رفتن به محتوای اصلی
· 6 دقیقه مطالعه· در آموزش

آزادی محمدحسین سپهری، معلم معترض، پس از تحمل بیش از سه سال حبس از زندان وکیل‌آباد

محمدحسین سپهری، معلم معترض و زندانی سیاسی، پس از تحمل بیش از سه سال حبس و با ۲۵ روز تأخیر نسبت به موعد مقرر، سرانجام از زندان وکیل‌آباد مشهد آزاد شد. آزادی او با استقبال تشکل‌های صنفی فرهنگیان و درخواست برای آزادی سایر معلمان زندانی همراه شده است.

به قلم آناهیتا طباطبایی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

محمدحسین سپهری، معلم معترض و فعال مدنی شناخته‌شده، روز چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ پس از تحمل بیش از سه سال حبس تعزیری از زندان وکیل‌آباد مشهد آزاد شد. آزادی این زندانی سیاسی بازتاب گسترده‌ای در میان فعالان حقوق بشر و تشکل‌های صنفی معلمان داشته است.[1][2]

اصغر سپهری، برادر این فعال مدنی، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) خبر آزادی او را به صورت رسمی تأیید کرد. او در این پیام نوشت: «امروز ۱۳ آبان ۱۴۰۵، برادرم محمدحسین سپهری پس از بیش از سه سال حبس، سرانجام از زندان وکیل‌آباد مشهد آزاد شد.»[1][4]

این آزادی در حالی صورت گرفت که بر اساس مستندات پرونده قضایی، تاریخ دقیق پایان محکومیت و رهایی او ۱۸ مهر ۱۴۰۵ تعیین شده بود. با این حال، مقامات زندان و دستگاه قضایی آزادی او را برای نزدیک به یک ماه به تعویق انداختند.[1][2]

تأخیر ۲۵ روزه در اجرای حکم آزادی، نگرانی‌های زیادی را در هفته‌های گذشته برای خانواده سپهری ایجاد کرده بود. رسانه‌های حقوق بشری در این مدت بارها از تداوم حبس غیرقانونی او پس از اتمام موعد مقرر انتقاد کرده بودند.[1][3]

پرونده‌سازی جدید و تأخیر در آزادی

دلیل اصلی این تأخیر ۲۵ روزه، گشایش یک پرونده جدید علیه محمدحسین سپهری در داخل زندان وکیل‌آباد مشهد عنوان شده است. این پرونده پس از یک درگیری و ضرب‌وشتم در محیط زندان به جریان افتاد.[1][2]

اصغر سپهری در توضیح این اتفاق اعلام کرد که برادرش و جواد لعل‌محمدی، دیگر معلم زندانی، در داخل بند مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته‌اند. به جای برخورد با عوامل این حمله، مقامات زندان پرونده انضباطی و قضایی تازه‌ای علیه این دو فعال مدنی تشکیل دادند.[1][4]

تصویرسازی: سپهری در مهرماه ۱۴۰۲ هنگام پیگیری وضعیت درمانی خواهرش در بیمارستان بازداشت شده بود.

جواد لعل‌محمدی که در این حادثه همراه سپهری بود، خود از معلمان معترض و اعضای کانون صنفی فرهنگیان خراسان است. او از مهرماه ۱۴۰۰ در بازداشت به سر می‌برد و با احکام سنگینی بالغ بر ۲۱ سال حبس روبه‌رو شده است.[5]

تشکیل پرونده‌های جدید برای زندانیان سیاسی در ماه‌های پایانی حبس، یکی از رویه‌های رایج در زندان‌های ایران است. نهادهای حقوق بشری این اقدام را ابزاری برای اعمال فشار مضاعف و طولانی‌کردن دوران حبس فعالان مدنی می‌دانند.[1][3]

بازداشت در بیمارستان و احکام قضایی

روند بازداشت اخیر محمدحسین سپهری به ۵ مهر ۱۴۰۲ بازمی‌گردد. او در آن زمان در بیمارستان قائم مشهد حضور داشت تا پیگیر وضعیت وخیم درمانی خواهرش، فاطمه سپهری، پس از عمل جراحی قلب باز باشد.[1][2]

نیروهای امنیتی در همان محیط بیمارستان، او و برادر دیگرش حسین سپهری را بازداشت و مستقیماً به بازداشتگاه‌های امنیتی و سپس زندان وکیل‌آباد منتقل کردند. حسین سپهری بعدتر با تودیع قرار وثیقه به صورت موقت آزاد شد.[3][6]

پرونده محمدحسین سپهری در آبان ۱۴۰۲ به شعبه ۹۰۳ بازپرسی مشهد به ریاست بازپرس علی سلیمانی مارشک ارجاع داده شد. او ماه‌ها در وضعیت بلاتکلیفی قضایی و بازداشت موقت نگه داشته شد و از دسترسی به وکیل انتخابی محروم بود.[1][6]

سرانجام در خرداد ۱۴۰۳، شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد به ریاست قاضی حسین یزدان‌خواه، جلسه رسیدگی به اتهامات او را برگزار کرد. در این دادگاه، سه عضو خانواده سپهری به صورت همزمان محاکمه شدند.[1][4]

بر اساس رأی صادره، محمدحسین سپهری به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به ۵ سال، برای «توهین به رهبری» به ۲ سال و بابت «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به ۱ سال حبس محکوم شد. مجموع این احکام فشار سنگینی بر این خانواده وارد کرد.[1][4]

تفکیک احکام صادر شده علیه محمدحسین سپهری در دادگاه انقلاب مشهد.

بیانیه ۱۴ نفر و سابقه حبس

این نخستین بار نبود که محمدحسین سپهری طعم زندان را می‌چشید. او یکی از امضاکنندگان اصلی «بیانیه ۱۴ فعال سیاسی و مدنی» در خرداد ۱۳۹۸ بود که در آن صراحتاً خواستار استعفای علی خامنه‌ای و گذار مسالمت‌آمیز از جمهوری اسلامی شده بودند.[6][7]

به دنبال انتشار آن بیانیه تاریخی، سپهری در ۲۰ مرداد ۱۳۹۸ بازداشت شد. او در آن پرونده به تحمل چندین سال حبس محکوم گردید و نزدیک به چهار سال از عمر خود را در زندان وکیل‌آباد سپری کرد.[7]

او سرانجام در ۸ خرداد ۱۴۰۲ به صورت مشروط از زندان آزاد شد. با این حال، آزادی او تنها چند ماه دوام آورد و فعالیت‌های دادخواهانه او برای خواهرش منجر به بازداشت مجدد در پاییز همان سال گردید.[7]

سپهری بلافاصله پس از آزادی در خرداد ۱۴۰۲، با انتشار یک پیام ویدیویی بر مواضع پیشین خود پافشاری کرد. او در آن ویدیو گفت: «حل مشکلات مملکت شرط لازمش این است که از جمهوری اسلامی به صورت تمام، کامل و بدون قید و شرط عبور کنیم.»[7]

این ایستادگی بر مواضع و عدم ابراز ندامت، یکی از دلایل اصلی حساسیت نهادهای امنیتی روی این معلم مشهدی بوده است. مقامات قضایی بارها تلاش کرده‌اند با احکام سنگین، او و خانواده‌اش را به سکوت وادار کنند.[4][7]

فشار سیستماتیک بر خانواده سپهری

داستان محمدحسین سپهری از وضعیت خواهرش، فاطمه سپهری، غیرقابل تفکیک است. فاطمه سپهری که او نیز از امضاکنندگان بیانیه درخواست استعفای رهبر جمهوری اسلامی بود، هم‌اکنون با محکومیت ۱۸ سال و شش ماه حبس در زندان وکیل‌آباد به سر می‌برد.[2][6]

فاطمه سپهری در مهرماه ۱۴۰۲ تحت عمل جراحی پیچیده قلب باز قرار گرفت. با وجود نیاز مبرم به مراقبت‌های ویژه پزشکی، مقامات امنیتی او را تنها چند روز پس از جراحی به محیط نامناسب زندان بازگرداندند.[6]

تصویرسازی: تشکل‌های صنفی فرهنگیان خواهان پایان دادن به برخوردهای امنیتی با معلمان هستند.

در شهریور ۱۴۰۲، فاطمه سپهری اعلام کرده بود که تنها در صورتی رضایت به انجام عمل جراحی قلب می‌دهد که برادران بازداشتی‌اش آزاد شوند. این درخواست نشان‌دهنده عمق همبستگی و در عین حال فشار طاقت‌فرسای وارد بر این خانواده است.[6]

علاوه بر حبس، فشارهای اقتصادی و شغلی نیز بر این خانواده اعمال شده است. در فروردین ۱۴۰۳، اصغر سپهری اعلام کرد که حکم اخراج قطعی محمدحسین سپهری از وزارت آموزش و پرورش به دلیل فعالیت‌های سیاسی‌اش تأیید و به او ابلاغ شده است.[6]

واکنش فرهنگیان و تداوم سرکوب

آزادی محمدحسین سپهری با واکنش مثبت نهادهای مدنی روبه‌رو شد. شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران با انتشار بیانیه‌ای، ضمن استقبال از رهایی این معلم معترض، بر لزوم پایان دادن به برخوردهای امنیتی با فرهنگیان تأکید کرد.[1]

این شورا در بیانیه خود خواستار آزادی بی‌قیدوشرط سایر زندانیان سیاسی و عقیدتی، به ویژه معلمان زندانی در سراسر کشور شد. فعالان صنفی معتقدند که جای معلم در کلاس درس است، نه در سلول‌های انفرادی و بندهای امنیتی.[1]

سرکوب فعالان صنفی معلمان در سال‌های اخیر شدت گرفته است. چهره‌های شاخصی مانند هاشم خواستار با حکم ۱۸ سال و شش ماه حبس، همچنان در زندان وکیل‌آباد مشهد نگهداری می‌شوند و از حقوق اولیه یک زندانی محروم هستند.[5]

چهره‌های شاخصی مانند هاشم خواستار با حکم ۱۸ سال و شش ماه حبس، همچنان در زندان وکیل‌آباد مشهد نگهداری می‌شوند و از حقوق اولیه یک زندانی محروم هستند.

گزارش‌های نهادهای حقوق بشری نشان می‌دهد که ده‌ها معلم در استان‌های مختلف از جمله خوزستان، کردستان، خراسان و البرز با احکام حبس، اخراج، تقلیل گروه و تبعید مواجه شده‌اند. اتهام عمده این افراد، پیگیری مطالبات معیشتی و آموزشی بوده است.[5]

با وجود آزادی محمدحسین سپهری، مسیر دادخواهی او و همکارانش همچنان ادامه دارد. این آزادی، گرچه یک پیروزی برای مقاومت مدنی محسوب می‌شود، اما سایه سنگین احکام قضایی و اخراج از کار همچنان بر زندگی این فعالان سایه افکنده است.[1][4]

نکات کلیدی

  • محمدحسین سپهری روز چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ پس از بیش از سه سال حبس از زندان وکیل‌آباد مشهد آزاد شد.
  • آزادی او به دلیل پرونده‌سازی جدید پس از یک درگیری در زندان، با ۲۵ روز تأخیر نسبت به موعد قانونی (۱۸ مهر) انجام گرفت.
  • او در مهرماه ۱۴۰۲ هنگام پیگیری وضعیت درمانی خواهرش، فاطمه سپهری، در بیمارستان قائم مشهد بازداشت شده بود.
  • شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان با استقبال از این رویداد، خواستار آزادی بی‌قیدوشرط سایر معلمان زندانی شد.

آنچه نمی‌دانیم

  • هنوز مشخص نیست که آیا پرونده انضباطی جدیدی که در روزهای پایانی حبس برای او تشکیل شده، منجر به صدور احکام قضایی تازه‌ای در آینده خواهد شد یا خیر.
  • وضعیت دقیق بازگشت به کار و لغو حکم اخراج او از وزارت آموزش و پرورش در دیوان عدالت اداری همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

روند رویداد

  1. مرداد ۱۳۹۸

    بازداشت اولیه به دلیل امضای بیانیه درخواست استعفای رهبر جمهوری اسلامی.

  2. ۸ خرداد ۱۴۰۲

    آزادی مشروط از زندان وکیل‌آباد پس از تحمل نزدیک به چهار سال حبس.

  3. ۵ مهر ۱۴۰۲

    بازداشت مجدد در بیمارستان قائم مشهد هنگام پیگیری درمان خواهرش.

  4. خرداد ۱۴۰۳

    محکومیت به ۸ سال حبس (۵ سال قابل اجرا) در شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد.

  5. ۱۳ آبان ۱۴۰۵

    آزادی نهایی از زندان وکیل‌آباد پس از پایان دوره محکومیت و ۲۵ روز تأخیر.

خانواده و فعالان حقوق بشر 40%تشکل‌های صنفی معلمان 35%دستگاه قضایی و امنیتی 25%
خانواده و فعالان حقوق بشر
تأکید بر غیرقانونی بودن تأخیر در آزادی، شرایط نامناسب زندان و لزوم دسترسی به خدمات پزشکی برای زندانیان سیاسی.
تشکل‌های صنفی معلمان
استقبال از آزادی فعالان مدنی و پافشاری بر حق اعتراض مسالمت‌آمیز و آزادی تمامی فرهنگیان زندانی.
دستگاه قضایی و امنیتی
برخورد با فعالان مدنی تحت عناوین امنیتی نظیر اجتماع و تبانی و فعالیت تبلیغی علیه نظام جهت کنترل اعتراضات.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • مقامات وزارت آموزش و پرورش درباره وضعیت استخدامی معلمان اخراج‌شده

منابع

پوشش منابع

7 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

خانواده و فعالان حقوق بشر 40%تشکل‌های صنفی معلمان 35%دستگاه قضایی و امنیتی 25%
  1. [1]رادیو فرداتشکل‌های صنفی معلمان

    محمدحسین سپهری، معلم معترض، پس از تحمل سه سال حبس از زندان آزاد شد

    مطالعه در رادیو فردا →
  2. [2]Iran Protestsدستگاه قضایی و امنیتی

    MOHAMMAD-HOSSEIN SEPEHRI WAS RELEASED

    مطالعه در Iran Protests →
  3. [3]کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنیخانواده و فعالان حقوق بشر

    محمدحسین سپهری، به صورت مشروط از زندان وکیل آباد مشهد آزاد شد

    مطالعه در کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی →
  4. [4]Head Topicsدستگاه قضایی و امنیتی

    محمدحسین سپهری، زندانی سیاسی، پس از تحمل بیش از سه سال حبس در زندان وکیل‌آباد مشهد آزاد شد

    مطالعه در Head Topics →
  5. [5]HRANAتشکل‌های صنفی معلمان

    A Comprehensive Report on the Crackdown Against Teachers in Iran

    مطالعه در HRANA →
  6. [6]صدای آمریکاخانواده و فعالان حقوق بشر

    اصغر سپهری: حکم اخراج برادرم محمدحسین از آموزش و پرورش تایید شد

    مطالعه در صدای آمریکا →
  7. [7]صدای آمریکاخانواده و فعالان حقوق بشر

    محمدحسین سپهری پس از آزادی: شرط لازم حل مشکلات عبور کامل از جمهوری اسلامی است

    مطالعه در صدای آمریکا →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار آموزش با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.