گزارش هیئت ملی ایمنی ترابری آمریکا: نقص بازرسیها باعث ۴۴ پرواز بوئینگ ۷۳۷ مکس آسیبدیده پیش از حادثه چرخش هلندی شد
هیئت ملی ایمنی ترابری آمریکا (NTSB) در گزارش نهایی خود اعلام کرد که یک فروند بوئینگ ۷۳۷ مکس شرکت ساوتوست با وجود آسیب ساختاری ناشی از طوفان، ۴۴ بار پرواز کرده است. این نقص پنهان که به دلیل ضعف در دستورالعملهای تعمیر و نگهداری نادیده گرفته شد، در نهایت به بروز پدیده «چرخش هلندی» در آسمان کالیفرنیا انجامید.
به قلم بهنام امینی
این خبر را به اشتراک بگذارید
هیئت ملی ایمنی ترابری آمریکا (NTSB) در پنجم نوامبر ۲۰۲۶ گزارش نهایی خود را درباره یک حادثه هوایی نگرانکننده منتشر کرد. این گزارش نشان میدهد که یک فروند بوئینگ ۷۳۷ مکس ۸ متعلق به شرکت هواپیمایی ساوتوست، پیش از تجربه پدیده «چرخش هلندی» در آسمان کالیفرنیا، ۴۴ بار با آسیب ساختاری پنهان و خطرناک پرواز کرده است.[1][3]
ریشه این نقص فنی به یک طوفان شدید در شانزدهم می ۲۰۲۴ در نیواورلئان بازمیگردد. این هواپیما با شماره ثبت N8825Q، در طول شب در فرودگاه بینالمللی لوئیس آرمسترانگ پارک شده بود. در همان زمان، ایستگاه هواشناسی فرودگاه تندبادهای شدیدی با سرعت ۸۴ مایل بر ساعت (۷۳ نات) را در شرایط هشدار گردباد ثبت کرد.[2]
بازرسان نتیجه گرفتند که این بادهای سهمگین ضربات شدیدی به تثبیتکننده عمودی (دم) هواپیما وارد کردهاند. نیروی عظیم تندباد، سکان را بسیار فراتر از محدودههای حرکتی عادی آن هل داده و باعث آسیب ساختاری به دندههای لبه فرار شده است. این دندهها از این جهت حیاتی هستند که واحد کنترل قدرت (PCU) آمادهبهکار سکان را در خود جای دادهاند.[2][3]
واحد کنترل قدرت آمادهبهکار، یک مکانیزم هیدرولیکی پشتیبان و بسیار مهم است که در صورت از کار افتادن سیستم اصلی، وظیفه هدایت سکان را بر عهده میگیرد. از آنجا که سیستم سکان بوئینگ ۷۳۷ فاقد «قفل تندباد» مکانیکی برای تثبیت آن در زمان پارک است، سکان در برابر این شرایط آبوهوایی شدید کاملا بیدفاع رها شده بود.[1][2]
زنجیره خطاهای تعمیر و نگهداری
با وجود قرار گرفتن در معرض چنین آبوهوای مخربی، شرکت ساوتوست هیچ فرآیند مشخصی برای اطلاعرسانی به تیمهای تعمیر و نگهداری خود درباره هواپیماهای پارکشده در شرایط بادهای شدید نداشت. در نتیجه، خدمه زمینی در نیواورلئان پیش از تایید هواپیما برای پرواز بعدی، هیچگونه بازرسی ساختاری ویژهای را آغاز نکردند.[1][3]
این وضعیت در جریان یک بررسی دورهای تعمیر و نگهداری در هیوستون، حدود یک هفته بعد، وخیمتر شد. مکانیکها موظف بودند یک آزمایش عملیاتی روی سیستم هیدرولیک آمادهبهکار انجام دهند. این آزمایش خاص ایجاب میکند که یک تکنسین به صورت چشمی حرکت صحیح سکان و بازگشت آن به موقعیت خنثی را تایید کند.[1]
با این حال، گزارش NTSB از یک نقص رویهای بحرانی در طول این آزمایش پرده برمیدارد. شواهد ویدیویی نشان داد که سکان به سمت راست حرکت کرده اما نتوانسته به سمت چپ حرکت کند. نکته بسیار مهم این است که هیچ پرسنلی در قسمت عقب هواپیما برای مشاهده چشمی این نقص مستقر نشده بود.[3]
پرسنل ساوتوست با وجود عدم انجام تایید چشمی الزامی، اسناد تعمیر و نگهداری را امضا کرده و موفقیتآمیز بودن آزمایش هواپیما را گواهی کردند. این تاییدیه نادرست باعث شد تا سیستم کنترل آسیبدیده سکان همچنان پنهان بماند و هواپیما برای ادامه عملیات مسافربری خود مجوز پرواز دریافت کند.[3]
گزارش NTSB همچنین به خلأهای سیستمی در مستندات سطح سازنده اشاره کرد. دفترچههای راهنمای تعمیر و نگهداری بوئینگ هیچ آستانه سرعت باد مشخصی را که بتواند به طور خودکار یک بازرسی اجباری پس از طوفان را برای هواپیماهای پارکشده فعال کند، تعیین نکرده بودند. این کاستی، خطوط هوایی را بدون دستورالعمل روشن رها کرده بود.[1][3]
نشانههای اولیه و پرواز چهلوچهارم
نخستین ناهنجاریهای عملیاتی در ۲۴ می ۲۰۲۴، در جریان چهارمین پرواز روزانه این هواپیما ظاهر شد. خدمه پرواز در مسیر سنخوزه گزارش دادند که به نظر میرسد سیستم «میراگر انحراف» (Yaw Damper) دچار نقص شده و در شرایط تلاطم هوایی بیش از حد اصلاح مسیر میکند. این سیستم خودکار از حرکات کوچک سکان برای جلوگیری از نوسانات جانبی استفاده میکند.[3]
خدمه با این تصور که مشکل تنها یک خطای نرمافزاری یا حسگری است، میراگر انحراف را غیرفعال کردند. هواپیما یک پرواز دیگر را در همان روز با وضعیت غیرفعال این سیستم به پایان رساند. پس از آن، سیستم یک آزمایش عملکردی را با موفقیت پشت سر گذاشت و پیش از پرواز سرنوشتساز به اوکلند، دوباره به مدار عملیات بازگشت.[3]
نقطه اوج این آسیب پنهان در ۲۵ می ۲۰۲۴، در جریان پرواز ۷۴۶ ساوتوست از فینیکس به اوکلند رقم خورد. این بوئینگ ۷۳۷ مکس ۸ حامل ۱۷۵ مسافر و شش خدمه بود. هنگامی که خلبان در حال هدایت هواپیما به سمت باند پرواز بود، متوجه یک سفتی لحظهای در پدالهای سکان شد.[1][2]
مدت کوتاهی پس از رسیدن هواپیما به ارتفاع پیمایشی ۳۴ هزار پایی، نقص ساختاری سرانجام خود را در حین پرواز نشان داد. خلبان گزارش داد که پدیدهای را احساس کرده که آن را «مقدار کمی چرخش هلندی» توصیف کرد. کمکخلبان نیز حرکت رفتوبرگشتی دم هواپیما را به همراه حرکات خفیف و ناخواسته سکان به چپ و راست مشاهده کرد.[1][3]
هر دو خلبان به وضوح حرکت خودبهخودی پدالهای سکان را احساس کردند. دستگاههای ثبت اطلاعات پرواز بعدا نوسانات سکان را به میزان حدود ۰.۷۵ درجه در هر دو جهت تایید کردند که در بازههای زمانی تقریبا ۲۰ ثانیهای رخ میداد. با وجود این حرکات نگرانکننده، خلبان خودکار درگیر باقی ماند و هیچ چراغ هشداری در کابین روشن نشد.[1][3]
فرود ایمن و کشف آسیب
خدمه ارتفاع را به ۳۲ هزار پا کاهش دادند، اما نوسانات دوباره تکرار شد. «چرخش هلندی» یک پدیده پیچیده آیرودینامیکی است که شامل حرکات ترکیبی در امتداد محورهای انحراف و چرخش هواپیما میشود و باعث نوسان دماغه و بالها در جهات مخالف میگردد. اگر این پدیده مهار نشود، میتواند به از دست رفتن کنترل هواپیما منجر شود.[2]
خوشبختانه، خلبانان کنترل هواپیما را حفظ کرده و تشخیص دادند که این نوسان از سیستمهای خود هواپیما نشأت میگیرد و نه از تلاطمات جوی. این جت مسافربری به طور ایمن و عادی در اوکلند فرود آمد و هیچ آسیبی در میان ۱۸۱ سرنشین آن گزارش نشد. این چهلوچهارمین پرواز هواپیما پس از وقوع آسیب طوفان بود.[1]
تنها پس از فرود در اوکلند بود که بازرسیهای جامع پس از پرواز سرانجام ابعاد مشکل را آشکار کرد. مکانیکها آسیب قابلتوجهی را در دندههای لبه فرار تثبیتکننده عمودی، واقع در بالا و پایین واحد کنترل قدرت آمادهبهکار سکان کشف کردند. این شواهد فیزیکی کاملا با ناهنجاریهای حین پرواز مطابقت داشت.[3]
تحقیقات NTSB به این نتیجه رسید که حرکات غیرعادی سکان در واقع از همان اولین پرواز پس از بررسی ناقص تعمیر و نگهداری در هیوستون، در دادههای پروازی وجود داشته است. با این حال، از آنجا که این حرکات بسیار ظریف بودند و هیچ سیستم هشداری را فعال نکردند، خدمه پرواز تا زمان وقوع رویداد چرخش هلندی آنها را گزارش نکرده بودند.[1][3]
پیامدهای نظارتی و اصلاح رویهها
یافتههای این گزارش نهایی که در نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، آسیبپذیریهای قابلتوجهی را در پروتکلهای تعمیر و نگهداری هوانوردی برجسته میکند. هیئت ملی ایمنی ترابری تاکید کرد که اتکای صرف به امضاهای دستی بدون رعایت دقیق رویههای تایید چشمی، یک نقطه کور خطرناک در ایمنی هواپیما ایجاد میکند.[2][3]
در واکنش به این حادثه، بازرسان بر نیاز سازندگان به تعیین آستانههای محیطی شفاف و قابل اندازهگیری تاکید کردند. ارائه محرکهای مشخص سرعت باد در دفترچههای راهنمای تعمیر و نگهداری، ابهامات را از بین برده و تضمین میکند که خدمه زمینی دقیقا میدانند چه زمانی یک هواپیمای پارکشده پیش از پرواز بعدی به بازرسی ساختاری نیاز دارد.[1][3]
علاوه بر این، گزارش خواستار اجرای سیستمهای ارتباط داخلی قدرتمند توسط خطوط هوایی است. مراکز عملیات باید فرآیندی استاندارد برای تطبیق دادههای هواشناسی محلی با موقعیت هواپیماهای پارکشده داشته باشند تا در صورت قرار گرفتن یک جت در معرض شرایطی مانند تندبادهای ۸۴ مایلی نیواورلئان، به طور خودکار به تیمهای تعمیر و نگهداری هشدار دهند.[2][3]
علاوه بر این، گزارش خواستار اجرای سیستمهای ارتباط داخلی قدرتمند توسط خطوط هوایی است.
این حادثه به عنوان یک مطالعه موردی حیاتی نشان میدهد که چگونه یک بازرسی نادیدهگرفتهشده میتواند به یک وضعیت اضطراری جدی در حین پرواز تبدیل شود. با رفع خلأهای موجود در مستندات بوئینگ و اجرای تعمیرات ساوتوست، صنعت هوانوردی میتواند به شکل بهتری در برابر خطرات پنهان ناشی از قرار گرفتن در معرض آبوهوای شدید محافظت کند.[1]
نکات کلیدی
- گزارش نهایی NTSB نشان میدهد یک بوئینگ ۷۳۷ مکس ساوتوست پس از آسیب در طوفان، ۴۴ بار بدون تشخیص نقص پرواز کرده است.
- تندبادهای ۸۴ مایل بر ساعتی در نیواورلئان باعث آسیب به دندههای لبه فرار و واحد کنترل قدرت آمادهبهکار سکان شده بود.
- پرسنل تعمیر و نگهداری بدون انجام تایید چشمی الزامی، آزمایش سیستم هیدرولیک را تایید کردند که منجر به پنهان ماندن نقص شد.
- این آسیب در نهایت باعث بروز پدیده «چرخش هلندی» و نوسانات غیرارادی سکان در ارتفاع ۳۴ هزار پایی بر فراز کالیفرنیا گردید.
آنچه نمیدانیم
- آیا بوئینگ قصد دارد یک مکانیزم فیزیکی «قفل تندباد» را به طراحی سیستم سکان خانواده ۷۳۷ مکس اضافه کند یا تنها به اصلاح دستورالعملها اکتفا خواهد کرد؟
- اداره هوانوردی فدرال (FAA) چه زمانی الزامات جدیدی را برای بازرسی هواپیماهای پارکشده در شرایط جوی شدید به تمامی خطوط هوایی ابلاغ خواهد کرد؟
روند رویداد
۱۶ می ۲۰۲۴
هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ مکس ساوتوست در فرودگاه نیواورلئان در معرض تندبادهای ۸۴ مایل بر ساعتی قرار گرفت و آسیب دید.
۲۴ می ۲۰۲۴
خدمه پرواز در چهارمین سفر روزانه متوجه عملکرد غیرعادی سیستم میراگر انحراف شده و آن را غیرفعال کردند.
۲۵ می ۲۰۲۴
پرواز ۷۴۶ در ارتفاع ۳۴ هزار پایی دچار پدیده چرخش هلندی شد و پس از فرود ایمن در اوکلند، آسیب ساختاری دم کشف گردید.
۵ نوامبر ۲۰۲۶
هیئت ملی ایمنی ترابری آمریکا (NTSB) گزارش نهایی خود را با تمرکز بر خطاهای بازرسی و نقص دستورالعملها منتشر کرد.
- نهادهای نظارتی ایمنی
- تمرکز بر اصلاح رویههای بازرسی و تعیین آستانههای مشخص برای شرایط جوی نامساعد.
- اپراتورهای خطوط هوایی
- تاکید بر نیاز به دستورالعملهای شفافتر از سوی سازنده و بهبود ارتباطات داخلی.
- متخصصان تعمیر و نگهداری
- هشدار درباره خطرات ناشی از نادیده گرفتن تایید چشمی در آزمایشهای حساس هیدرولیکی.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- مسافران پرواز ۷۴۶ ساوتوست
- تکنسینهای تعمیر و نگهداری خطوط هوایی
منابع
[1]AeroCornerنهادهای نظارتی ایمنیNTSB Final Report: Southwest WN746's Dutch Roll Came From Storm Damage on a Parked 737 MAX That Flew 44 Times Undetected
مطالعه در AeroCorner →
[2]Aviation A2Zنهادهای نظارتی ایمنیA Boeing 737 MAX 8 suffered 73-knot wind damage in New Orleans but completed 44 flights before its standby rudder system malfunctioned over California
مطالعه در Aviation A2Z →
[3]Hoodlineمتخصصان تعمیر و نگهداریNTSB's final report says wind damage to a parked jet's tail, missed during maintenance, caused Southwest Flight 746's 2024 Dutch roll scare
مطالعه در Hoodline →
بیشتر در حملونقل
مشاهده همه →ایمنی هوانوردی
مهارت خلبانان لوفتهانزا در فرودگاه میامی؛ توقف ناگهانی بوئینگ ۷۴۷ از فاجعه برخورد با جت امریکن ایرلاینز جلوگیری کرد
7 منبع
ایمنی هوانوردی
مداخله حیاتی برج مراقبت لسآنجلس؛ جلوگیری از برخورد ایرباس ایرفرانس و امریکن ایرلاینز
6 منبع
ایمنی هوانوردی
سقوط مرگبار جت خصوصی لیرجت ۶۰ با ۹ سرنشین در منطقه مسکونی فلوریدا
4 منبع
ایمنی هوانوردی
خروج موقت بوئینگ ۷۳۷ جت۲ از باند فرودگاه بیرمنگام در پی طوفان بولو
4 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار حملونقل با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





