رفتن به محتوای اصلی
غربالگری گوارشیسرطان مری· 6 دقیقه مطالعه· در سلامت

گسترش استفاده از آزمایش «اسفنج کپسولی» برای تشخیص زودهنگام سرطان مری در افراد مبتلا به سوءهاضمه

موسسه ملی تعالی بهداشت و مراقبت بریتانیا (NICE) استفاده از آزمایش کم‌تهاجمی «اسفنج کپسولی» را برای تشخیص زودهنگام سرطان مری تایید کرد. این روش هفت دقیقه‌ای که نیازی به بیهوشی ندارد، می‌تواند جایگزین آندوسکوپی‌های دردناک شده و در داروخانه‌ها انجام شود.

به قلم اِلا تهرانی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

موسسه ملی تعالی بهداشت و مراقبت بریتانیا (NICE) در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶، پیش‌نویس دستورالعمل جدیدی را برای تحول در غربالگری بیماری‌های گوارشی منتشر کرد. این نهاد استفاده از دو آزمایش نوآورانه «اسفنج کپسولی» به نام‌های سایتواسپانج و اندوساین را برای تشخیص زودهنگام سرطان مری تایید کرده است.[1][2]

این فناوری پیشگامانه برای افراد مبتلا به رفلاکس مداوم معده و سوءهاضمه که در معرض خطر بیشتری قرار دارند، طراحی شده است. اجرای این روش می‌تواند جایگزین مناسبی برای روش‌های تهاجمی گذشته باشد و روند تشخیص را در سیستم بهداشت و درمان تسریع کند.[1][2]

سرطان مری سالانه بیش از ۹ هزار نفر را در بریتانیا مبتلا می‌کند و اغلب در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شود که درمان آن بسیار دشوار است. یکی از عوامل زمینه‌ساز اصلی این بیماری، عارضه‌ای به نام «مری بارت» است که در اثر آسیب اسید معده به پوشش داخلی مری ایجاد می‌شود.[1]

عارضه مری بارت حدود ۱ تا ۲ درصد از بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث رشد غیرطبیعی سلول‌ها می‌شود. اگرچه اکثر این افراد هرگز به سرطان مبتلا نمی‌شوند، اما نظارت مداوم بر وضعیت آن‌ها برای جلوگیری از پیشرفت بیماری و شروع به‌موقع درمان‌های پیشگیرانه کاملاً ضروری است.[2]

جایگزینی بدون درد برای آندوسکوپی

تا پیش از این، استاندارد طلایی برای بررسی مری بارت و تشخیص سلول‌های پیش‌سرطانی، انجام آندوسکوپی بود. آندوسکوپی روشی تهاجمی است که در آن لوله‌ای دوربین‌دار از گلو وارد معده می‌شود و اغلب به تزریق داروهای آرام‌بخش نیاز دارد که برای بسیاری از بیماران تجربه‌ای ناخوشایند و استرس‌زا است.[1][2]

در مقابل، آزمایش اسفنج کپسولی یک روش سرپایی است که تنها حدود هفت دقیقه زمان می‌برد و نیازی به هیچ‌گونه بیهوشی یا آرام‌بخش ندارد. در این روش، بیمار یک کپسول کوچک ژلاتینی را که به یک نخ نازک متصل است، به همراه مقداری آب می‌بلعد.[1][2]

مراحل انجام آزمایش اسفنج کپسولی از بلعیدن تا جمع‌آوری سلول‌ها.

پس از رسیدن کپسول به معده، پوشش خارجی آن در عرض چند دقیقه حل شده و یک اسفنج کوچک و زبر آزاد می‌شود. سپس یک پرستار یا متخصص بهداشت با کشیدن آرام نخ، اسفنج را به سمت بالا هدایت می‌کند تا در مسیر خروج، سلول‌های دیواره مری را جمع‌آوری کند.[1][2]

سلول‌های جمع‌آوری‌شده توسط اسفنج مستقیماً به آزمایشگاه ارسال می‌شوند تا از نظر وجود نشانگرهای زیستی خاص، به ویژه پروتئینی به نام TFF3، مورد بررسی قرار گیرند. این آزمایش پاتولوژی می‌تواند سلول‌های غیرطبیعی مرتبط با مری بارت را با دقت بالایی شناسایی کرده و نیاز به بررسی‌های تهاجمی‌تر را کاهش دهد.[3]

پروفسور جاناتان بنگر، مدیر اجرایی موسسه NICE، درباره اهمیت این تاییدیه می‌گوید: «درمان سرطان مری در مراحل پیشرفته بسیار دشوار است، بنابراین شناسایی زودهنگام بیماران اهمیت حیاتی دارد. آزمایش‌های اسفنج کپسولی روشی سریع و کم‌تهاجمی برای تشخیص تغییرات نگران‌کننده ارائه می‌دهند.»[1][2]

کاهش فشار بر سیستم‌های درمانی

او همچنین تاکید کرد که این فناوری جدید پتانسیل آن را دارد که فرآیند آزمایش را برای بیماران بسیار آسان‌تر کند. با استفاده از این روش، سیستم بهداشت ملی می‌تواند ظرفیت ارزشمند بخش‌های آندوسکوپی را برای بیمارانی که بیشترین نیاز را به مداخلات پیچیده دارند، حفظ کند.[1][2]

داده‌های بالینی نشان می‌دهد که استفاده از این روش می‌تواند تشخیص مری بارت را در مقایسه با مراقبت‌های معمول تا ده برابر افزایش دهد. در کارآزمایی بزرگ BEST3 که روی بیش از ۱۳ هزار بیمار انجام شد، کارایی بالای این اسفنج‌ها در شناسایی زودهنگام تغییرات پیش‌سرطانی به اثبات رسید.[3]

علاوه بر مزایای بالینی، این روش از نظر اقتصادی نیز برای سیستم‌های درمانی بسیار مقرون‌به‌صرفه است. برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که جایگزینی هر آندوسکوپی با آزمایش اسفنج کپسولی می‌تواند حدود ۱۲۷ پوند صرفه‌جویی به همراه داشته باشد که در مقیاس ملی رقم قابل‌توجهی خواهد بود.[3]

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این فناوری، قابلیت اجرای آن در خارج از محیط‌های بیمارستانی است. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، این آزمایش‌ها قرار است در مطب پزشکان عمومی، کلینیک‌های محلی و حتی داروخانه‌های سطح شهر توسط داروسازان آموزش‌دیده به بیماران واجد شرایط ارائه شوند.[1][2]

تصویرسازی: با تایید این روش، بیماران می‌توانند غربالگری گوارشی را در داروخانه‌ها و مطب‌های عمومی انجام دهند.

به عنوان مثال، در یک طرح آزمایشی که قرار است از اوایل سال ۲۰۲۶ گسترش یابد، ده‌ها شعبه از داروخانه‌های زنجیره‌ای بوتس در لندن و میدلندز شرقی این آزمایش را به حدود ۱۵۰۰ بیمار ارائه می‌دهند. این رویکرد، دسترسی به غربالگری را برای افراد دارای سوءهاضمه مزمن بسیار راحت‌تر می‌کند.[1]

دسترسی آسان در داروخانه‌ها و مطب‌ها

این تاییدیه اولین موردی است که تحت «برنامه دسترسی به فناوری‌های سلامت ملی» در بریتانیا صادر می‌شود. این برنامه با هدف شناسایی فناوری‌ها و تجهیزات پزشکی پیشرفته و تسریع در ورود آن‌ها به چرخه روتین خدمات بهداشتی طراحی شده است تا بیماران سریع‌تر از نوآوری‌ها بهره‌مند شوند.[1][2]

توماس اسلیتر، مدیر بخش فناوری سلامت در NICE، این رویداد را یک نقطه عطف مهم خواند و گفت: «این یک نمونه واقعی از چیزی است که ما می‌خواهیم برای بیماران به دست آوریم. این آزمایش‌ها نشان می‌دهند که چگونه نوآوری می‌تواند تجربه مراقبتی را بهبود بخشد.»[1][2]

اسلیتر در ادامه افزود: «این تازه آغاز راه است. ما می‌خواهیم این برنامه از پذیرش مداوم فناوری‌های تاثیرگذار در سراسر کشور حمایت کند و اطمینان حاصل کند که آن‌ها مزایای واقعی برای بیماران و ارزش افزوده برای مالیات‌دهندگان به همراه دارند.»[1][2]

در حال حاضر، محققان در حال انجام کارآزمایی گسترده‌تری به نام BEST4 هستند که قصد دارد بیش از ۱۲۰ هزار بیمار را مورد بررسی قرار دهد. هدف نهایی این تحقیقات، ایجاد یک برنامه غربالگری ملی و استاندارد برای ریشه‌کن کردن مرگ‌ومیر ناشی از تشخیص دیرهنگام سرطان مری است.[3]

بیمارانی که این آزمایش را تجربه کرده‌اند، آن را بسیار راحت‌تر از آندوسکوپی سنتی توصیف می‌کنند. از آنجا که در این روش از هیچ داروی خواب‌آوری استفاده نمی‌شود، بیماران بلافاصله پس از اتمام آزمایش هفت دقیقه‌ای می‌توانند مطب را ترک کرده و به فعالیت‌های روزمره خود بازگردند.[1][2]

مقایسه زمان کوتاه آزمایش اسفنج کپسولی با روش‌های تهاجمی سنتی.

پاسخی به بحران لیست‌های انتظار

ارزش واقعی این فناوری در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ به وضوح مشخص شد؛ زمانی که بسیاری از آندوسکوپی‌های معمول لغو شدند. در آن دوره بحرانی، سیستم بهداشت بریتانیا از اسفنج‌های کپسولی برای ارزیابی بیش از ۱۰ هزار بیمار استفاده کرد که به کاهش چشمگیر لیست‌های انتظار طولانی کمک کرد.[3]

متخصصان گوارش تاکید می‌کنند که همه افراد مبتلا به سوزش سر دل نیازی به این غربالگری ندارند. این آزمایش عمدتاً برای افراد بالای ۵۰ سال که سال‌هاست از رفلاکس اسید رنج می‌برند و دارای عوامل خطر دیگری مانند چاقی، سابقه مصرف دخانیات یا سابقه خانوادگی هستند، توصیه می‌شود.[2]

توسعه این فناوری حاصل بیش از دو دهه تحقیق و تلاش مستمر است. پروفسور ربکا فیتزجرالد و تیم او در دانشگاه کمبریج، با حمایت مالی نهادهایی مانند موسسه تحقیقات سرطان بریتانیا، ایده اولیه این اسفنج را از یک برس ساده به یک ابزار تشخیصی پیشرفته تبدیل کردند.[3]

با ورود رسمی این آزمایش‌ها به دستورالعمل‌های بالینی، سیستم تریاژ بیماران گوارشی کاملاً دگرگون خواهد شد. بیمارانی که نتیجه آزمایش اسفنج آن‌ها منفی باشد، با خیال راحت به درمان‌های دارویی معمول ادامه می‌دهند و تنها کسانی که سلول‌های غیرطبیعی دارند برای آندوسکوپی تاییدیه ارجاع داده می‌شوند.[2][3]

با ورود رسمی این آزمایش‌ها به دستورالعمل‌های بالینی، سیستم تریاژ بیماران گوارشی کاملاً دگرگون خواهد شد.

در نهایت، گسترش استفاده از سایتواسپانج و اندوساین گامی بزرگ به سوی پزشکی پیشگیرانه و شخصی‌سازی‌شده است. با انتقال خدمات تشخیصی از بیمارستان‌های شلوغ به مراکز مراقبت اولیه، سیستم‌های درمانی می‌توانند بیماری‌های مرگبار را پیش از آنکه فرصت پیشرفت پیدا کنند، در نطفه خفه کنند.[1][2]

نکات کلیدی

  • تایید دو آزمایش سایتواسپانج و اندوساین توسط موسسه NICE در بریتانیا برای غربالگری گوارشی.
  • این آزمایش تنها ۷ دقیقه طول می‌کشد و نیازی به بیهوشی یا مراجعه به بیمارستان ندارد.
  • بیمار کپسولی متصل به یک نخ را می‌بلعد که پس از حل شدن در معده، اسفنجی را برای جمع‌آوری سلول‌های مری آزاد می‌کند.
  • این روش به کاهش صف‌های طولانی آندوسکوپی و تشخیص سریع‌تر سرطان مری در افراد مبتلا به رفلاکس معده کمک می‌کند.
مقامات بهداشت و درمان 40%پژوهشگران و توسعه‌دهندگان 35%بیماران و ارائه‌دهندگان مراقبت‌های اولیه 25%
مقامات بهداشت و درمان
بر کارایی منابع، کاهش لیست‌های انتظار آندوسکوپی و تشخیص زودهنگام سرطان تاکید دارند.
پژوهشگران و توسعه‌دهندگان
این روش را حاصل دهه‌ها تحقیق می‌دانند که می‌تواند به عنوان یک برنامه غربالگری ملی، جان هزاران نفر را نجات دهد.
بیماران و ارائه‌دهندگان مراقبت‌های اولیه
از انتقال خدمات تشخیصی به داروخانه‌ها و مطب‌های عمومی استقبال کرده و آن را روشی بدون درد و استرس می‌دانند.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • بیمارانی که تجربه منفی از آندوسکوپی داشته‌اند
  • شرکت‌های بیمه درمانی

منابع

پوشش منابع

3 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

مقامات بهداشت و درمان 40%پژوهشگران و توسعه‌دهندگان 35%بیماران و ارائه‌دهندگان مراقبت‌های اولیه 25%
  1. [1]The Independentبیماران و ارائه‌دهندگان مراقبت‌های اولیه

    'Sponge on a string' oesophageal cancer test endorsed for NHS roll-out

    مطالعه در The Independent →
  2. [2]NICEمقامات بهداشت و درمان

    Less invasive capsule sponge tests could help detect oesophageal cancer earlier

    مطالعه در NICE →
  3. [3]University of Cambridgeپژوهشگران و توسعه‌دهندگان

    Reassuring long-term data for the "sponge on a string" test for Barrett's Oesophagus

    مطالعه در University of Cambridge →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار سلامت با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.