انتقاد شدید ترامپ از نتانیاهو بر سر عملیات لبنان در بحبوحه پیشرفت توافق صلح آمریکا و ایران

شکاف دیپلماتیک فزاینده بین ایالات متحده و اسرائیل روز سه‌شنبه علنی شد، زیرا دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به شدت از عملیات نظامی جاری بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در لبنان انتقاد کرد. ترامپ در حاشیه اجلاس سران گروه ۷ در فرانسه، در گفتگو با خبرنگاران، نارضایتی شدید خود را از تلفات غیرنظامیان و سرعت عملیات اسرائیل ابراز کرد و هشدار داد که این درگیری موازی، تلاش‌های دیپلماتیک گسترده‌تر واشنگتن در خاورمیانه را به خطر می‌اندازد.[1][4][8]

محور این تنش‌ها، تفاهم‌نامه جدیدی است که بین ایالات متحده و ایران نهایی شده و هدف آن پایان دادن به رویارویی نظامی مستقیم و بازگشایی تنگه حیاتی هرمز به روی کشتیرانی جهانی است. انتظار می‌رود مراسم امضای رسمی این تفاهم‌نامه اواخر این هفته در سوئیس برگزار شود، که به دنبال آن یک دوره ٦٠ روزه مذاکره برای رسیدگی به برنامه هسته‌ای ایران و سایر ساختارهای امنیتی منطقه‌ای آغاز خواهد شد.[5]

با این حال، صحنه جنگ در لبنان به مانعی بزرگ تبدیل شده است. مقامات ایرانی صراحتاً اعلام کرده‌اند که آتش‌بس کامل در لبنان جزء جدایی‌ناپذیر این توافق است و هشدار داده‌اند که هرگونه حضور نظامی یا حمله مستمر اسرائیل در این کشور، نقض مستقیم توافق آمریکا و ایران محسوب می‌شود. تنش‌ها در آخر هفته زمانی بالا گرفت که اسرائیل تنها دو ساعت قبل از زمان مقرر برای نهایی شدن توافق بین آمریکا و ایران، حمله‌ای را به بیروت انجام داد.[3][5][8]

ترامپ در اجلاس سران گروه ۷، در مورد نارضایتی خود از رهبری اسرائیل، صریح و بی‌پرده سخن گفت. او درگیری لبنان را در مقایسه با رویارویی گسترده‌تر با ایران، یک "جنگ کوچک" توصیف کرد و اظهار داشت که از نحوه برخورد اسرائیل با حزب‌الله "راضی نیست". ترامپ استدلال کرد که اسرائیل باید کار را سریع‌تر تمام می‌کرد و افزایش تلفات غیرنظامیان را غیرقابل قبول خواند و اشاره کرد که طولانی شدن جنگ "سایه‌ای منفی بر توافق بزرگ می‌اندازد."[4][8]

در یک چرخش دیپلماتیک بسیار غیرمعمول، رئیس‌جمهور آمریکا حتی پیشنهاد کرد که احمد الشارع، رئیس‌جمهور سوریه، برای مدیریت مهار حزب‌الله مناسب‌تر است. ترامپ ادعا کرد که به اسرائیل پیشنهاد داده است که اجازه دهد سوریه از عهده این گروه شبه‌نظامی برآید و تأکید کرد که رهبر سوریه "بسیار توانمند" است و "کار بهتری" را بدون خسارات جانبی گسترده‌ای که در حال حاضر در لبنان مشاهده می‌شود، انجام خواهد داد.[4]

این سرزنش علنی، پس از گزارش‌هایی مبنی بر یک تماس تلفنی خصوصی و بسیار پر تنش بین دو رهبر صورت می‌گیرد. ترامپ اخیراً اعتراف کرد که در مکالمه با نتانیاهو از الفاظ رکیک استفاده کرده و بنا بر گزارش‌ها، نخست‌وزیر اسرائیل را به دلیل تشدید جنگ در لبنان "دیوانه" خوانده و او را به ناسپاسی متهم کرده است. بر اساس گزارش‌های درز کرده از این تماس، ترامپ به نتانیاهو هشدار داده است که "همه به خاطر این کار از اسرائیل متنفرند" و اصرار کرده است که جنگ باید متوقف شود.[3][7]

با وجود فشار عظیم واشنگتن، رهبری اسرائیل همچنان سرسخت باقی مانده است. نتانیاهو در یک سخنرانی تلویزیونی، هرگونه عقب‌نشینی فوری را رد کرد و اعلام نمود که اسرائیل "مناطق امنیتی" عمیقی در غزه، لبنان و سوریه ایجاد کرده است. اسرائیل کاتز، وزیر دفاع، نیز این موضع را تکرار کرد و متعهد شد که نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) برای محافظت از جوامع شمالی اسرائیل، صرف نظر از توافقات دیپلماتیک منعقد شده بین آمریکا و ایران، به طور نامحدود در جنوب لبنان باقی خواهند ماند.[2][6]

این بن‌بست، آشفتگی سیاسی شدیدی را در داخل اسرائیل به راه انداخته است. اعضای راست افراطی ائتلاف نتانیاهو، از جمله بتسلئیل اسموتریچ، وزیر دارایی، و ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی، خواستار نادیده گرفتن کامل توافق آمریکا و ایران شده و استدلال می‌کنند که این توافق اورشلیم (بیت‌المقدس) را ملزم نمی‌کند. در مقابل، رهبران اپوزیسیون مانند یائیر لاپید و نفتالی بنت، از این بحران برای انتقاد از نتانیاهو استفاده کرده و او را متهم به کشاندن کشور به یک جنگ فرسایشی، عدم دستیابی به پیروزی‌های قاطع و دور کردن مهم‌ترین متحد اسرائیل کرده‌اند.[2][6]

در حالی که دیپلمات‌ها برای مراسم امضا در سوئیس آماده می‌شوند، جبهه حل نشده لبنان همچنان یک عامل غیرقابل پیش‌بینی بزرگ باقی مانده است. با اصرار ایران بر پایان دادن به حملات اسرائیل و تعهد اسرائیل به حفظ نامحدود مناطق امنیتی خود، دولت آمریکا با وظیفه دشوار اجرای آتش‌بس منطقه‌ای مواجه است، در حالی که نزدیک‌ترین متحد خاورمیانه‌ای آن علناً شرایط توافق را رد می‌کند.[3][5]