گوگل بی‌سر‌و‌صدا شماره تلفن کاربران را به تمام حساب‌های فرعی اندروید متصل می‌کند

اپل در سال ۲۰۲۱ با معرفی قابلیت شفافیت ردیابی اپلیکیشن‌ها (ATT) توسعه‌دهندگان را وادار کرد پیش از اتصال داده‌های کاربر بین سرویس‌های مختلف، از او اجازه بگیرند. گوگل اما در مدیریت حساب‌های اندروید رویکردی کاملاً معکوس در پیش گرفته و شماره تلفن اصلی سیم‌کارت را بدون اطلاع، به تک‌تک حساب‌های گوگل فرعی واردشده در دستگاه گره می‌زند.[1][2]

این تغییر که کاربران از اواسط اکتبر ۲۰۲۶ متوجه آن شدند، فرآیند معمول درخواست مجوز برای اشتراک‌گذاری داده‌ها میان حساب‌ها را کاملاً دور می‌زند. اگر کاربری علاوه بر حساب شخصی اصلی، وارد یک حساب کاری مجزا یا پروفایلی ناشناس روی همان گوشی شود، گوگل به صورت خودکار شماره سیم‌کارت دستگاه را به بخش تنظیمات امنیتی حساب ثانویه اضافه می‌کند.[1][6]

این پیوند در پس‌زمینه و توسط «خدمات گوگل پلی» (Google Play Services) انجام می‌شود؛ هسته اصلی اندروید که مدیریت احراز هویت حساب‌ها را بر عهده دارد. هیچ اعلانی مبنی بر ثبت شماره روی پروفایل جدید برای کاربر ارسال نمی‌شود و این اتصال حتی در صورت حذف بعدی حساب فرعی از دستگاه نیز پابرجا می‌ماند.[1][4]

پیامدهای پنهان برای حریم خصوصی

سال‌هاست کاربران اندروید برای تفکیک بخش‌های مختلف زندگی دیجیتال خود به استفاده از چند حساب متکی هستند تا ایمیل‌های کاری، تاریخچه تماشای یوتیوب و فضای ذخیره‌سازی ابری را از هویت شخصی‌شان جدا نگه دارند. اتصال خودکار شماره تلفن این تفکیک هویتی را مختل کرده و اتصالی پایدار میان حساب‌هایی ایجاد می‌کند که قرار بود کاملاً مستقل بمانند.[2][3]

این رویه خیلی زود موجی از نگرانی‌های امنیتی و حریم خصوصی به راه انداخته است؛ به‌ویژه برای افشاگران، فعالان مدنی یا کاربرانی که برای مقاصد حساس به هویت‌های تفکیک‌شده نیاز دارند. پیوند زدن یک شناسه هویتی قابل‌ردیابی مانند شماره تلفن به حسابی که قرار بوده ناشناس بماند، عملاً راه شناسایی مستقیم صاحب آن را هموار می‌کند.[2][4]

پژوهشگران امنیت سایبری یادآور می‌شوند که هرچند گوگل این راستی‌آزمایی را در پوشش یک ویژگی امنیتی برای بازیابی حساب کاربری معرفی می‌کند، اعمال خودکار و فراگیر آن بدون اخذ رضایت، ماهیت و الگوی امنیتی حساب‌های فرعی را دگرگون می‌کند. این بدین معناست که با درز اطلاعات یا وصول درخواست دسترسی قانونی به اطلاعات حساب فرعی، شماره تلفن اصلی فرد نیز بی‌درنگ لو می‌رود.[4][6]

روش قطع و غیرفعال‌سازی این اتصال

هرچند اتصال مذکور در پس‌زمینه و بی‌سر‌و‌صدا رخ می‌دهد، کاربران می‌توانند پس از وقوع، پیوند شماره را به صورت دستی قطع کنند. این کار نیازمند ورود به عمق بخش تنظیمات حساب گوگل در هر یک از پروفایل‌ها، یافتن برگه اطلاعات شخصی (Personal info) و سپس پاک کردن دستی شماره تلفن از بخش اطلاعات تماس (Contact info) است.[1][2]

با این حال، حذف شماره از تنظیمات حساب مانع از اتصال مجدد آن توسط گوگل در بررسی‌های امنیتی بعدی پس‌زمینه نمی‌شود. برای توقف دائمی این ثبت خودکار، کاربران باید گزینه‌ای تحت عنوان «تأیید خودکار شماره تلفن» (Auto-verify phone number) را که در اعماق تنظیمات اندروید پنهان شده، غیرفعال کنند.[1][5]

این گزینه در مسیر پیچیده‌ای قرار دارد: ابتدا بخش Google در تنظیمات اصلی گوشی، سپس «مدیریت حساب گوگل» (Manage your Google Account)، بعد بخش «امنیت» (Security) و در نهایت «تنظیمات پیشرفته امنیتی» (Advanced Security Settings). خاموش کردن این کلید مانع اشتراک‌گذاری خودکار شماره با حساب‌های جدید توسط خدمات گوگل پلی می‌شود، هرچند شماره‌هایی را که قبلاً متصل شده‌اند پاک نخواهد کرد.[1][2]

سکوت معنادار گوگل

گوگل هنوز هیچ توضیح یا بیانیه رسمی درباره این تغییر نداده و علت پیاده‌سازی چنین اتصالی بدون آگاه‌سازی کاربر را روشن نکرده است. مستندات پشتیبانی این شرکت صرفاً عنوان می‌کنند که شماره تلفن برای امنیت و بازیابی حساب کاربرد دارد، اما هیچ اشاره‌ای به تبعات نقض حریم خصوصی در اتصال حساب‌های مجزا نمی‌کنند.[4][6]

این سکوت و نبود شفافیت، اعتراض شدید حامیان حریم خصوصی را برانگیخته است؛ کسانی که معتقدند این اقدام ناقض اصول به حداقل رساندن داده‌ها (Data Minimization) و جلب رضایت صریح کاربر است. راه‌اندازی بی‌سر‌و‌صدای این سازوکار همچنین این پرسش را ایجاد کرده که آیا این اقدام با قوانین سخت‌گیرانه داده‌ها در مناطقی مانند اتحادیه اروپا سازگاری دارد یا خیر.[2][4]

تا زمانی که گوگل موضعی رسمی نگیرد یا رفتار سیستم را تغییر ندهد، کاربران دارای چند حساب در اندروید باید مرتباً تنظیمات امنیتی‌شان را شخصاً پایش کنند تا از عدم اتصال هویت‌هایشان مطمئن شوند. هزینه حفظ حریم خصوصی کاملاً بر دوش کاربر افتاده و اوست که باید همواره مراقب تغییرات خاموش در پس‌زمینه سیستم باشد.[3][6]