آغاز رأی‌گیری در انتخابات سرنوشت‌ساز پارلمان اسرائیل زیر سایه جنگ و تنش با ایران

رأی‌دهندگان اسرائیلی روز سه‌شنبه، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، برای انتخاب ۱۲۰ نماینده بیست و ششمین دوره کنست به پای صندوق‌های رأی رفتند. این نخستین انتخابات سراسری در اسرائیل پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز جنگ‌های چندجبهه‌ای است که اکنون به درگیری مستقیم با ایران نیز کشیده شده است. بر اساس آمارهای رسمی، حدود ۷ میلیون و ۳۳۱ هزار و ۹۸۱ نفر واجد شرایط شرکت در این رأی‌گیری تاریخی هستند که از این تعداد، ۶.۵ میلیون نفر در داخل سرزمین‌های اشغالی سکونت دارند.[1][3]

نظرسنجی‌های پیش از انتخابات نشان‌دهنده رقابتی به شدت نزدیک و غیرقابل پیش‌بینی است. هیچ‌یک از دو بلوک اصلی، یعنی ائتلاف راست‌گرای حاکم به رهبری بنیامین نتانیاهو و «اردوگاه تغییر» به رهبری گادی آیزنکوت، نتوانسته‌اند در نظرسنجی‌ها اکثریت قاطع ۶۱ کرسی را برای تشکیل دولت تضمین کنند. یوهانان پلسنر، رئیس مؤسسه دموکراسی اسرائیل، در این باره می‌گوید: «به نظر می‌رسد یک نتیجه بلاتکلیف، محتمل‌ترین سناریوی پیش رو باشد.» این بن‌بست می‌تواند به هفته‌ها مذاکره سیاسی یا حتی برگزاری مجدد انتخابات منجر شود.[4]

بنیامین نتانیاهو، ۷۶ ساله، که طولانی‌ترین دوران نخست‌وزیری را در تاریخ اسرائیل تجربه کرده است، این انتخابات را به عنوان یک همه‌پرسی درباره رهبری امنیتی خود می‌بیند. او در آخرین پیام‌های انتخاباتی خود در اواخر دوشنبه شب هشدار داد که پیروزی مخالفان به معنای روی کار آمدن یک دولت چپ‌گرای خطرناک با حضور آیزنکوت، آویگدور لیبرمن و یائیر گولان خواهد بود. نتانیاهو تأکید کرد که تنها راه توقف این روند، رأی دادن یکپارچه به حزب لیکود است.[2]

سایه سنگین هفتم اکتبر بر صندوق‌های رأی

در مقابل، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش و رهبر حزب میانه‌روی «یشار»، کارزار خود را بر لزوم پاسخگویی دولت فعلی بنا کرده است. او در پیامی نمادین از رأی‌دهندگان خواست تا ساعت ۰۶:۲۹ صبح، دقیقاً زمان آغاز حملات حماس در سال گذشته، را به خاطر بسپارند. آیزنکوت که پسر و دو برادرزاده‌اش را در جنگ غزه از دست داده است، وعده داد که دولتی تشکیل دهد که منافع ملی را بر منافع سیاسی ترجیح دهد.[2]

مراکز رأی‌گیری از ساعت ۷ صبح به وقت محلی در سراسر سرزمین‌های اشغالی آغاز به کار کردند و تا ساعت ۱۰ شب به فعالیت خود ادامه خواهند داد. بلافاصله پس از پایان زمان رأی‌گیری، شبکه‌های تلویزیونی نتایج نظرسنجی‌های خروج از شعب را منتشر خواهند کرد. با این حال، شمارش رسمی آرا از شامگاه سه‌شنبه آغاز می‌شود و انتظار می‌رود تا روز جمعه، ۳۰ اکتبر، به طول انجامد. کمیسیون مرکزی انتخابات موظف است نتایج نهایی را حداکثر تا چهارم نوامبر اعلام کند.[1]

یکی از چالش‌های اصلی در این انتخابات، حدنصاب ۳.۲۵ درصدی برای ورود به پارلمان است که معادل کسب حدود چهار کرسی است. احزابی که نتوانند این حداقل آرا را کسب کنند، از ورود به کنست باز می‌مانند و آرای آن‌ها در توزیع نهایی کرسی‌ها محاسبه نخواهد شد. این قانون می‌تواند سرنوشت ائتلاف‌های شکننده را تغییر دهد، به ویژه اگر احزاب کوچک‌تر مانند حزب کارگر سابق که اکنون با نام «دموکرات‌ها» شناخته می‌شود، نتوانند از این سد عبور کنند.[1][3]

نقش تعیین‌کننده احزاب عربی و مذهبی

احزاب عربی، از جمله فهرست مشترک به رهبری یوسف جبارین و حزب رعم به رهبری منصور عباس، می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در جلوگیری از تشکیل دولت توسط نتانیاهو ایفا کنند. این احزاب که انتظار می‌رود مجموعاً بین ۱۴ تا ۱۶ کرسی به دست آورند، معمولاً تمایلی به پیوستن رسمی به ائتلاف‌های دولتی ندارند. با این حال، حمایت ضمنی یا ممتنع آن‌ها می‌تواند به «اردوگاه تغییر» اجازه دهد تا یک دولت اقلیت تشکیل دهد؛ سناریویی که بلوک راست به شدت از آن هراس دارد.[3]

از سوی دیگر، مسئله خدمت سربازی یهودیان حریدی (ارتدکس‌های افراطی) به یکی از موضوعات داغ این انتخابات تبدیل شده است. احزاب مذهبی مانند شاس و اتحاد یهودیت توراتی که از متحدان کلیدی نتانیاهو محسوب می‌شوند، به شدت با هرگونه تغییر در قانون معافیت طلاب مذهبی از خدمت سربازی مخالف هستند. در حالی که ارتش اسرائیل درگیر جنگ در جبهه‌های متعدد است، این معافیت‌ها خشم بسیاری از رأی‌دهندگان سکولار را برانگیخته و شکاف‌های عمیقی را در جامعه ایجاد کرده است.[4]

علاوه بر مسائل امنیتی و سیاسی، بحران‌های اقتصادی و افزایش هزینه‌های زندگی نیز به شدت بر تصمیم‌گیری رأی‌دهندگان تأثیرگذار است. نظرسنجی‌های اخیر کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل نشان می‌دهد که برای ۲۱ درصد از رأی‌دهندگان، اقتصاد و هزینه‌های زندگی در اولویت اول قرار دارد. این در حالی است که تنها ۱۰ درصد از آن‌ها جنگ با ایران را مهم‌ترین دغدغه خود می‌دانند. این تغییر نگرش می‌تواند به نفع احزاب میانه‌رو تمام شود که وعده اصلاحات اقتصادی داده‌اند.[2][4]

مسیر پیچیده تشکیل دولت آینده

پس از اعلام نتایج نهایی، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهوری اسرائیل، با نمایندگان احزاب راه‌یافته به کنست مشورت کرده و فردی را که بیشترین شانس را برای تشکیل ائتلاف دارد، مأمور تشکیل کابینه خواهد کرد. نامزد معرفی‌شده ۲۸ روز فرصت خواهد داشت تا با احزاب مختلف مذاکره کرده و حمایت حداقل ۶۱ نماینده را جلب کند؛ مهلتی که تا ۱۴ روز دیگر قابل تمدید است. در صورت ناکامی، کنست ممکن است منحل شده و انتخابات زودهنگام دیگری برگزار شود.[1][2][4]

با توجه به قطب‌بندی شدید جامعه اسرائیل و حضور چهره‌های افراطی مانند ایتامار بن‌گویر، رهبر حزب قدرت یهودی که انتظار می‌رود ۹ کرسی کسب کند، مسیر تشکیل یک دولت پایدار بسیار ناهموار است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که احتمال تکرار بن‌بست سیاسی سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ بسیار بالاست. در آن دوره، اسرائیل به دلیل ناتوانی احزاب در تشکیل یک دولت پایدار، مجبور به برگزاری پنج انتخابات پیاپی شد و اکنون سایه آن روزها بار دیگر بر سر این کشور سنگینی می‌کند.[2]

تنش‌های سیاسی و پیامدهای منطقه‌ای

آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» و یکی از چهره‌های کلیدی اپوزیسیون، در روزهای منتهی به انتخابات از دادستان کل درخواست کرد تا درباره فشارهای ادعایی نتانیاهو برای اقدام نظامی علیه ایران پیش از برگزاری انتخابات تحقیق کند. لیبرمن مدعی است که این اقدامات با انگیزه‌های سیاسی و برای تأثیرگذاری بر نتایج آرا صورت گرفته است. این اتهامات که از سوی دفتر نخست‌وزیری به شدت تکذیب شده، نشان‌دهنده اوج بی‌اعتمادی میان جناح‌های سیاسی رقیب در حساس‌ترین مقطع تاریخی این کشور است.[2][5]

در همین حال، حضور زنان در فهرست‌های انتخاباتی نیز به یکی از نقاط تمایز آشکار میان دو بلوک تبدیل شده است. در حالی که ائتلاف راست‌گرا و مذهبی نتانیاهو به شدت تحت سلطه مردان قرار دارد، حدود نیمی از نامزدهای حزب «یشار» به رهبری آیزنکوت را زنان تشکیل می‌دهند. این تفاوت فاحش، توجه بسیاری از فعالان حقوق مدنی و رأی‌دهندگان سکولار را به خود جلب کرده و به عنوان نمادی از تقابل دو دیدگاه کاملاً متفاوت درباره آینده اجتماعی و فرهنگی اسرائیل تفسیر می‌شود.[4]

در نهایت، نتیجه این انتخابات نه تنها بر سیاست داخلی اسرائیل، بلکه بر معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی نیز تأثیرات عمیقی خواهد گذاشت. تصمیم‌گیری درباره ادامه یا توقف جنگ در غزه، نحوه مدیریت تنش‌ها با حزب‌الله لبنان و رویکرد در قبال برنامه هسته‌ای ایران، همگی به ترکیب دولت آینده بستگی دارد. رأی‌دهندگان اسرائیلی اکنون در یک دوراهی تاریخی قرار دارند که مسیر دهه‌های آینده این کشور را ترسیم خواهد کرد.[2][4]