روند کامل رویداد
پرونده حکم اعدام پیمان فرحآور
بیش از ۳۵۰ نویسنده سرشناس و نهادهای بینالمللی از جمله انجمن قلم آمریکا و نروژ، با انتشار بیانیههایی خواستار توقف فوری اجرای حکم اعدام پیمان فرحآور، شاعر و فعال محیطزیست شدند.
«پرونده حکم اعدام پیمان فرحآور» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازهاش باخبر شوید. دریافت اپ
این خبر را به اشتراک بگذارید
تازهترین گزارش
همبستگی جهانی با پیمان فرحآور؛ درخواست ۳۵۰ نویسنده و انجمن پن برای لغو حکم اعدام شاعر گیلانی
بیش از ۳۵۰ نویسنده سرشناس و نهادهای بینالمللی از جمله انجمن قلم آمریکا و نروژ، با انتشار بیانیههایی خواستار توقف فوری اجرای حکم اعدام پیمان فرحآور، شاعر و فعال محیطزیست شدند. این کارزار جهانی پس از ارجاع پرونده این شاعر به شعبه اجرای احکام شکل گرفته است.
- بیش از ۳۵۰ نویسنده برجسته بینالمللی با انتشار نامهای در روزنامه لیبراسیون، خواستار لغو فوری حکم اعدام پیمان فرحآور شدند.
- انجمن قلم آمریکا و نروژ در بیانیهای مشترک، صدور حکم اعدام برای این شاعر گیلانی را تلاشی برای خاموش کردن صداهای منتقد خواندند.
- پرونده این فعال محیطزیست پس از رد ششمین درخواست اعاده دادرسی در دیوان عالی کشور، به شعبه اجرای احکام زندان لاکان رشت ارجاع شده است.
- نهادهای حقوق بشری تاکید دارند که محکومیت فرحآور بر پایه اعترافات اخذشده تحت شکنجه و بدون دسترسی به وکیل انتخابی صادر شده است.
جامعه ادبی و نهادهای بینالمللی مدافع آزادی بیان، کارزار گستردهای را برای نجات جان پیمان فرحآور آغاز کردهاند. بیش از ۳۵۰ نویسنده سرشناس و سازمانهای حقوق بشری با انتشار نامهای سرگشاده، خواستار لغو فوری حکم اعدام این شاعر و فعال محیطزیست گیلانی شدهاند.[1][4]
این بسیج جهانی تنها چند روز پس از آن شکل گرفت که پرونده این شاعر ۳۷ ساله به واحد اجرای احکام زندان لاکان رشت ارجاع داده شد. این اقدام اداری نشاندهنده خطر قریبالوقوع اجرای حکم اعدام است و موجی از نگرانی را در میان فعالان مدنی برانگیخته است.[3][5]
روزنامه فرانسوی لیبراسیون در روز ۲۸ آبان ۱۴۰۵ متن این نامه اعتراضی را منتشر کرد. چهرههای برجسته ادبیات معاصر از جمله لیلا سلیمانی، ویرژینی دپانت و سورژ شالاندون با امضای این بیانیه، از جامعه جهانی خواستند تا برای توقف این حکم به تهران فشار بیاورند.[1][4]
نویسندگان در این نامه تاکید کردهاند که فرحآور صرفاً به دلیل کلماتش و فعالیتهای مسالمتآمیز مدنی مجازات میشود. آنها یادآور شدند که این شاعر از زمان بازداشت از ملاقات با پسر ۱۱ سالهاش محروم بوده و محکومیت او بر پایه اعترافات اجباری صادر شده است.[1][4]
واکنش نهادهای بینالمللی قلم
همزمان با انتشار این نامه، انجمن قلم آمریکا و انجمن قلم نروژ نیز با صدور بیانیهای مشترک، روند قضایی طیشده در این پرونده را به شدت محکوم کردند. این دو نهاد هشدار دادند که دولت ایران در حال آمادهسازی برای اعدام یک شاعر به دلیل نوشتههای انتقادی اوست.[1][2]
کارین دویچ کارلکار، مدیر برنامه نویسندگان در خطر در پن آمریکا، وضعیت این زندانی را بحرانی توصیف کرد. او در این بیانیه گفت که حکومت ایران در آستانه قتل یک شاعر به دلیل نوشتههایش قرار دارد و این اقدام نشان میدهد دولت برای خاموش کردن صداهای مخالف تا کجا پیش میرود.[2][4]
بیانیه انجمن قلم همچنین به آزارهای جسمی شدید فرحآور در دوران بازداشت اشاره کرده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده و شهادت همبندیهای پیشین، او برای اخذ اعترافات اجباری تحت شکنجه قرار گرفته و با وجود خونریزی داخلی، از دسترسی به مراقبتهای پزشکی مناسب محروم مانده است.[1][2]
پیش از این نیز انجمن قلم برلین از دولت آلمان خواسته بود تا از تمام ابزارهای دیپلماتیک برای لغو این حکم استفاده کند. دنیز یوجل، سخنگوی پن برلین، تاکید کرده بود که صدور حکم اعدام برای شاعری که تنها تخریب محیطزیست و فساد را محکوم کرده، ماهیت سیستم سرکوب را آشکار میکند.[6]
ریشههای یک پرونده؛ از شعر تا اتهام
پیمان فرحآور که با تخلص شیدا شناخته میشود، در مرداد ۱۴۰۳ توسط نیروهای امنیتی در رشت بازداشت شد. این معلم پیشین ادبیات که در زمان دستگیری به عنوان کارگر فصلی مشغول به کار بود، پیشتر نیز در سال ۱۴۰۱ به دلیل شرکت در اعتراضات مدنی سابقه بازداشت داشت.[2][3]
آثار ادبی و فعالیتهای اجتماعی او پیوند عمیقی با بحرانهای محیطزیستی استان گیلان داشت. اشعار فرحآور به صراحت از جنگلتراشیهای گسترده، ویلاسازیهای بیرویه توسط افراد غیربومی، حاشیهنشینی کشاورزان محلی و سیاستهای مخرب اقتصادی انتقاد میکرد.[3][4]
در اردیبهشت ۱۴۰۴، شعبه اول دادگاه انقلاب رشت به ریاست قاضی احمد درویشگفتار، این شاعر را به اعدام محکوم کرد. اتهامات سنگین مطرحشده علیه او شامل بغی و محاربه از طریق همکاری با گروههای مخالف خارج از کشور بود.[3][5]
قوه قضاییه این اتهامات را به تخریب و آتشسوزی در یک حوزه علمیه در رشت مرتبط دانسته است. با این حال، موسی برزین، وکیل دادگستری، تاکید کرده است که هیچ مدرک معتبری برای این اتهام وجود ندارد و در زمان وقوع حادثه ادعایی، ساختمان کاملاً خالی بوده است.[1]
فرحآور همچنین به دلیل شعارنویسی دیواری به سه ماه حبس به اتهام تبلیغ علیه نظام محکوم شد که این دوران را سپری کرده است. او همواره اتهام قیام مسلحانه را رد کرده و بر ماهیت مسالمتآمیز و مدنی فعالیتهای خود پافشاری کرده است.[3]
روند دادرسی و نگرانیهای حقوق بشری
روند رسیدگی به این پرونده با انتقادات گسترده نهادهای ناظر بر حقوق بشر مواجه شده است. به گفته فعالان حقوق بشری، فرحآور در حساسترین مراحل بازجویی و دادرسی از حق دسترسی به وکیل انتخابی خود محروم بوده و جلسات دادگاه او پشت درهای بسته برگزار شده است.[3][5]
در اواسط آبان ۱۴۰۵، شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور ششمین درخواست اعاده دادرسی او را رد کرد. پس از این تصمیم، مقامات قضایی در تماسی تلفنی به خانواده او اطلاع دادند که پرونده رسماً برای اجرای حکم به شعبه مربوطه ارسال شده است.[3][5]
سازمان حقوق بشر ایران گزارش داده است که هشدارهای شفاهی درباره صدور دستور اعدام از یک ماه پیش به این زندانی داده شده بود. انتقال رسمی پرونده به واحد اجرای احکام در زندان مرکزی رشت، اکنون این تهدید را به یک خطر فوری و جدی تبدیل کرده است.[3]
فراتر از تخلفات حقوقی، وضعیت جسمانی فرحآور در زندان به شدت رو به وخامت گذاشته است. او از بیماریهای مزمن گوارشی رنج میبرد، اما مسئولان زندان با وجود هشدارهای مکرر پزشکان، از اعزام او به بیمارستان تخصصی و ارائه خدمات درمانی مناسب خودداری کردهاند.[2][5]
سایه سنگین سرکوب بر جامعه ادبی
پرونده پیمان فرحآور بخشی از یک کارزار گستردهتر برای سرکوب نویسندگان و روشنفکران در ایران ارزیابی میشود. بر اساس شاخص آزادی نوشتن انجمن قلم آمریکا در سال ۲۰۲۵، ایران پس از چین دومین زندان بزرگ نویسندگان در جهان محسوب میشود.[2]
تعداد نویسندگان زندانی در ایران در سال ۲۰۲۵ با افزایشی چشمگیر به ۵۳ نفر رسید که نشاندهنده تلاش سیستماتیک برای کنترل آزادی بیان است. این کشور همچنین به عنوان بزرگترین زندانبان نویسندگان زن در سطح بینالمللی شناخته میشود.[2]
منابع
- [1]رادیو فردا — درخواست بیش از ۳۵۰ نویسنده و نهاد بینالمللی برای لغو حکم اعدام پیمان فرحآور مطالعه در رادیو فردا →
- [2]انجمن قلم آمریکا — PEN America and PEN Norway are deeply alarmed at the critical risk of imminent execution of Iranian poet and activist Peyman Farahavar مطالعه در انجمن قلم آمریکا →
- [3]سازمان حقوق بشر ایران — خطر اعدام قریبالوقوع پیمان فرحآور، شاعر و زندانی سیاسی در رشت مطالعه در سازمان حقوق بشر ایران →
- [4]The New Arab — More than 350 writers urge Iran to spare poet Peyman Farahavar from execution مطالعه در The New Arab →
- [5]ایران اینترنشنال — پرونده پیمان فرحآور، شاعر و زندانی سیاسی محکوم به اعدام، به اجرای احکام ارجاع شد مطالعه در ایران اینترنشنال →
- [6]انجمن قلم برلین — Iran: Poet Peyman Farahavar sentenced to death مطالعه در انجمن قلم برلین →
نمودارها، نقشهها و تصاویر
گاهشمار رویداد
آبان ۱۴۰۵
همبستگی جهانی با پیمان فرحآور؛ درخواست ۳۵۰ نویسنده و انجمن پن برای لغو حکم اعدام شاعر گیلانی
خطر اعدام قریبالوقوع پیمان فرحآور؛ ارجاع پرونده شاعر گیلانی به اجرای احکام
روند رویداد تا امروز
پیمان فرحآور، شاعر، فعال مدنی و محیطزیست، پس از بازداشت به زندان لاکان رشت منتقل شد. او در دادگاهی غیرعلنی و بدون دسترسی به وکیل انتخابی، با اتهامات «بغی» و «محاربه» محاکمه و به اعدام محکوم شد.
نهادهای حقوق بشری تاکید دارند که این زندانی سیاسی در دوران بازداشت تحت شکنجههای شدید قرار گرفته و محکومیت وی بر پایه اعترافات اخذشده تحت شکنجه صادر شده است. او در دوران حبس از دسترسی به خدمات درمانی ضروری و دادرسی عادلانه محروم بوده است.
در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، دیوان عالی کشور ششمین درخواست اعاده دادرسی پیمان فرحآور را رد کرد. در پی این تصمیم، پرونده او برای اجرای حکم اعدام به شعبه اجرای احکام زندان لاکان رشت ارجاع شد.
ارجاع پرونده به اجرای احکام، هشدار نهادهای حقوق بشری را در پی داشت که اعلام کردند روند اعدام فعالان سیاسی در ماههای اخیر به شدت افزایش یافته است. این رویداد همچنین منجر به شکلگیری همبستگی جهانی و درخواست نهادهای بینالمللی برای لغو حکم اعدام این زندانی شد.


