرامون احتمال اختلال در صادرات نفت خام منطقه را دوچندان کرده است.

      با این همه، گزارش‌هایی مبنی بر بازگشت محموله‌های نفتی خاورمیانه به سطوح نزدیک به پیش از جنگ، تا حدی به کاهش هراس‌های فوری در زمینه عرضه کمک کرده است. فعالان بازار همچنین تصمیم سیاست‌گذاری پیش‌روی فدرال رزرو آمریکا را با دقت زیر نظر دارند؛ تصمیمی که می‌تواند بازارهای جهانی و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد.

    2. گردهمایی کشورهای عضو پیمان مکه و ایران در تهران برای مذاکرات امنیتی

      نکته کلیدی: مقام‌های کشورهای عضو پیمان مکه، از جمله هیئتی از عربستان سعودی، برای گفتگو پیرامون امنیت منطقه‌ای و احتمال توافق صلح میان آمریکا و ایران در تهران با رهبران ایران دیدار می‌کنند.

      مقام‌های کشورهای عضو «پیمان مکه» برای انجام گفتگوهای امنیتی بسیار مهم و حساس، با رهبران جمهوری اسلامی ایران در تهران دیدار کردند. وزیر دفاع عربستان سعودی ریاست هیئت کشورش را در این نشست دیپلماتیک بر عهده دارد.

      هدف از این گفتگوها تقویت ثبات منطقه‌ای و تنش‌زدایی از درگیری‌های جاری عنوان شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که پاکستان و قطر، دو کشور عضو این پیمان، در چارچوب این تحرکات دیپلماتیک برای میانجیگری و دستیابی به توافق صلحی میان ایالات متحده و ایران تلاش می‌کنند.

    3. حملات ائتلاف سعودی به انبارهای موشکی حوثی‌ها در پی حمله به فرودگاه ریاض

      نکته کلیدی: ائتلاف به رهبری عربستان در پی رشته حملات حوثی‌های مورد حمایت ایران به فرودگاه ریاض و تأسیسات نفتی، پایگاه‌های موشکی این گروه را در یمن منهدم کرد.

      ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی روز دوشنبه چهار سکوی پرتاب موشک بالستیک، یک انبار موشک و تونل‌های نگهداری تسلیحات متعلق به حوثی‌ها را در یمن منهدم کرد. ترکی المالکی، سخنگوی این ائتلاف، اعلام کرد هدف از این حملات از کار انداختن شبکه موشکی این گروه مورد حمایت ایران و اخلال در خطوط تدارکاتی آن‌ها بوده است.

      این عملیات تلافی‌جویانه به دنبال موج جدیدی از حملات حوثی‌ها به زیرساخت‌های عربستان صورت گرفت. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، مدعی شد که این گروه یک موشک بالستیک به سمت فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض شلیک کرده و با پهپاد به ایستگاه‌های پمپاژ در امتداد خط لوله راهبردی نفت خام شرق به غرب حمله کرده است. پدافند هوایی عربستان موفق به رهگیری موشک شلیک‌شده به سوی پایتخت شد.

      تشدید درگیری‌های فرامرزی در حالی رخ می‌دهد که فرودگاه ریاض اخیراً پس از حمله مرگبار حوثی‌ها در اوایل ماه اکتبر—که ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی برجای گذاشت—فعالیت خود را از سر گرفته بود. تداوم این نبردها سفرهای منطقه‌ای را به شدت مختل کرده و بر نگرانی‌های امنیتی در سراسر خاورمیانه افزوده است.

    4. پیش‌بینی بنک آو امریکا از نفت ۱۲۰ دلاری در صورت حمله مجدد ایران به زیرساخت‌های انرژی

      نکته کلیدی: بنک آو امریکا پیش‌بینی می‌کند در صورتی که درگیری‌های کنونی به حملات دوباره ایران به زیرساخت‌های انرژی خاورمیانه بینجامد، میانگین قیمت نفت خام ممکن است به ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد.

      بانک آو امریکا هشدار داد که در صورت ازسرگیری حملات ایران به زیرساخت‌های انرژی منطقه، میانگین قیمت جهانی نفت خام در ماه‌های آینده می‌تواند به ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد. فرانسیسکو بلانش، رئیس بخش تحقیقات کالایی این بانک، این سناریوی تشدید تنش را پس از اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر بررسی اقدام نظامی بیشتر یا مذاکرات صلح با تهران مطرح کرد.

      پیش‌بینی نفت ۱۲۰ دلاری نه یک برآورد پایه، بلکه بازتاب‌دهنده حق‌ریسک مشروط ناشی از جنگ است و شکاف احتمالی میان سازوکار معمول عرضه و تقاضا و تهدید آسیب فیزیکی را نشان می‌دهد. بنک آو امریکا همچنین خاطرنشان کرد که تخریب گسترده تأسیسات انرژی می‌تواند قیمت‌ها را تا ۱۵۰ دلار در هر بشکه نیز بالا ببرد، در حالی که در سناریوی پایه این بانک، بازگشت تدریجی جریان نفت به وضعیت عادی فرض شده است.

      این هشدار در شرایطی مطرح می‌شود که بازار نفت همچنان نسبت به تنش‌های خاورمیانه فوق‌العاده حساس است و بهای نفت خام برنت اخیراً هفته را بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه به پایان رساند. درگیری‌های جاری پیش از این نیز تردد دریایی از تنگه هرمز را به‌شدت محدود کرده و چند بانک بزرگ را بر آن داشته است تا اهداف قیمتی خود را برای ماه‌های باقی‌مانده از سال جاری و تا سال ۲۰۲۷ افزایش دهند.

    5. موافقت پارلمان مصر با ارائه حمایت نظامی به عربستان در برابر حملات حوثی‌ها

      نکته کلیدی: نمایندگان پارلمان مصر مجوز ارائه پشتیبانی دفاعی به عربستان سعودی برای مقابله با تشدید حملات حوثی‌ها را صادر کردند؛ اقدامی که نقش قاهره را در این مناقشه منطقه‌ای پررنگ‌تر می‌کند.

      اصابت موشک بالستیک حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض، منجر به جان باختن سه تبعه سعودی از جمله یک خلبان مسافربری شد.از گزارش: حملات تلافی‌جویانه ائتلاف به رهبری عربستان؛ ۱۳۶ هدف نظامی حوثی‌ها در یمن منهدم شد

      پارلمان مصر روز دوشنبه با اعزام نیرو و ارائه پشتیبانی نظامی به عربستان سعودی برای کمک به دفاع از این کشور در برابر حملات فزاینده شبه‌نظامیان حوثی یمن موافقت کرد. این رای‌گیری پشت درهای بسته و در پی درخواست عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر، انجام شد تا در صورت درخواست ریاض، برای حفاظت از خاک و مرزهای عربستان کمک‌های دفاعی فراهم شود.

      کمک‌های نظامی تصویب‌شده ماهیتاً صرفاً دفاعی است و مقامات مصری تأکید دارند که نیروها برای انجام حمله به داخل یمن اعزام نخواهند شد. این اقدام در شرایطی صورت می‌گیرد که نیروهای حوثی حملات پهپادی و موشکی خود را علیه زیرساخت‌های عربستان سعودی، از جمله فرودگاه بین‌المللی ریاض و تأسیسات نفتی دولتی، تشدید کرده‌اند؛ امری که ثبات منطقه‌ای و تنگه راهبردی باب‌المندب را تهدید می‌کند.

      مصر از دیرباز در زمینه اعزام گسترده نیروهای زمینی به خارج از مرزهای خود محتاط بوده و در مراحل اولیه جنگ یمن در سال ۲۰۱۵ نیز عمدتاً با نیروهای دریایی در ائتلاف به رهبری عربستان مشارکت داشته است. این مصوبه پارلمان نقش قاهره را در مناقشه گسترش‌یافته منطقه‌ای عمیق‌تر می‌کند، هرچند مقامات مصری همچنان در کنار آمادگی نظامی بر راه‌حل دیپلماتیک تأکید دارند.

  3. ۵ به‌روزرسانی
    1. هشدار اطلاعات آمریکا: طرح‌های ایران علیه شهروندان آمریکایی وارد «مراحل پیشرفته» شده است

      نکته کلیدی: جامعه اطلاعاتی آمریکا هشدار داده است که تلاش‌های ایران برای کشتن پرسنل آمریکایی در خارج از کشور وارد مراحل پیشرفته‌ای شده، امری که بازنگری‌های امنیتی در سفارت‌خانه‌های این کشور در سراسر خاورمیانه را در پی داشته است.

      یک یادداشت غیرمحرمانه که به‌تازگی افشا شده از سوی جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، هشدار می‌دهد که توطئه‌های مرگبار ایران با هدف ترور شهروندان ایالات متحده وارد «مراحل پیشرفته» شده است. در این دستورالعمل مورخ ۲۳ اکتبر که به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، ارسال شده، آمده است که تهران تلاش‌های خود را برای هدف قرار دادن پرسنل آمریکایی در خاورمیانه و دیگر کشورها به میزان چشمگیری افزایش داده است.

      این ارزیابی اطلاعاتی، وزارت امور خارجه آمریکا را بر آن داشته تا سطح حضور کارکنان در سفارت‌خانه‌های این کشور در سراسر منطقه را بازنگری کند؛ به‌گونه‌ای که چندین نمایندگی دیپلماتیک فعالیت‌های خود را به وضعیت محدود تغییر داده‌اند. این هشدار هم‌زمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای صورت می‌گیرد؛ از جمله حمله گسترده شبه‌نظامیان حوثیِ هم‌پیمان ایران به زیرساخت‌های نفتی و فرودگاه‌های عربستان سعودی که پیش‌تر منجر به خروج کارکنان غیرضروری آمریکا از این کشور شده بود.

    2. تعطیلی تمام سواحل عمومی رأس‌الخیمه در پی نشت نفت از یک نفتکش

      نکته کلیدی: رأس‌الخیمه هم‌زمان با تلاش مقامات امارات برای مهار نشت نفت از یک نفتکش—که پیش‌تر امارت‌های همسایه را نیز متأثر کرده بود—سواحل عمومی خود را تا اطلاع ثانوی بست.

      مقامات رأس‌الخیمه روز شنبه دستور تعطیلی فوری و نامحدود تمام سواحل عمومی این امارت را صادر کردند. این بخشنامه که از سوی اداره خدمات عمومی و پلیس محلی صادر شده، به‌عنوان اقدامی پیشگیرانه برای حفظ سلامت و ایمنی عمومی اعلام شده است.

      این تعطیلی‌ها پس از نشت نفت در دریا از یک نفتکش ناشناس رخ می‌دهد؛ حادثه‌ای که روز جمعه امارت‌های همسایه، یعنی ام‌القیوین و شارجه را نیز وادار به بستن نوار ساحلی خود کرد. وزارت تغییر اقلیم و محیط زیست امارات ضمن ارزیابی فنی این آلودگی دریایی، عملیات مهار و پاکسازی را آغاز کرده است. ساکنان چندین امارت شمالی از استشمام بوی غیرعادی خبر داده‌اند، با این حال مقامات به مردم اطمینان داده‌اند که این بو خطری برای سلامتی ندارد.

      دولت امارات هنوز نام شناور موردنظر یا علت نشت نفت را مشخص نکرده است. با این حال، این رویداد در بحبوحه افزایش نگرانی‌های امنیتی در خطوط کشتیرانی خلیج فارس رخ می‌دهد؛ جایی که حملات اخیر به کشتی‌های تجاری، علاوه بر تشدید مناقشات منطقه‌ای، نگرانی‌ها بابت پیامدهای مخرب زیست‌محیطی را نیز افزایش داده است.

    3. پدافند هوایی عربستان موشک‌های حوثی‌ها بر فراز ریاض، طائف و ینبع را رهگیری کرد

      نکته کلیدی: نیروهای سعودی رگبار موشک‌های بالستیک حوثی‌ها به سمت ریاض، طائف و ینبع را با موفقیت رهگیری کردند؛ رویدادی که موجب صدور هشدارهای اضطراری موقت در سراسر غرب عربستان شد.

      ائتلاف به رهبری عربستان سعودی روز شنبه چندین فروند موشک بالستیک شلیک‌شده از سوی شبه‌نظامیان حوثی یمن را که شهرهای ریاض، طائف و ینبع را هدف قرار داده بودند، رهگیری و منهدم کرد. این رهگیری‌ها به صدور هشدارهای موقت «خطر بالقوه» از سوی سازمان دفاع مدنی عربستان در چندین منطقه غربی از جمله مکه و جده انجامید که طی آن از ساکنان خواسته شد پناه بگیرند؛ هشدارهایی که دقایقی بعد لغو شدند.

      این حملات رگباری موشکی بخشی از موج فزاینده حملات برون‌مرزی حوثی‌های تحت حمایت ایران در پی تشدید دوباره جنگ داخلی یمن به شمار می‌رود. این حملات مکان‌های راهبردی کلیدی از جمله ینبع، یکی از پایانه‌های عمده صادرات نفت در دریای سرخ، را هدف قرار داد و پس از حمله مرگبار اوایل ماه جاری حوثی‌ها به فرودگاهی در ریاض صورت گرفت که منجر به کشته شدن ۱۳ تن شده بود.

    4. اختلال در فرودگاه ریاض در پی حملات حوثی‌ها و رهگیری موشک‌ها توسط عربستان

      نکته کلیدی: نیروهای سعودی روز یکشنبه چندین موشک و پهپاد حوثی‌ها را رهگیری کردند؛ هم‌زمان حوثی‌ها فرودگاه بین‌المللی ریاض را در حین تلاش برای بازگشایی هدف تهدید قرار دادند.

      پدافند هوایی عربستان سعودی روز یکشنبه موجی از پهپادها و موشک‌های بالستیک حوثی‌ها را که به سمت ریاض و مناطق جنوبی این کشور شلیک شده بودند رهگیری و منهدم کرد؛ حملاتی که روند بازگشایی فرودگاه بین‌المللی پایتخت را دچار اختلال کرد. ساکنان ریاض بامداد یکشنبه از شنیده شدن صدای انفجارهایی خبر دادند؛ هم‌زمان با آنکه ائتلاف به رهبری عربستان پرتابه‌های شلیک‌شده به سمت شهر، یک موشک کروز هدایت‌شده به خمیس مشیط و ده موشک بالستیک شلیک‌شده به مناطق جنوبی این پادشاهی را سرنگون ساخت.

      این حملات در شرایطی رخ داد که فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در تلاش بود فعالیت خود را پس از دو هفته تعطیلی ناشی از حمله مرگبار ۱۰ اکتبر، به شکل محدود از سر بگیرد. با وجود اینکه مقامات سعودی دو ترمینال را برای پروازها اختصاص داده بودند، یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، به شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی و مسافران هشدار داد که این فرودگاه همچنان یک هدف نظامی «ناامن» تلقی می‌شود. داده‌های سامانه‌های ردیابی پرواز نیز نشان دادند که ترافیک هوایی در روز یکشنبه به پایین‌ترین سطح ممکن رسیده بود.

      این بمباران‌های متقابل فرامرزی، آتش‌بس سال ۲۰۲۲ با میانجی‌گری سازمان ملل را از بین برده و نشانگر تشدید چشمگیر این درگیری است. تنش‌ها پس از آن اوج گرفت که نیروهای حوثی ماه گذشته مناطق راهبردی در امتداد سواحل دریای سرخ در یمن را تصرف کردند؛ رویدادی که به تشدید حملات نظامی عربستان سعودی علیه این گروه هم‌پیمان ایران انجامید.

    5. بازگشایی فرودگاه ریاض هم‌زمان با موج جدید حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها

      نکته کلیدی: عربستان سعودی فرودگاه اصلی ریاض را برای پروازهای داخلی و بین‌المللی بازگشایی کرده است، هرچند حوثی‌ها ضمن تهدید به حملات بیشتر، حملات موشکی جدیدی را علیه این کشور انجام داده‌اند.

      سامانه‌های پدافند هوایی عربستان بامداد پنج‌شنبه رگباری از موشک‌های بالستیک حوثی‌ها را بر فراز ریاض منهدم کردند.از گزارش: رهگیری رگبار موشکی حوثی‌ها بر فراز ریاض؛ بازنگری عربستان و آمریکا در طرح‌های مشترک نظامی

      عربستان سعودی فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض را به‌طور محدود بازگشایی و ترمینال ۱ را به پروازهای داخلی و ترمینال ۲ را به پروازهای بین‌المللی اختصاص داد. ازسرگیری فعالیت این فرودگاه در روز یکشنبه در حالی انجام شد که پدافند هوایی عربستان رگبار جدیدی از موشک‌های بالستیک و پهپادهای حوثی‌ها به سمت پایتخت و شهرهای جنوبی را رهگیری کرد.

      این فرودگاه در پی حمله ۱۰ اکتبر حوثی‌ها که ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی برجا گذاشت، به مدت دو هفته تعطیل بود. با وجود بازگشایی، یحیی سریع سخنگوی نظامی حوثی‌ها به خطوط هوایی و مسافران هشدار داد که این فرودگاه همچنان یک «هدف نظامی» به شمار می‌رود و ناامن است.

  4. ۳ به‌روزرسانی
    1. طرح ایران برای هدف قرار دادن کابل‌های زیردریایی خلیج فارس در صورت گسترش درگیری

      نکته کلیدی: مقام‌های امنیتی ایران طرح‌های دقیقی برای حمله به کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس و اخلال در عملیات تعمیر آن‌ها تدوین کرده‌اند تا در صورت حملات نظامی دوباره آمریکا و اسرائیل، به اجرا گذاشته شود.

      مقام‌های امنیتی ایران طرح‌های تفصیلی و دقیقی را برای هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس آماده کرده‌اند تا در صورت حملات نظامی مجدد ایالات متحده و اسرائیل علیه تهران، به اجرا درآورند. بر اساس گزارش‌ها، این راهبرد نه تنها شامل حمله به این زیرساخت‌ها، بلکه اخلال فعالانه در عملیات ترمیم آن‌هاست تا اختلال در دسترسی اینترنت منطقه‌ای به حداکثر برسد.

      سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به‌تازگی هفت کابل اصلی اینترنت در بستر تنگه هرمز را مشخص کرده و هشدار داده است که در صورت حمله به زیرساخت‌های ایران، این خطوط ارتباطی «اهداف مشروع جدید» خواهند بود. هرچند کابل‌های زیردریایی حامل حدود ۹۹ درصد از کل ترافیک اینترنت جهان هستند، اما کارشناسان حوزه مخابرات تأکید می‌کنند که کمتر از یک درصد از پهنای باند بین‌المللی از تنگه هرمز عبور می‌کند؛ موضوعی که ممکن است دامنه تبعات جهانی یک اختلال محلی را مهار کند.

      به نظر می‌رسد هدف از این هشدارها، بازدارندگی در برابر حملات نظامی بیشتر و تحت فشار گذاشتن دولت‌های همسایه برای سنجش پیامدهای اقتصادی تشدید درگیری‌ها باشد. مقام‌های ایرانی هشدار داده‌اند که مسئولیت هرگونه آسیب به این شبکه‌های زیردریایی بر عهده متحدان منطقه‌ای واشینگتن خواهد بود؛ کشورهایی که سرمایه‌گذاری‌های عظیمی در زمینه مراکز داده و تأسیسات هوش مصنوعی انجام داده‌اند.

    2. اشاره آمریکا به حملات تازه علیه ایران همزمان با تهدید تهران به قطع کابل‌های خلیج فارس

      نکته کلیدی: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، احتمال عملیات نظامی جدید علیه ایران را مطرح کرد؛ امری که باعث شد تهران در صورت حمله، تهدید به نابودی کابل‌های مخابراتی زیردریایی خلیج فارس کند.

      دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از احتمال آغاز عملیات نظامی تازه‌ای علیه ایران خبر داده است. در واکنش به احتمال تجدید حملات ایالات متحده و اسرائیل، مقامات ایرانی هشدار دادند برنامه‌های دقیقی برای قطع کابل‌های مخابراتی زیردریایی در خلیج فارس آماده کرده‌اند.

      تهدید زیرساخت‌های اینترنتی منطقه پس از هشدارهای قبلی تهران مبنی بر هدف قرار دادن تاسیسات نفتی و مراکز هوش مصنوعی در سراسر خلیج فارس در صورت ازسرگیری درگیری‌ها مطرح می‌شود. تشدید این جنگ لفظی در بحبوحه افزایش تنش‌ها درباره اقدام نظامی هماهنگ احتمالی میان آمریکا و اسرائیل رخ می‌دهد.

    3. تشدید درگیری‌ها؛ حملات حوثی‌ها به تاسیسات نفتی عربستان و مواضع نظامی در عدن

      نکته کلیدی: شورشیان حوثی یمن در پی حملات مرگبار هوایی عربستان، موجی از حملات را علیه تاسیسات نفتی سعودی و مواضع نظامی در عدن اجرا کردند و آتش‌بس سال ۲۰۲۲ را در هم شکستند.

      تنگه هرمز، جایی که مقامات ایرانی تهدید کرده‌اند در صورت وقوع حمله، کابل‌های ارتباطی زیردریایی آن را قطع خواهند کرد.از گزارش: هشدار آمریکا درباره حمله احتمالی به ایران در پی تهدید تهران به قطع کابل‌های اینترنت خلیج فارس

      شورشیان حوثی یمن روز شنبه سلسله‌حملاتی را علیه تاسیسات نفتی عربستان سعودی، فرودگاه‌ها و پایگاه‌های نظامی در شهر بندری عدن در جنوب یمن آغاز کردند. این گروه مدعی حمله به یکی از تاسیسات آرامکو در ینبع، پالایشگاه نفت رابغ و چندین فرودگاه شد و اعلام کرد که یک پایگاه دریایی و پادگان نظامی النصر در عدن را نیز هدف قرار داده است. در همین حال، ائتلاف به رهبری عربستان سعودی از رهگیری دو موشک بالستیک شلیک‌شده به سوی ینبع و طائف خبر داد.

      این حملات حوثی‌ها پس از بمباران‌های اخیر ائتلاف سعودی صورت گرفت که بر اساس گزارش‌ها دست‌کم ۱۶ کشته در صنعا، پایتخت یمن، و شهر ساحلی حدیده بر جای گذاشته بود. ازسرگیری این درگیری‌ها آتش‌بس سال ۲۰۲۲ با میانجی‌گری سازمان ملل متحد را نقض کرد؛ توافقی که تا حد زیادی به حملات فرامرزی میان حوثی‌های هم‌پیمان ایران و دولت مورد حمایت ریاض پایان داده بود.

      تشدید بحران در یمن جبهه جدیدی را در مناقشه گسترده‌تر منطقه‌ای باز می‌کند؛ منازعه‌ای که اخیراً پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران شدت گرفته است. در واکنش به وخامت اوضاع امنیتی، خطوط هوایی مختلف از جمله ایر ایندیا پروازهای خود را به چندین شهر عربستان سعودی از جمله ریاض و دمام به حالت تعلیق درآورده‌اند.

اعداد کلیدی

تاریخ صدور هشدارهای امنیتی آمریکا
۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶
تاریخ رهگیری پهپاد در نزدیکی مکه
۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶
تعداد حملات هوایی ادعایی عربستان در یک هفته
۴۵۰

از گزارش: هشدار امنیتی سفارت‌های آمریکا در خاورمیانه در پی تشدید درگیری‌های عربستان و حوثی‌ها

نمودارها، نقشه‌ها و تصاویر

هم‌زمان با تشدید رویارویی‌های نظامی، حجم عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز به شکل چشمگیری سقوط کرده است.از گزارش: بررسی ادعای طرح بمب کثیف ایران در واشنگتن؛ هشدار ترامپ به تهران هم‌زمان با تشدید تنش‌ها ·
آمار تلفات و آوارگان دور جدید درگیری‌ها در یمن بر اساس گزارش سازمان ملل.از گزارش: رهگیری موشک کروز حوثی‌ها بر فراز ریاض و انهدام ۶۰ هدف نظامی در یمن ·

آبان ۱۴۰۵

  1. رهگیری پهپادهای ایرانی بر فراز بحرین؛ سنتکام ادعای سپاه درباره انهدام رادار را رد کرد
  2. پاسخ موشکی سپاه به پایگاه بحرین در پی حمله هوایی به سیریک و انفجار دو نفتکش
  3. تهدید تهران به هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکا در اروپا و جزایر دوردست
  4. اعلام جرم آمریکا علیه سه عامل مرتبط با سپاه در پرونده توطئه حمله به پایگاه فرفورد
    1. هشدار محسن رضایی درباره هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکا در اروپا و مخالفت با خروج اورانیومنکته کلیدی: محسن رضایی ضمن مخالفت قطعی با خروج اورانیوم غنی‌شده از ایران، تهدید کرد که در صورت حمله مجدد آمریکا، پایگاه‌های این کشور در اروپا هدف قرار خواهند گرفت.

روند رویداد تا امروز

بحران در اوایل ژوئیه ۲۰۲۶ با شدت گرفتن تنش‌ها در خلیج فارس آغاز شد. در ۸ ژوئیه ۲۰۲۶، ایالات متحده در پاسخ به حملات در تنگه هرمز، حملات تلافی‌جویانه‌ای علیه ایران انجام داد و معافیت‌های نفتی را لغو کرد. تا ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶، آمریکا محاصره دریایی ایران را از سر گرفت و تعرفه ۲۰ درصدی بر محموله‌های تنگه هرمز وضع کرد. تلاش‌های دیپلماتیک منجر به توافق آتش‌بس ۶۰ روزه و آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار در ۱۷ اوت ۲۰۲۶ شد، اما این آتش‌بس در همان روز در پی تبادل حملات مستقیم در خلیج فارس و بسته شدن مجدد تنگه هرمز توسط ایران به دلیل حملات در لبنان، فروپاشید.

در ماه سپتامبر، دامنه درگیری‌ها گسترش یافت. ایالات متحده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ تحریم‌هایی علیه ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی وضع کرد که تا ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ به توقف فعالیت جهانی خطوط هوایی ایران انجامید. ایران در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ به پایگاه هوایی آمریکا در اردن حمله کرد. در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، تهران پیشنهاد بازگشایی ۷ روزه تنگه هرمز را در ازای لغو محاصره دریایی ارائه داد، اما دونالد ترامپ این طرح را در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ رد کرد.

موقعیت پایگاه‌های نظامی الرفاع، عوالی و الجفیر در کشور بحرین.از گزارش: حمله موشکی سپاه به بحرین؛ منامه از آسیب به تأسیسات غیرنظامی و تهران از هدف‌گیری رادارهای آمریکا خبر داد ·

پویایی‌های منطقه‌ای در ماه اکتبر با تشدید حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی تغییر کرد. در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، حمله موشکی حوثی‌ها به فرودگاه ریاض ۱۲ کشته بر جای گذاشت. در واکنش به این تهدیدات، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان «پیمان دفاعی مکه» را در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ عملیاتی کردند و پارلمان مصر در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ با اعزام نیرو برای دفاع از عربستان موافقت کرد. در همین حال، بنیامین نتانیاهو در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که دستور سرنگونی جمهوری اسلامی را به ارتش و موساد صادر کرده است.

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در اوایل نوامبر نقطه عطفی در این بحران بود. پس از شکست جمهوری‌خواهان که جی‌دی ونس در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ آن را به درگیری نظامی با ایران نسبت داد، ترامپ از احتمال توقف حملات خبر داد. قطر در ۶ نوامبر ۲۰۲۶ طرحی دو مرحله‌ای برای آتش‌بس ارائه کرد. با این وجود، درگیری‌های پراکنده ادامه یافت؛ آمریکا در ۳ و ۷ نوامبر ۲۰۲۶ مواضع پدافندی ایران در قشم را بمباران کرد و وزارت دادگستری آمریکا در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ سه فرد مرتبط با سپاه را به اتهام توطئه برای بمب‌گذاری در پایگاه هوایی فرفورد بریتانیا متهم کرد.

سپاه پاسداران مدعی انهدام رادارهای سامانه پاتریوت در پایگاه‌های آمریکایی شده است.از گزارش: حمله موشکی سپاه به بحرین؛ منامه از آسیب به تأسیسات غیرنظامی و تهران از هدف‌گیری رادارهای آمریکا خبر داد ·

در اواسط نوامبر، وضعیت در دریای سرخ وخیم‌تر شد. در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، با عقب‌نشینی نیروهای وابسته به دولت یمن، حوثی‌ها کنترل کامل تنگه راهبردی باب‌المندب را به دست گرفتند. در خلیج فارس، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ محاصره دریایی را تشدید کرد و انتقال کشتی‌به‌کشتی محموله‌های ایران را ممنوع ساخت. با وجود این محاصره، عراق در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ صادرات نفت خود از تنگه هرمز را با اسکورت آمریکا از سر گرفت.