رفتن به محتوای اصلی
· 6 دقیقه مطالعه· در حقوق و قضا

خطر اعدام قریب‌الوقوع پیمان فرح‌آور؛ ارجاع پرونده شاعر گیلانی به اجرای احکام

دیوان عالی کشور ششمین درخواست اعاده دادرسی پیمان فرح‌آور، شاعر و فعال مدنی، را رد کرد و پرونده او برای اجرای حکم اعدام به شعبه اجرای احکام فرستاده شد. این زندانی سیاسی که به اتهام «بغی» و «محاربه» در زندان لاکان رشت محبوس است، از دسترسی به خدمات درمانی و دادرسی عادلانه محروم بوده است.

به قلم الهام قاسمی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

دیوان عالی کشور ششمین درخواست اعاده دادرسی پیمان (امین) فرح‌آور، شاعر و فعال مدنی ۳۷ ساله اهل گیلان، را رد کرد. با این تصمیم، پرونده این زندانی سیاسی برای اجرای حکم اعدام به شعبه اجرای احکام ارجاع داده شد و جان او در خطر جدی قرار گرفت.[1][2]

بر اساس گزارش‌های منتشر شده در ۲۰ آبان ۱۴۰۵، مقام‌های قضایی حدود یک ماه پیش به صورت شفاهی به این زندانی اطلاع داده بودند که دستور اجرای حکم او صادر شده است. ابلاغیه رسمی ارجاع پرونده به اجرای احکام، سه روز پیش از رسانه‌ای شدن این خبر به وی تحویل داده شد.[1][2]

یک منبع مطلع در گفت‌وگو با سازمان حقوق بشر ایران تایید کرده است که دادستانی رشت تنها نهادی بوده که اجرای این حکم را تا این لحظه به تاخیر انداخته است. با این حال، با توجه به رویه جاری دستگاه قضایی، خطر اجرای ناگهانی این حکم در زندان مرکزی رشت بسیار بالا ارزیابی می‌شود.[1]

پیمان فرح‌آور، پدر یک کودک خردسال، در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۴۰۳ توسط نیروهای وزارت اطلاعات در شهر رشت بازداشت شد. او در زمان دستگیری به عنوان کارگر فصلی و دستفروش مشغول به کار بود و پیش از آن نیز به دلیل فعالیت‌های مدنی خود سابقه بازداشت داشت.[1][4]

روند دادرسی و اتهامات انتسابی

شعبه اول دادگاه انقلاب رشت به ریاست قاضی احمد درویش‌گفتار، در اردیبهشت ۱۴۰۴ این شاعر گیلانی را به اعدام محکوم کرد. اتهامات اصلی او در این پرونده «بغی» (قیام مسلحانه) از طریق همکاری با سازمان مجاهدین خلق و «محاربه» از طریق تخریب حوزه علمیه رشت عنوان شده است.[1][2]

علاوه بر حکم اعدام، این فعال مدنی به اتهام «تبلیغ علیه نظام» از طریق شعارنویسی و دیوارنویسی به سه ماه حبس تعزیری نیز محکوم شد که این دوران محکومیت را در زندان سپری کرده است. روند رسیدگی به این پرونده در جلسه‌ای غیرعلنی و بدون حضور وکیل انتخابی متهم برگزار شد.[1][2]

تصویرسازی: روند رسیدگی به پرونده این زندانی سیاسی در جلسه‌ای غیرعلنی و بدون حضور وکیل انتخابی برگزار شد.

منابع حقوق بشری و نهادهای ناظر بر روند دادرسی در ایران، ایرادات اساسی متعددی را به این پرونده وارد کرده‌اند. به گزارش وب‌سایت دادبان، اقاریر اخذ شده از این زندانی در دوران بازجویی در اداره اطلاعات و همچنین نوشته‌های انتقادی او در شبکه‌های اجتماعی، مبنای اصلی صدور این حکم سنگین قرار گرفته است.[3]

یکی از تناقضات آشکار در این پرونده، نسبت دادن چندین مورد آتش‌سوزی عمدی در ساختمان‌های دولتی به یک فرد واحد است. کارشناسان حقوقی تاکید می‌کنند که تصور انجام سلسله اقداماتی در حد قیام مسلحانه توسط یک نفر بدون حضور هیچ همدست یا متهم دیگری در پرونده، از نظر منطقی و حقوقی غیرقابل پذیرش است.[3]

شکنجه و محرومیت از درمان

گزارش‌های متعددی از اعمال شکنجه‌های شدید جسمی و روانی علیه پیمان فرح‌آور در دوران بازداشت منتشر شده است. او به مدت ۲۶ روز در سلول انفرادی یکی از بازداشتگاه‌های امنیتی رشت نگهداری شد و در این مدت تحت فشارهای طاقت‌فرسایی برای اخذ اعترافات اجباری قرار گرفت.[3][4]

یک هم‌بندی سابق این زندانی سیاسی به رسانه‌ها گفته است که شدت شکنجه‌ها در هفته اول بازداشت به حدی بود که وی از هوش رفته و برای ۲۴ ساعت در بیهوشی کامل به سر برده است. پس از انتقال به بیمارستان، نیروهای امنیتی مجددا او را به بازداشتگاه بازگرداندند.[4]

این شاعر معترض در حال حاضر از بیماری‌های مزمن و عوارض جسمی متعددی رنج می‌برد. خونریزی‌های مکرر دستگاه گوارش، حساسیت شدید غدد لنفاوی که منجر به تورم و دردهای طاقت‌فرسا در نواحی مختلف بدن می‌شود، و همچنین عوارض ناشی از جراحی کیسه صفرا، سلامت او را به شدت به خطر انداخته است.[1][4]

با وجود وضعیت وخیم جسمانی و هشدارهای مکرر پزشکان زندان، مقامات قضایی و امنیتی از اعزام او به مراکز درمانی خارج از زندان و ارائه خدمات پزشکی مناسب خودداری کرده‌اند. این محرومیت عامدانه از درمان، به عنوان ابزاری برای اعمال فشار مضاعف بر این زندانی سیاسی ارزیابی می‌شود.[1][2]

فعالیت‌های مدنی و محیط‌زیستی

پیمان فرح‌آور پیش از بازداشت، از طریق سرودن شعر و انتشار مطالب در شبکه‌های اجتماعی، به نقد صریح سیاست‌های جمهوری اسلامی می‌پرداخت. تمرکز اصلی آثار او بر مسائل محیط‌زیستی استان گیلان، دفاع از حقوق کشاورزان بومی و اعتراض به بی‌عدالتی‌های اقتصادی بود.[1][2]

تخریب گسترده جنگل‌ها و مراتع شمال کشور، تغییر کاربری غیرقانونی زمین‌های کشاورزی و گسترش بی‌رویه ویلاسازی توسط نهادهای قدرت، از جمله موضوعاتی بود که این شاعر گیلک در اشعار خود به آن‌ها می‌پرداخت. او در نوشته‌هایش بارها فساد ساختاری و نقش شرکت‌های وابسته به نهادهای نظامی را در این تخریب‌ها محکوم کرده بود.[1][4]

اعتراض به تخریب جنگل‌های گیلان و ویلاسازی‌های بی‌رویه، از محورهای اصلی سروده‌های پیمان فرح‌آور بود.

به گفته نزدیکان این فعال مدنی، او در جوانی برای مدتی در حوزه‌های علمیه تحصیل می‌کرد، اما در اعتراض به تبعیض‌ها و سیاست‌های حکومت، لباس روحانیت را کنار گذاشت. این پیشینه باعث شد تا نهادهای امنیتی حساسیت ویژه‌ای روی فعالیت‌ها و نوشته‌های انتقادی او داشته باشند.[4]

اشعار هجوآمیز و انتقادی فرح‌آور که به زبان‌های فارسی و گیلکی سروده می‌شدند، بازتاب‌دهنده رنج طبقات فرودست جامعه بود. در یکی از سروده‌های قدیمی‌اش که در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، او به وضعیت اسفبار «دخترانی که در زباله گم‌اند» و «کودکانی که مرد هر کارند» اشاره کرده است.[4]

تشدید اعدام‌های سیاسی در ایران

ارجاع پرونده پیمان فرح‌آور به اجرای احکام در شرایطی صورت می‌گیرد که دستگاه قضایی جمهوری اسلامی روند صدور و اجرای احکام اعدام را به شدت تسریع کرده است. ناظران حقوق بشر این افزایش چشمگیر اعدام‌ها را واکنشی به بحران‌های منطقه‌ای و تلاش برای ایجاد رعب و وحشت در داخل کشور می‌دانند.[2]

بر اساس آمارهای ثبت‌شده توسط نهادهای حقوق بشری، از دی‌ماه ۱۴۰۴ تا نیمه آبان ۱۴۰۵، دست‌کم ۸۷ نفر با اتهام‌های سیاسی و امنیتی در زندان‌های مختلف ایران اعدام شده‌اند. این آمار نشان‌دهنده تغییر رویکرد حکومت به سمت استفاده حداکثری از مجازات مرگ علیه مخالفان سیاسی است.[2]

علاوه بر افراد اعدام‌شده، در حال حاضر حدود ۲۲۰ زندانی دیگر با اتهامات مشابه سیاسی و امنیتی در خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند. سازمان حقوق بشر ایران اخیرا هشدار داده است که منوچهر فلاح، دیگر زندانی سیاسی محبوس در زندان مرکزی رشت، نیز پس از تایید حکمش در دیوان عالی کشور با خطر مرگ روبه‌رو است.[1][2]

نهادهای حقوق بشری از افزایش چشمگیر اجرای احکام اعدام فعالان سیاسی در ماه‌های اخیر خبر می‌دهند.

قاضی احمد درویش‌گفتار که حکم اعدام پیمان فرح‌آور را صادر کرده است، سابقه طولانی در صدور احکام سنگین و اعدام برای فعالان مدنی و کارگری استان گیلان دارد. نهادهای حقوق بشری بارها رویه‌های غیرقانونی در شعبه تحت ریاست او را مستند کرده‌اند.[4]

واکنش‌های بین‌المللی و درخواست لغو حکم

صدور حکم اعدام برای این شاعر گیلانی با واکنش‌های گسترده‌ای در سطح بین‌المللی مواجه شده است. انجمن قلم برلین پیش‌تر با انتشار بیانیه‌ای، صدور این حکم را عمیقا تکان‌دهنده خواند و آن را نشانه‌ای از «بربریت سازمان‌یافته» در سیستم قضایی ایران توصیف کرد.[5]

دنیز یوجل، سخنگوی انجمن قلم برلین، تاکید کرده است که صدور حکم اعدام برای شاعری که تنها جرمش اعتراض به تخریب محیط‌زیست و فساد بوده، ماهیت واقعی ساختار قدرت در ایران را آشکار می‌کند. این نهاد از جامعه جهانی خواسته است تا سکوت خود را در برابر این سرکوب‌ها بشکند.[5]

خانواده فرح‌آور که در ماه‌های گذشته تحت فشارهای شدید امنیتی قرار داشته‌اند، همچنان امیدوارند که پیگیری‌های حقوقی و فشارهای افکار عمومی بتواند مانع از اجرای این حکم غیرقابل بازگشت شود. با این حال، رد ششمین درخواست اعاده دادرسی، مسیرهای قانونی برای نجات جان او را مسدود کرده است.[1][2]

فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که در غیاب یک دادرسی عادلانه و شفاف، جان پیمان فرح‌آور تنها به واکنش‌های سریع و قاطع جامعه مدنی و نهادهای بین‌المللی وابسته است. اجرای این حکم می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای فضای کنشگری مدنی و محیط‌زیستی در ایران به همراه داشته باشد.[1][5]

نکات کلیدی

  • ششمین درخواست اعاده دادرسی پیمان فرح‌آور در دیوان عالی کشور رد و پرونده او به شعبه اجرای احکام ارجاع شد.
  • این شاعر گیلانی به اتهام «بغی» و «محاربه» در دادگاهی غیرعلنی و بدون حضور وکیل انتخابی به اعدام محکوم شده است.
  • وی در دوران بازداشت تحت شکنجه‌های شدید قرار گرفته و در حال حاضر از دسترسی به خدمات درمانی ضروری محروم است.
  • نهادهای حقوق بشری هشدار می‌دهند که روند اعدام فعالان سیاسی در ماه‌های اخیر به شدت افزایش یافته است.
مدافعان حقوق بشر 70%نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی 30%
مدافعان حقوق بشر
احکام اعدام را ابزاری غیرقانونی برای سرکوب جامعه مدنی و منتقدان سیاسی می‌دانند.
نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی
صدور احکام سنگین را برای مقابله با اقدامات ضدامنیتی و ارتباط با گروه‌های مخالف ضروری می‌دانند.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • خانواده و وکلای مستقل متهم

منابع

پوشش منابع

5 منبع

2 دیدگاه شناسایی‌شده

مدافعان حقوق بشر 70%نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی 30%
  1. [1]سازمان حقوق بشر ایرانمدافعان حقوق بشر

    خطر اعدام قریب‌الوقوع پیمان فرح‌آور، شاعر و زندانی سیاسی در رشت

    مطالعه در سازمان حقوق بشر ایران →
  2. [2]ایران اینترنشنال

    پرونده پیمان فرح‌آور، شاعر و زندانی سیاسی محکوم به اعدام، به اجرای احکام ارجاع شد

    مطالعه در ایران اینترنشنال →
  3. [3]دادبانمدافعان حقوق بشر

    پرونده‌ای که به اعدام ختم شد؛ ۵ ایراد اساسی در حکم امین (پیمان) فرح‌آور

    مطالعه در دادبان →
  4. [4]ملی مذهبی

    روایت بازداشت و حکم پیمان فرح‌آور؛ دستفروش شاعری که به اعدام محکوم شد

    مطالعه در ملی مذهبی →
  5. [5]انجمن قلم برلینمدافعان حقوق بشر

    Iran: Poet Peyman Farahavar sentenced to death

    مطالعه در انجمن قلم برلین →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار حقوق و قضا با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.