خروج موقت بوئینگ ۷۳۷ جت۲ از باند فرودگاه بیرمنگام در پی طوفان بولو

فرود ایمن هواپیماهای مسافربری در شرایط جوی نامساعد، نیازمند هم‌ترازی دقیق با محور باند و غلبه بر بادهای جانبی است. روز یکشنبه ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، این محدودیت فیزیکی در فرودگاه بیرمنگام بریتانیا به چالشی جدی برای یک پرواز تجاری تبدیل شد و مهارت خلبانان را در بوته آزمایش قرار داد.[3][4]

یک فروند بوئینگ ۷۳۷-۸۰۰ متعلق به شرکت هواپیمایی جت۲ (Jet2) در پی وزش بادهای شدید ناشی از طوفان بولو، هنگام فرود برای لحظاتی از مسیر اصلی منحرف شد. این هواپیما با شماره پرواز LS1310 از مبدأ فرودگاه مارکو پولو ونیز در ایتالیا به سمت بریتانیا در حرکت بود.[3][4]

تصاویر و ویدیوهای منتشر شده نشان می‌دهد که هواپیما پس از تماس با سطح باند، به دلیل تندبادهای جانبی دچار انحراف به سمت چپ می‌شود. در این لحظه، ارابه فرود اصلی سمت چپ هواپیما از سطح آسفالت خارج شده و وارد محوطه چمن مجاور باند فرودگاه می‌گردد.[1][3]

با وجود این انحراف دلهره‌آور، خلبانان توانستند به سرعت کنترل هواپیما را به دست بگیرند و آن را به مسیر اصلی بازگردانند. هواپیما پس از بازگشت به باند، به سمت مسیر خزش هدایت شد و در نهایت بدون بروز هیچ‌گونه حادثه ناگواری در جایگاه تعیین‌شده توقف کرد.[1][3]

تایید حادثه توسط جت۲

سخنگوی شرکت هواپیمایی جت۲ در مصاحبه با رسانه‌ها این حادثه را تایید کرد و دلیل آن را شرایط استثنایی جوی دانست. او در این باره گفت: «پرواز LS1310 از ونیز به بیرمنگام، بعدازظهر امروز به دلیل شرایط جوی استثنایی ناشی از طوفان بولو، پس از فرود برای مدت کوتاهی از باند خارج شد.»[1][2]

این مقام مسئول در ادامه توضیحات خود اطمینان داد که هیچ‌یک از سرنشینان در این رویداد آسیبی ندیده‌اند. وی افزود: «هواپیما بلافاصله به باند بازگشت و اکنون به سمت جایگاه حرکت کرده است. ما تایید می‌کنیم که همه مسافران به صورت عادی و در سلامت کامل پیاده شده‌اند.»[1][2]

طوفان بولو در روزهای اخیر بخش‌های وسیعی از بریتانیا از جمله میدلندز غربی را درنوردیده و اختلالات گسترده‌ای در سیستم حمل‌ونقل ایجاد کرده است. بر اساس گزارش اداره هواشناسی بریتانیا، سرعت تندبادها در برخی مناطق ساحلی و مستعد به بیش از ۱۳۰ کیلومتر بر ساعت رسیده است.[1][2]

در زمان وقوع این حادثه، سرعت باد در فرودگاه بیرمنگام حدود ۲۹ نات (۵۳ کیلومتر بر ساعت) با جهت متغیر گزارش شده بود. این فرودگاه که در ارتفاع ۲۰۸ متری از سطح دریا قرار دارد، به دلیل موقعیت جغرافیایی خود همواره در معرض وزش بادهای شدید و متقاطع قرار دارد.[2][4]

کارشناسان هوانوردی معتقدند که بادهای متقاطع می‌توانند حفظ پایداری هواپیما را در حساس‌ترین مرحله پرواز یعنی انتقال از هوا به زمین، بسیار دشوار کنند. تغییرات ناگهانی در سرعت یا جهت باد می‌تواند تعادل هواپیما را در آستانه تماس با باند بر هم بزند و کنترل جهت‌دار را مختل سازد.[3]

چالش بادهای متقاطع

در چنین شرایطی، خلبانان آموزش دیده‌اند تا در صورت نیاز از تکنیک‌های خاصی مانند انحراف سکان یا حتی لغو فرود استفاده کنند. با این حال، در پرواز جت۲، خدمه پروازی تصمیم گرفتند با اصلاح مسیر روی زمین، هواپیما را مهار کنند که این اقدام با موفقیت کامل همراه بود.[3][4]

طوفان بولو تنها به فرودگاه بیرمنگام محدود نشد و ده‌ها پرواز دیگر را در سراسر بریتانیا با مشکل مواجه کرد. پروازهای متعددی از شرکت‌های ایزی‌جت و رایان‌ایر مجبور به تغییر مسیر یا لغو کامل برنامه‌های خود شدند تا از خطرات احتمالی ناشی از تندبادها جلوگیری کنند.[1][2]

علاوه بر اختلالات هوایی، طوفان بولو خسارات قابل‌توجهی به زیرساخت‌های زمینی نیز وارد کرد. سقوط درختان روی خطوط راه‌آهن باعث لغو حرکت قطارها در مسیرهای منتهی به بیرمنگام شد و هزاران مسافر را در ایستگاه‌های مختلف سرگردان کرد و شبکه‌های حمل‌ونقل عمومی را به حالت نیمه‌تعطیل درآورد.[2]

از منظر فنی، هواپیمای بوئینگ ۷۳۷-۸۰۰ یکی از پرکاربردترین هواپیماهای تجاری در جهان است که برای تحمل شرایط جوی سخت طراحی شده است. با این حال، محدودیت‌های آیرودینامیکی این پرنده ایجاب می‌کند که خلبانان در بادهای جانبی بسیار شدید، از فرود خودداری کرده و به فرودگاه‌های جایگزین مراجعه کنند.[3][4]

در شبکه‌های اجتماعی، کاربران با بازنشر ویدیوی این فرود دلهره‌آور، به بحث درباره مهارت خلبانان و خطرات پرواز در طوفان پرداختند. بسیاری از ناظران و علاقه‌مندان به هوانوردی، واکنش سریع خدمه در اصلاح مسیر و جلوگیری از انحراف کامل هواپیما به سمت چمنزار را مورد ستایش قرار دادند.[1][4]

تداوم فعالیت فرودگاه

فرودگاه بیرمنگام پس از این حادثه بدون وقفه طولانی به فعالیت خود ادامه داد و تیم‌های تعمیر و نگهداری، وضعیت باند ۳۳ را برای اطمینان از عدم وجود هرگونه آسیب ساختاری بررسی کردند. ایمنی باند پس از خروج موقت ارابه فرود، به سرعت توسط متخصصان تایید شد.[3]

اداره بررسی سوانح هوایی بریتانیا هنوز به طور رسمی آغاز تحقیقات درباره این رویداد را اعلام نکرده است. با این وجود، بررسی دقیق داده‌های جعبه سیاه و مکالمات کابین خلبان می‌تواند جزئیات بیشتری از نحوه مدیریت این بحران و تصمیمات اتخاذ شده در لحظات پایانی پرواز را روشن کند.[4]

این رویداد نشان داد که سیستم‌های هوانوردی مدرن تا چه حد به رویه‌های استاندارد عملیاتی وابسته‌اند. تصمیم‌گیری در کسری از ثانیه توسط خلبانان، مرز باریک میان یک فرود موفقیت‌آمیز و یک سانحه مرگبار را در شرایط بحرانی تعیین می‌کند و اهمیت آموزش‌های مستمر را یادآور می‌شود.[3][4]