روند کامل رویداد
شیوع مجدد سرخک در جهان
سازمان بهداشت پانآمریکا (PAHO) اعلام کرد که به دلیل تداوم انتقال ویروس سرخک برای بیش از ۱۲ ماه، کشورهای آمریکا، مکزیک و بولیوی وضعیت حذف این بیماری را از دست دادهاند.
«شیوع مجدد سرخک در جهان» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازهاش باخبر شوید. دریافت اپ
این خبر را به اشتراک بگذارید
تازهترین گزارش
آمریکا و مکزیک پس از دههها، وضعیت «عاری از سرخک» را رسماً از دست دادند
سازمان بهداشت پانآمریکا (PAHO) اعلام کرد که به دلیل تداوم انتقال ویروس سرخک برای بیش از ۱۲ ماه، کشورهای آمریکا، مکزیک و بولیوی وضعیت حذف این بیماری را از دست دادهاند. مقامات بهداشتی بر اهمیت افزایش پوشش واکسیناسیون برای مهار شیوع و بازپسگیری این جایگاه تاکید دارند.
- سازمان بهداشت پانآمریکا لغو وضعیت حذف سرخک در آمریکا، مکزیک و بولیوی را به دلیل تداوم ۱۲ ماهه انتقال ویروس تایید کرد.
- ایالات متحده پس از ۲۶ سال این جایگاه را از دست داد و آمار مبتلایان آن در سال ۲۰۲۶ به بیش از ۵۴۰۰ نفر رسید.
- پوشش واکسن سرخک در میان کودکان آمریکایی به ۹۲.۴ درصد کاهش یافته که پایینتر از آستانه ۹۵ درصدی ایمنی جمعی است.
- مقامات بهداشتی با تخصیص بودجههای اضطراری و تقویت سیستمهای نظارتی، در تلاش برای مهار شیوع و بازپسگیری این جایگاه هستند.
سازمان بهداشت پانآمریکا (PAHO) در تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ رسماً اعلام کرد که کشورهای ایالات متحده، مکزیک و بولیوی وضعیت «عاری از سرخک» خود را از دست دادهاند. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که انتقال بومی و بدون وقفه این ویروس در این کشورها برای بیش از ۱۲ ماه تایید شد.
ایالات متحده آمریکا از سال ۲۰۰۰ میلادی توانسته بود وضعیت حذف سرخک را حفظ کند و از دست دادن این جایگاه پس از ۲۶ سال، یک نقطه عطف مهم در بهداشت عمومی محسوب میشود. منطقه قاره آمریکا در سال ۲۰۱۶ نخستین منطقه در جهان بود که انتقال بومی سرخک را به طور کامل متوقف کرد.[1]
دکتر خارباس باربوسا، مدیر سازمان بهداشت پانآمریکا، در یک نشست خبری تایید کرد که کمیسیون مستقل نظارت منطقهای، بازگشت انتقال بومی سرخک را در این سه کشور تایید کرده است. او تاکید کرد که این کشورها اکنون باید برنامههای اصلاحی خود را برای مهار شیوع و بازپسگیری این جایگاه ارائه دهند.[2]
روند صعودی ابتلا در سال ۲۰۲۶
آمارهای منتشر شده نشان میدهد که سال ۲۰۲۶ یکی از بدترین سالها برای شیوع سرخک در دهههای اخیر بوده است. تا ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) تعداد ۵۴۱۲ مورد تایید شده ابتلا به سرخک را در این کشور ثبت کردهاند.[3]
این رقم نشاندهنده افزایش چشمگیر شیوع نسبت به سال گذشته است؛ چرا که در کل سال ۲۰۲۵ تنها ۲۲۸۹ مورد ابتلا در ایالات متحده گزارش شده بود. علاوه بر این، ادارههای بهداشت ایالتی در آمریکا از ثبت ۱۰ مورد مرگ مرتبط با سرخک در سال جاری خبر دادهاند که زنگ خطری جدی است.
وضعیت در مکزیک نیز به شدت نگرانکننده گزارش شده است. بر اساس دادههای سازمان جهانی بهداشت، مکزیک تنها در فاصله ماههای ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۶ بیش از ۱۳ هزار و ۷۰۰ مورد تایید شده ابتلا به سرخک را ثبت کرده است. این شیوع گسترده، دلیل اصلی لغو وضعیت ایمن این کشور بود.[1]
بر اساس معیارهای سازمان بهداشت پانآمریکا، زمانی که یک ژنوتیپ یا دودمان مشخص از ویروس سرخک به مدت ۱۲ ماه متوالی در یک کشور گردش کند، وضعیت حذف بیماری لغو میشود. در ایالات متحده، شیوعی که از ژانویه ۲۰۲۵ آغاز شد، در ژانویه ۲۰۲۶ از این آستانه دوازده ماهه عبور کرد.
معنای وضعیت حذف بیماری
وضعیت «حذف بیماری» به معنای صفر شدن مطلق تعداد مبتلایان نیست، بلکه نشاندهنده توقف زنجیره انتقال بومی در داخل مرزهای یک کشور است. در کشورهایی که این وضعیت را دارند، موارد ابتلا معمولاً محدود به مسافرانی است که ویروس را از خارج وارد میکنند و شیوع به سرعت مهار میشود.[2][3]
از دست دادن این جایگاه تنها مختص به آمریکا و مکزیک نیست. کانادا نیز در نوامبر ۲۰۲۵ پس از یک شیوع طولانیمدت که بیش از ۶۴۰۰ نفر را مبتلا کرد، وضعیت عاری از سرخک خود را از دست داد. با این حال، کانادا اخیراً پیشرفتهای امیدوارکنندهای در مهار بیماری داشته است.[2]
دکتر خارباس باربوسا در بیانیه خود با اشاره به این شرایط گفت: «این یک هشدار جدی برای منطقه ما است، اما یک عقبگرد غیرقابل بازگشت محسوب نمیشود.» او از کشورهای درگیر خواست تا با تقویت سیستمهای نظارتی، زنجیره انتقال را بار دیگر قطع کنند.
برای اینکه قاره آمریکا بتواند بار دیگر به عنوان یک منطقه عاری از سرخک شناخته شود، تکتک کشورهای عضو باید انتقال بومی را متوقف کنند. این بدان معناست که تا زمانی که حتی یک کشور درگیر انتقال مداوم باشد، کل منطقه نمیتواند گواهینامه حذف بیماری را دریافت کند.
نقش ایمنی جمعی و واکسیناسیون
سرخک یکی از مسریترین ویروسهای شناخته شده در علم پزشکی است. یک فرد مبتلا میتواند به راحتی ۱۲ تا ۱۸ نفر دیگر را آلوده کند و ویروس حتی ساعتها پس از خروج بیمار، در هوای اتاق معلق و فعال باقی میماند.[3]
واکسن ترکیبی سرخک، اوریون و سرخجه (MMR) ابزاری بسیار کارآمد برای مقابله با این ویروس است. دریافت دو دوز از این واکسن میتواند تا ۹۷ درصد در برابر ابتلا به بیماری محافظت ایجاد کند و از بروز عوارض خطرناک و بستری شدن در بیمارستان جلوگیری نماید.[1][2]
برای جلوگیری از شیوع گسترده سرخک و محافظت از افراد آسیبپذیر مانند نوزادان، پوشش واکسیناسیون در سطح جامعه باید حداقل به ۹۵ درصد برسد. این سطح از پوشش که به عنوان «ایمنی جمعی» شناخته میشود، سد دفاعی مستحکمی در برابر نفوذ و گسترش ویروس ایجاد میکند.
با این حال، دادههای رسمی نشان میدهد که نرخ واکسیناسیون در بسیاری از مناطق کاهش یافته است. در ایالات متحده، پوشش واکسن MMR در میان کودکان مهدکودکی از ۹۵.۲ درصد در سال تحصیلی ۲۰۱۹-۲۰۲۰ به ۹۲.۴ درصد در سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ سقوط کرده است.[3]
متخصصان بیماریهای عفونی معتقدند که اطلاعات نادرست درباره واکسنها، تردید والدین و همچنین اختلال در خدمات بهداشتی طی دوران همهگیری کووید-۱۹، از عوامل اصلی این افت پوشش بودهاند. این کاهش چند درصدی، صدها هزار کودک را در معرض خطر ابتلا قرار داده است.[2]
مسیر بازگشت به شرایط ایمن
مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) با انتشار بیانیهای مشترک با شرکای بهداشت عمومی، متعهد شدهاند که برای توقف شیوع و بازپسگیری وضعیت حذف سرخک تلاش کنند. ترویج واکسیناسیون و گسترش دسترسی به واکسن از اولویتهای اصلی این برنامه است.
به منظور حمایت از این تلاشها، دولت فدرال آمریکا از ماه اوت ۲۰۲۶ تاکنون حدود ۱۰۰ میلیون دلار بودجه اضافی به ادارههای بهداشت ایالتی اختصاص داده است. این بودجه برای تقویت سیستمهای بهداشتی، بهبود اشتراکگذاری دادهها و واکنش سریع به شیوعهای محلی هزینه خواهد شد.
سازمان بهداشت پانآمریکا نیز دستورالعملهای مشخصی را برای کشورهای درگیر صادر کرده است. این سازمان از سیستمهای درمانی خواسته است تا هر سه ماه یکبار جستجوی فعال برای یافتن موارد مشکوک را در مراکز بهداشتی و جوامع محلی انجام دهند و نتایج را به دقت مستند کنند.
داروخانهها و کلینیکهای محلی نیز نقش پررنگی در این مسیر ایفا میکنند. دسترسی آسان شهروندان به این مراکز باعث میشود تا داروسازان و کادر درمان بتوانند علاوه بر تزریق واکسن، موارد مشکوک به سرخک را در مراحل اولیه شناسایی و گزارش کنند.
وندی آرمسترانگ، رئیس انجمن بیماریهای عفونی آمریکا، تاکید کرده است که بازگرداندن اعتماد عمومی به نهادهای بهداشتی کلید موفقیت در این مسیر است. او خواستار سرمایهگذاری بیشتر در نیروی انسانی حوزه بهداشت و آموزش جوامع درباره اهمیت حیاتی واکسیناسیون شد.[2][3]
تجربه کشورهای دیگر نشان میدهد که بازپسگیری وضعیت حذف سرخک کاملاً امکانپذیر است. برزیل که پیشتر این جایگاه را از دست داده بود، با اجرای کارزارهای گسترده واکسیناسیون و واکنش سریع به شیوعها، توانست در سال ۲۰۲۴ بار دیگر وضعیت عاری از سرخک را به دست آورد.
کانادا نیز پس از لغو گواهینامهاش در سال گذشته، اکنون در مسیر درستی قرار گرفته است. مقامات بهداشت عمومی این کشور اخیراً اعلام کردند که شیوع دوسالهای که هزاران نفر را درگیر کرده بود، رسماً پایان یافته و این کشور ۶۰ روز متوالی را بدون ثبت مورد جدید پشت سر گذاشته است.
اکنون ایالات متحده، مکزیک و بولیوی باید نشان دهند که میتوانند با اتکا به علم و همبستگی اجتماعی، بر این چالش غلبه کنند. موفقیت در این زمینه نیازمند همکاری نزدیک میان دولتها، ارائهدهندگان خدمات بهداشتی و خانوادهها برای اطمینان از واکسینه شدن تمامی کودکان است.
منابع
- [1]PBS — U.S. and Mexico officially lose measles-elimination status مطالعه در PBS →
- [2]Euronews — ایالات متحده پس از ۲۶ سال به طور رسمی وضعیت عاری از سرخک را از دست داد مطالعه در Euronews →
- [3]Contagion Live — Reports Say US Loses Measles Elimination Status After 26 Years مطالعه در Contagion Live →
آنچه باید زیر نظر داشت
- بازیابی گواهی ریشهکنی سرخک نیازمند قطع کامل انتقال بومی و حفظ وضعیت عاری از بیماری برای دستکم ۱۲ ماه پیاپی خواهد بود.
نمودارها، نقشهها و تصاویر
روند رویداد تا امروز
نخستین نشانههای بحران کنونی در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ در ساعت ۱۱:۵۲ به وقت تهران با ارائه پژوهشهای جدید در همایش «آیدیویک ۲۰۲۶» نمایان شد. این یافتهها نشان داد که پادتنهای محافظتی سرخک که از مادر به نوزاد منتقل میشوند، در بیشتر نوزادان آمریکایی تا ششماهگی ناپدید میشوند که ماهها پیش از فرارسیدن موعد نخستین واکسن معمول در ۱۲ تا ۱۵ ماهگی است. ایمنی غیرفعال در نوزادانِ مادران واکسینهشده حدود دو ماه زودتر از نوزادانِ مادرانی که پیشتر به بیماری طبیعی مبتلا شده بودند از بین میرود. در آن زمان با ثبت بیش از ۴۴۰۰ مورد سرخک، پزشکان اطفال در مناطق پرخطر تزریق زودهنگام «نوبت صفر» را برای نوزادان تجویز کردند.
در ۷ نوامبر ۲۰۲۶ در ساعت ۱۶:۵۶ به وقت تهران، ایالات متحده ۵۱۸۲ مورد ابتلای قطعی به سرخک را ثبت کرد که بیش از دو برابر کل آمار سال ۲۰۲۵ و بالاترین آمار سالانه از سال ۱۹۹۱ بود. افراد واکسینهنشده یا کسانی که سابقه واکسیناسیون نامشخصی داشتند، ۹۶ درصد از مبتلایان را تشکیل میدادند و نزدیک به ۶۰ درصد مبتلایان کودکان و نوجوانان بودند. با گزارش دستکم هشت مرگ ناشی از سرخک، رئیس پیشین سازمان غذا و داروی آمریکا اعلام کرد که آمار واقعی همهگیری احتمالاً فراتر از موارد رسمی ثبتشده است.
در ۸ نوامبر ۲۰۲۶ در ساعت ۰۶:۱۸ به وقت تهران، با عبور رسمی شمار مبتلایان از ۵ هزار نفر، نگرانیها از تضعیف ایمنی جمعی افزایش یافت. ماهیت فوقالعاده مسری این ویروس مستلزم نرخ واکسیناسیون دستکم ۹۵ درصدی در سطح جامعه است، اما کاهش موضعی پوشش واکسیناسیون بستر طغیان ویروس را فراهم کرد. در پاسخ به این شرایط، کلینیکهای اطفال پروتکلهای تریاژ دقیقی وضع کردند تا نوزادان و بیماران دچار نقص ایمنی در اتاقهای انتظار با ویروس مواجه نشوند.
روند نزولی پوشش واکسیناسیون مهدکودکها در آمریکا و رسیدن آن به ۹۲.۴ درصد، در نهایت به بازگشت بومی این عفونت مسری انجامید. سازمان بهداشت پانآمریکا پس از تایید ۱۲ ماه انتقال بدون انقطاع یک سویه ژنتیکی سرخک، وضعیت ریشهکنی این بیماری در آمریکا و همچنین مکزیک و بولیوی را لغو کرد و این کشورها جایگاه تاریخی خود در مهار این بیماری را از دست دادند.
