فراخوان جهانی نزدیک به ۷۳ هزار خودروی برقی فولکس‌واگن به‌دلیل خطر آتش‌سوزی باتری

در روزهای پایانی اکتبر ۲۰۲۶، شرکت فولکس‌واگن با ارسال پیام‌های هشدار به مالکان، سقف شارژ نزدیک به ۷۳ هزار دستگاه از خودروهای برقی خود را در سراسر جهان به ۸۰ درصد محدود کرد. این اقدام اضطراری پس از آن صورت گرفت که گزارش‌هایی مبنی بر خطر آتش‌سوزی در سلول‌های باتری این خودروها به ثبت رسید و مهندسان را وادار به واکنش سریع کرد.[1]

این فراخوان گسترده که در ابتدا تنها شامل ۲۲ هزار و ۵۲۴ دستگاه مدل ID.4 در بازار آمریکا می‌شد، اکنون با تایید نهادهای نظارتی آلمان به بازارهای جهانی کشیده شده است. مدل‌های تولیدی بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ از جمله ID.3، ID.4، ID.7، مینی‌ون ID. Buzz و همچنین خودروی اسپرت کوپرا بورن در فهرست این فراخوان قرار دارند.[2]

برای یک خریدار یا مالک خودروی برقی، محدودیت شارژ به معنای کاهش مستقیم مسافت قابل پیمایش روزانه و نیاز به برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای سفرهای طولانی است. اما در این مورد خاص، نادیده گرفتن هشدار کارخانه می‌تواند به قیمت از دست رفتن کل خودرو و بروز خسارات جبران‌ناپذیر تمام شود. فولکس‌واگن صراحتاً اعلام کرده است که شارژ بالای ۸۰ درصد می‌تواند پدیده‌ای به نام «انتشار حرارتی» را در باتری‌های ولتاژ بالا تحریک کند.[1][2]

ریشه مشکل و باتری‌های معیوب

بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که منشأ این بحران به خطاهای فرآیند تولید در ماژول‌های سلولی شرکت «اس‌کی باتری آمریکا» بازمی‌گردد. این شرکت که یکی از تامین‌کنندگان اصلی قطعات برای گروه فولکس‌واگن است، اکنون در مرکز تحقیقات کمیته ایمنی محصول این خودروساز آلمانی قرار گرفته است.[1][2]

بر اساس اسناد فنی منتشر شده، جابه‌جا شدن یا انحراف الکترودها در طول فرآیند مونتاژ باتری‌ها می‌تواند باعث اتصال کوتاه داخلی شود. این اتصال کوتاه به نوبه خود گرمای مهارنشدنی تولید می‌کند که به سرعت به سلول‌های مجاور سرایت کرده و در نهایت به اشتعال کل پک باتری می‌انجامد.[1]

اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراه‌های آمریکا تایید کرده است که تاکنون بیش از ۲۲ مورد ادعا مبنی بر بروز مشکل و سوانح حرارتی مرتبط با این نقص در خاک ایالات متحده به ثبت رسیده است. این حوادث که از ژانویه ۲۰۲۴ آغاز شده‌اند، در نهایت فولکس‌واگن را مجبور کردند تا در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ کمپین رسمی فراخوان را ثبت کند.[1][2]

اقدامات پیشگیرانه و به‌روزرسانی نرم‌افزاری

راه‌حل فعلی فولکس‌واگن یک اقدام سخت‌افزاری یا تعویض قطعه نیست، بلکه یک به‌روزرسانی نرم‌افزاری از راه دور است که سقف شارژ را به طور خودکار روی ۸۰ درصد قفل می‌کند. این رویکرد نشان می‌دهد که خودروسازان چگونه می‌توانند پیش از فراخواندن فیزیکی خودروها به تعمیرگاه، خطرات ایمنی را از طریق شبکه‌های ارتباطی مدیریت کنند.[1][2]

مالکان خودروهای متصل به شبکه تا ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ فرصت داشتند تا این تغییر را در اپلیکیشن موبایل خود تایید یا رد کنند. در صورتی که مالکان هیچ اقدامی انجام ندهند، فولکس‌واگن به منظور حفظ ایمنی عمومی، این محدودیت نرم‌افزاری را به صورت خودکار روی سیستم مدیریت باتری خودرو اعمال خواهد کرد.

اگرچه فولکس‌واگن هنوز راه‌حل نهایی و دائمی برای رفع این نقص سخت‌افزاری ارائه نکرده است، اما نامه‌های اطلاع‌رسانی رسمی درباره خطرات ایمنی در اواخر نوامبر ۲۰۲۶ به دست مالکان خواهد رسید. مهندسان این شرکت در حال حاضر با همکاری تامین‌کننده باتری، مشغول بررسی دقیق‌تر برای یافتن یک راهکار قطعی هستند که احتمالاً شامل تعویض ماژول‌های معیوب خواهد بود.[1][2]

تاثیر بر بازار و مالکان ایرانی

با توجه به واردات محدود برخی از مدل‌های برقی فولکس‌واگن مانند ID.4 به بازار ایران در ماه‌های اخیر، این فراخوان برای خریداران داخلی نیز اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. خریدارانی که این خودروها را از طریق سامانه یکپارچه یا واردکنندگان غیررسمی تهیه کرده‌اند، باید نسبت به هشدارهای ایمنی کارخانه سازنده حساس باشند.[2]

مالکان این خودروها در ایران باید از طریق تطبیق شماره شناسایی خودرو با فهرست منتشر شده توسط فولکس‌واگن، وضعیت شمول وسیله نقلیه خود را در این کمپین بررسی کنند. تا زمان مشخص شدن وضعیت دقیق هر خودرو، محدود نگه داشتن شارژ باتری به زیر ۸۰ درصد، منطقی‌ترین و ایمن‌ترین اقدام برای جلوگیری از خطرات احتمالی است.[2]

محدود کردن شارژ به ۸۰ درصد، علاوه بر کاهش خطر آتش‌سوزی در این مدل‌های خاص، به عنوان یک اصل کلی برای حفظ سلامت و افزایش طول عمر باتری تمامی خودروهای برقی نیز توصیه می‌شود. با این حال، تا زمانی که قطعات معیوب به طور کامل تعویض نشوند، مالکان این ۷۳ هزار خودروی فولکس‌واگن باید با محدودیت‌های مسافتی ناشی از این نقص فنی کنار بیایند.[2]

چشم‌انداز ایمنی خودروهای برقی

این نخستین باری نیست که باتری‌های خانواده ID فولکس‌واگن دردسرساز می‌شوند؛ پیش از این نیز کمپین‌های فراخوان دیگری برای ده‌ها هزار دستگاه از این خودروها با هشدارهای مشابه صادر شده بود. تکرار این حوادث نشان‌دهنده چالش‌های پیچیده‌ای است که خودروسازان سنتی در مسیر گذار به تحرک الکتریکی و مدیریت زنجیره تامین باتری با آن مواجه هستند.[1]

با وجود نگرانی‌های ایجاد شده، آمارهای جهانی نشان می‌دهد که نرخ آتش‌سوزی در خودروهای برقی همچنان پایین‌تر از خودروهای بنزینی است. با این حال، ماهیت مهارنشدنی آتش‌سوزی باتری‌های لیتیوم-یونی و نیاز به تجهیزات خاص برای اطفای حریق آن‌ها، باعث می‌شود تا نهادهای نظارتی و خودروسازان با حساسیت بسیار بالاتری با این نقص‌های فنی برخورد کنند.[1]

برای خریدارانی که در حال ارزیابی بازار برای انتخاب وسیله نقلیه بعدی خود هستند، نحوه مدیریت این بحران توسط فولکس‌واگن می‌تواند یک معیار مهم برای سنجش خدمات پس از فروش باشد. توانایی یک برند در تشخیص سریع نقص، اعمال محدودیت‌های نرم‌افزاری از راه دور و در نهایت ارائه راهکار سخت‌افزاری رایگان، تفاوت اصلی میان یک تجربه مالکیت ایمن و یک سرمایه‌گذاری پرخطر را رقم می‌زند.