رفتن به محتوای اصلی
فناوری بانکداریلاک‌وود· 7 دقیقه مطالعه· در کسب‌وکار

بانکداری اختصاصی برای هوش مصنوعی؛ راه‌اندازی استارتاپ لاک‌وود توسط بنیان‌گذار استارلینگ

ان بودین، کارآفرین بریتانیایی، با پروژه جدید خود به‌نام لاک‌وود در حال ساخت حسابی جاری در بریتانیاست که به‌طور اختصاصی برای تعامل و نظارت بر دستیاران خودمختار هوش مصنوعی طراحی شده است. این اقدام در شرایطی کلید می‌خورد که غول‌های وال‌استریت دسترسی عامل‌های نرم‌افزاری شخص ثالث به داده‌های بانکی مشتریان را مسدود کرده‌اند.

به قلم پروین حیدری

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

ان بودین، کارآفرینی که یک دهه قبل با تأسیس استارلینگ بنک و پیشگامی در بانکداری دیجیتال ساختار بانکداری سنتی بریتانیا را متحول کرد، اکنون با پروژه‌ای جدید به این صنعت بازگشته تا ساختاری مالی مختص ماشین‌ها بسازد. پروژه جدید او، «لاک‌وود»، یک حساب جاری در بریتانیاست که به‌طور اختصاصی برای اتصال، خدمت‌رسانی و پایش دقیق عامل‌های هوش مصنوعی طراحی شده است.[1][3]

این پروژه بر مبنای یک برآورد اساسی توسعه می‌یابد: نسل بعدی خدمات بانکی متکی بر ضربه زدن کاربران انسانی بر صفحه تلفن‌های هوشمند نخواهد بود، بلکه نرم‌افزارهای خودگردان اجرای تراکنش‌ها و امور مالی روزمره مشتریان را بر عهده خواهند گرفت.[1][3]

بودین اخیراً با واگذاری آخرین سهم خود در استارلینگ به ارزش تخمینی ۱۷۰ میلیون پوند، خروج خود از این بانک را کامل کرد. او بخشی از این منابع نقدی را به تأمین مالی مراحل اولیه ساخت لاک‌وود اختصاص داده و هدف جذب ۱ میلیون مشتری را در سال نخست فعالیت تعیین کرده است.[1][2]

راه‌اندازی این استارتاپ هم‌زمان با تشدید شکاف در صنعت مالی بر سر نحوه مدیریت دستیاران هوش مصنوعی شخصی رخ می‌دهد. در حالی که مؤسسات مالی سنتی در حال ایجاد سد دفاعی و مسدود کردن دسترسی نرم‌افزارهای خودگردان هستند، معماری لاک‌وود از پایه برای پذیرش امن آن‌ها بنیان گذاشته می‌شود.[3][4]

مکانیسم بانکداری مبتنی بر هوش مصنوعی

هسته عملیاتی لاک‌وود بر این ایده استوار است که مشتریان بخش فزاینده‌ای از تراکنش‌های مالی روزمره خود را به ابزارهای هوش مصنوعی شخص ثالث، از جمله دستیار میوز شرکت متا، واگذار خواهند کرد؛ نرم‌افزارهایی که می‌توانند تعرفه‌های ارزان‌تر انرژی را بیابند، بیمه‌نامه‌ها را تمدید کنند یا خریدهای هفتگی سوپرمارکتی را انجام دهند.[1][3]

سامانه‌های ضدکلاهبرداری در بانک‌های سنتی بر اساس اعتبارسنجی رفتارهای زیستی و فیزیکی انسان، مانند سرعت تایپ رمز عبور، کالیبره شده‌اند. هنگامی که یک عامل هوش مصنوعی تلاش می‌کند خرد‌تراکنش‌های متعدد را با سرعت پردازش ماشینی در چند فروشگاه مختلف اجرا کند، این سامانه‌های قدیمی رفتار آن را به‌عنوان یک حمله سایبری طبقه‌بندی و مسدود می‌کنند.[3][4]

لاک‌وود این اصطکاک را با تعبیه ابزارهای تعیین حدودِ تراکنش برطرف می‌کند. به عنوان مثال، یک کاربر می‌تواند به دستیار هوشمند خود سقف پرداخت ماهانه ۱۰۰ پوند برای خرید مواد غذایی تخصیص دهد؛ سامانه‌های بانک به‌طور خودکار هر تلاشی برای پرداخت ۲۰۰ پوند هزینه سوخت توسط این عامل را بلافاصله رد خواهند کرد.[1]

لاک‌وود به مشتریان این امکان را می‌دهد تا برای دستیاران هوش مصنوعی خود محدودیت‌های مخارج قابل‌برنامه‌ریزی تعیین کنند.

بودین در بیانیه‌ای در نوامبر ۲۰۲۶ که فلسفه معماری این بانک را تبیین می‌کرد، نوشت: «ایجاد بستر پرداخت برای یک عامل نرم‌افزاری امکان‌پذیر شده است، اما تفویض سطح صحیح اختیارات مالی به مراتب دشوارتر است و نیازمند رویکردی بنیادین در بازطراحی معماری شبکه است.»[3]

لاک‌وود برای مدیریت این اختیارات، یک پنل مدیریتی مرکزی به مشتریان ارائه می‌دهد که امکان مشاهده تمام عامل‌های متصل به حساب را فراهم می‌سازد. کاربران می‌توانند دسترسی هر دستیار را بلافاصله قطع کنند و به زنجیره‌ای رمزنگاری‌شده از دقیقاً همان اموری که مجاز دانسته شده دسترسی داشته باشند.[3]

مقاومت غول‌های وال‌استریت

پذیرش نرم‌افزارهای خودگردان توسط بودین در تضاد مستقیم با مواضع دفاعی وال‌استریت قرار دارد. در اکتبر ۲۰۲۶، جیمی دایمن، مدیرعامل جی‌پی‌مورگان چیس، اعلام کرد که این نهاد بزرگ بانکی هرگونه دسترسی عامل‌های خارجی هوش مصنوعی به حساب‌های مشتریان خرد را به طور کامل متوقف می‌کند.[4][5]

دایمن در تبیین این تصمیم به مخاطرات عامل‌های مخرب و شفاف نبودن مسئولیت حقوقی در صورت خطای پرهزینه هوش مصنوعی اشاره کرد. بانک آو امریکا، سیتی و چارلز شواب نیز به سرعت مواضع مشابهی اتخاذ کردند و دسترسی‌های متفرقه را محدود ساختند.[4][5]

دایمن در جریان نشست مالی سه‌ماهه سوم به تحلیل‌گران گفت: «ما به هر عامل نرم‌افزاری خارجی اجازه ورود به سامانه‌های داخلی را نخواهیم داد، چرا که ریسک آن برای مشتریان و برای جی‌پی‌مورگان بیش از حد بالاست.» او تأکید کرد که هزاران ربات تأییدنparent نشده می‌توانند امنیت داده‌های حساس مالی را به خطر بیندازند.[5]

این تقابل یادآور روزهای آغازین مناقشه بر سر بانکداری باز است؛ زمانی که بانک‌های سنتی مانع استخراج داده‌ها توسط برنامه‌های فین‌تک می‌شدند. با این تفاوت که ریسک کنونی، فراتر از خواندن موجودی حساب، متوجه صدور و اجرای مستقیم دستور پرداخت توسط نرم‌افزار است.[4]

چارچوب‌های قانونی ناظر بر این تراکنش‌های خودمختار هنوز ابهامات اساسی دارند. دفتر کنترل ارز در ایالات متحده نخستین راهنمای نظارتی خود برای هوش مصنوعی را منتشر کرد، اما سازوکار جبران خسارت‌های مالی در آن بی‌پاسخ ماند.[4]

مخاطرات مالی ورود عامل‌های هوش مصنوعی به بانکداری میلیاردها دلار سود حاصل از سپرده‌های بانکی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در صورتی که کاربری به یک عامل خرید مجوز تهیه یک تلویزیون را بدهد اما نرم‌افزار اشتباهاً سفارش ۱۰ دستگاه را ثبت کند، مشخص نیست مسئولیت مالی بر عهده چه کسی است؛ بر اساس قوانین فعلی مصرف‌کننده، بانک، توسعه‌دهنده هوش مصنوعی و کاربر می‌توانند هم‌زمان متهم شناخته شوند.[4]

بودین بر این باور است که اتخاذ رویکرد انسدادی مانع پیشرفت نخواهد شد. او تأکید دارد بانک‌هایی که با عامل‌های هوش مصنوعی صرفاً مانند تهدید برخورد می‌کنند، سرنوشتی مشابه مؤسساتی خواهند داشت که روزگاری بانکداری تلفن همراه را بی‌اهمیت می‌پنداشتند.[4]

سازوکار پدافندی عامل‌های هوشمند

لاک‌وود برای خنثی‌سازی کلاهبرداری‌های ماشینی، شبکه‌ای از عامل‌های هوش مصنوعی تدافعی اختصاصی خود را مستقر می‌کند. این سامانه‌ها به‌صورت مداوم هویت نرم‌افزارهای ورودی را اعتبارسنجی کرده و درخواست‌های نامتعارف را پیش از تأیید نهایی بلوکه می‌نمایند.[3]

بودین در مستندات فنی پروژه خاطرنشان کرد: «عامل‌های هوشمند نیازی به ابداع شیوه‌های جدید کلاهبرداری ندارند، بلکه روش‌های فعلی حمله را سریع‌تر و ارزان‌تر می‌کنند؛ مقابله با این روند مستلزم سپرهای دفاعی با سرعت پردازش ماشینی است.»[3]

عامل‌های توسعه‌دهنده لاک‌وود از هم‌اکنون به صورت پیوسته در حال کاوش کدهای معماری این بانک برای کشف آسیب‌پذیری‌ها هستند. این سامانه‌ها با شبیه‌سازی سناریوهای خصمانه، نقاط ضعف را پیش از راه‌اندازی عمومی به مهندسان نشان می‌دهند.[3]

پایش و آزمون مستمر از آن جهت اهمیت دارد که فاصله زمانی میان کشف یک نقص امنیتی و سوءاستفاده از آن اکنون به چند روز کاهش یافته است. تیم‌های انسانی بدون اتکا به ابزارهای دفاعی خودکار قادر به کنترل تهدیدهای ماشینی نخواهند بود.[3]

اتکای حداکثری به اتوماسیون در ساختار شرکتی لاک‌وود نیز به چشم می‌خورد، به‌طوری‌که این مجموعه هم‌اکنون تنها با ۳۶ کارمند اداره می‌شود. امور کدنویسی، تهیه گزارش‌های نظارتی و تطبیق مقررات که صدها نیروی کار می‌طلبید، عمدتاً بر دوش عامل‌های هوش مصنوعی قرار گرفته است.[1][3]

ساختار مالی و تجاری کم‌هزینه

این مدل عملیاتی متکی بر هوش مصنوعی، هزینه‌های سربار نگهداری یک نهاد مالی را به حداقل ممکن می‌رساند. لاک‌وود به دنبال درآمدزایی از کارمزد خدمات روزمره نیست، بلکه تراز درآمدی خود را بر حاشیه سود سپرده‌های مشتریان متمرکز کرده است.[1]

سبد محصولات لاک‌وود بر حساب‌های جاری برای کاربران خرد متمرکز خواهد بود. ارائه وام‌های فردی، کارت‌های اعتباری یا طرح‌های پیچیده پس‌انداز از دستور کار خارج شده تا تمرکز مهندسی روی زیرساخت تراکنش‌های ماشینی باقی بماند.[1]

طرح گرافیکی: مشتریان از طریق پنل مدیریتی می‌توانند تمامی ابزارهای متصل هوش مصنوعی را رصد کرده و دسترسی آن‌ها را در لحظه تعلیق نمایند.

برای ان بودین، راه‌اندازی لاک‌وود بازگشت به الگوی موفقی است که پیش‌تر آزموده است. در سال ۲۰۱۴ و هنگام شکل‌گیری استارلینگ، کارشناسان نسبت به تمایل عمومی به یک بانک بدون شعبه و کاملاً اپلیکیشن‌محور بدبین بودند.[2][3]

استارلینگ در نهایت با اثبات کارایی این مدل، شبکه بانکی بریتانیا را ناچار به به‌روزرسانی ابزارهای دیجیتال خود کرد. اکنون بودین پیش‌بینی می‌کند که گذار به امور مالی هدایت‌شده توسط هوش مصنوعی، تحولی به مراتب ساختاری‌تر در اقتصاد بین‌الملل ایجاد خواهد کرد.[1][3]

بودین اظهار داشت: «زمانی که یک دگرگونی فناورانه به قدری عمیق است که بازسازی از پایه بسیار کم‌هزینه‌تر و کارآمدتر از وصله‌پینه‌کردن سیستم‌های کهنه تمام می‌شود، راه‌اندازی یک نهاد تازه معقول‌ترین انتخاب است.» او افزود که بانک‌های بزرگ زیر بار دهه‌ها نرم‌افزار قدیمی و ناسازگار گرفتار شده‌اند.[3]

مسیر قانونی تا ورود به بازار

نام «لاک‌وود» (Lockwood) نیز توسط سامانه‌ای از عامل‌های هوش مصنوعی با مأموریت انتقال مفهوم امنیت طراحی شد. بودین این عنوان را به دلیل نگارش آسان و دربرداشتن واژه «قفل» (Lock) پذیرفت؛ واژه‌ای که القاگر احساس آرامش خاطر برای مصرف‌کنندگان است.[1]

این مجموعه به جای پیگیری مستقیم مجوز بانکداری جامع، در پی اخذ مجوز مؤسسه پول الکترونیکی (EMI) در سال ۲۰۲۷ است. این رویکرد رگولاتوری امکان ارائه خدمات عملیاتی را تا سال ۲۰۲۸، هم‌زمان با روند پیشبرد مجوز نهایی بانکی، هموار می‌سازد.[1]

این مجموعه به جای پیگیری مستقیم مجوز بانکداری جامع، در پی اخذ مجوز مؤسسه پول الکترونیکی (EMI) در سال ۲۰۲۷ است.

اگرچه فهرست ثبت‌نام اولیه باز شده است، لاک‌وود هنوز در مراحل مقدماتی پیاده‌سازی فنی قرار دارد. بودین قصد دارد سال آینده اقدام به جذب سرمایه خطرپذیر خارجی کند تا فرآیند توسعه زیرساخت و آماده‌سازی برای عرضه اولیه سهام محقق شود.[1][3]

توفیق نهایی این مدل به این بستگی دارد که رگولاتورها و مصرف‌کنندگان تا چه اندازه به واگذاری پول واقعی به نرم‌افزارهای خودگردان اعتماد کنند. تعیین تکلیف مسئولیت حقوقی می‌تواند کل صنعت مالی را بار دیگر ملزم به بازتعریف چارچوب‌های تعامل با فناوری نماید.[1][4]

نکات کلیدی

  • ان بودین، بنیان‌گذار استارلینگ بنک، در حال راه‌اندازی لاک‌وود است؛ حساب جاری جدیدی در بریتانیا که به‌طور اختصاصی برای تعامل و مدیریت عامل‌های هوش مصنوعی ساخته شده است.
  • این سیستم به مشتریان امکان می‌دهد برای دستیاران نرم‌افزاری متفرقه مانند میوز متا، سقف پرداخت دقیق و قابل‌برنامه‌ریزی تعریف کنند.
  • اقدام لاک‌وود در تقابل با موضع غول‌های بانکی وال‌استریت است که اخیراً دسترسی عامل‌های خارجی را به دلیل ریسک‌های کلاهبرداری و مباحث مسئولیت حقوقی مسدود کردند.
  • بودین منابع اولیه ساخت پروژه را شخصاً تأمین می‌کند و هدف اخذ مجوز مؤسسه پول الکترونیکی در سال ۲۰۲۷ و بهره‌برداری کامل در سال ۲۰۲۸ را در پیش گرفته است.

آنچه نمی‌دانیم

  • نهادهای ناظر مالی در مواردی که یک عامل مجاز هوش مصنوعی مرتکب خطای سنگین مالی شود، مسئولیت نهایی جبران خسارت را متوجه چه کسی خواهند کرد.
  • آیا لاک‌وود موفق خواهد شد مجوز مؤسسه پول الکترونیکی خود را طبق برنامه در سال ۲۰۲۷ دریافت کند یا خیر.
  • مصرف‌کنندگان عادی با چه سرعتی حاضر خواهند شد اختیار مخارج روزمره خود را به ابزارهای نرم‌افزاری خودگردان واگذار کنند.

روند رویداد

  1. ۲۰۱۴

    ان بودین استارلینگ بنک را تأسیس کرد و الگوی نئوبانک‌های منحصراً اپلیکیشن‌محور را در بریتانیا پایه‌گذاری نمود.

  2. ژوئن ۲۰۲۳

    بودین از سمت مدیرعاملی استارلینگ بنک کناره‌گیری کرد تا روی پروژه‌های هوش مصنوعی متمرکز شود.

  3. اکتبر ۲۰۲۶

    جی‌پی‌مورگان چیس و سایر بانک‌های مطرح ایالات متحده دسترسی عامل‌های هوش مصنوعی خارجی به حساب‌های خرده‌فروشی را مسدود ساختند.

  4. نوامبر ۲۰۲۶

    بودین به‌طور رسمی پروژه لاک‌وود را به عنوان بانکی متناسب با عاملیت هوش مصنوعی معرفی کرد.

  5. ۲۰۲۷

    برنامه لاک‌وود برای دریافت مجوز مؤسسه پول الکترونیکی (EMI) جهت آغاز رسمی فعالیت‌ها.

  6. ۲۰۲۸

    زمان‌بندی هدف‌گذاری‌شده برای راه‌اندازی کامل حساب‌های جاری مبتنی بر عامل‌های نرم‌افزاری.

بانک‌های سنتی 40%پیشگامان بانکداری ماشینی 40%توسعه‌دهندگان زیرساخت هوش مصنوعی 20%
بانک‌های سنتی
اولویت‌بخشی به امنیت داده‌ها و لزوم تعیین چارچوب حقوقی روشن برای خسارت‌ها، توأم با مسدودسازی دسترسی عامل‌های هوشمند متفرقه.
پیشگامان بانکداری ماشینی
تأکید بر بازطراحی زیرساخت‌های بانکی از پایه به‌منظور هماهنگی و نظارت ایمن بر نرم‌افزارهای خودگردان مالی.
توسعه‌دهندگان زیرساخت هوش مصنوعی
پیشنهاد اعتبارسنجی مستمر و ایجاد سامانه‌های مانیتورینگ متمرکز برای پر کردن شکاف اعتمادی میان بانک‌ها و عامل‌ها.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • دیدگاه نهادهای حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان
  • موضع رسمی نهادهای ناظر بر بازارهای مالی

منابع

پوشش منابع

5 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

بانک‌های سنتی 40%پیشگامان بانکداری ماشینی 40%توسعه‌دهندگان زیرساخت هوش مصنوعی 20%
  1. [1]Dealroomپیشگامان بانکداری ماشینی

    Starling founder Anne Boden is building Lockwood, a bank designed for AI agents

    مطالعه در Dealroom →
  2. [2]news4meeپیشگامان بانکداری ماشینی

    Why I'm building my second bank in a decade

    مطالعه در news4mee →
  3. [3]Lockwoodپیشگامان بانکداری ماشینی

    AI agents need a different type of bank

    مطالعه در Lockwood →
  4. [4]Invelaتوسعه‌دهندگان زیرساخت هوش مصنوعی

    Dimon blocks AI agents. Boden says let them in.

    مطالعه در Invela →
  5. [5]Finextraبانک‌های سنتی

    JPMorgan Chase blocks outside AI agents from retail accounts

    مطالعه در Finextra →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار کسب‌وکار با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.