گزارش رویترز: ۱۳۵ حمله موشکی و پهپادی ایران به زیرساخت‌های خلیج فارس

خبرگزاری رویترز در یک گزارش تحقیقی و تصویری گسترده، ابعاد تازه‌ای از کارزار نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه را فاش کرده است. بر اساس این بررسی، از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، دست‌کم ۱۳۵ حمله موشکی و پهپادی به تأسیسات کشورهای عربی خلیج فارس انجام شده است.[1][3]

این حملات که توسط نیروهای نظامی ایران و گروه‌های هم‌پیمان آن صورت گرفته، ۸۴ مرکز زیرساختی حیاتی را هدف قرار داده‌اند. داده‌های منتشر شده نشان می‌دهد که این عملیات‌ها به صورت پراکنده نبوده و با دقت بالا، اجزای بسیار حساس تأسیسات انرژی و آب را نشانه رفته‌اند.[2][3]

هدف اصلی این کارزار، مختل کردن شریان‌های اقتصادی و انرژی کشورهای میزبان پایگاه‌های غربی ارزیابی شده است. شبکه ایران اینترنشنال در گزارش خود تأکید می‌کند که این حملات دقیق، تجهیزات حیاتی را از کار انداخته و خسارت‌های گسترده‌ای به زیرساخت‌های خلیج فارس وارد کرده است.[2]

این رویکرد تهاجمی به عنوان پاسخی مستقیم به کارزار بمباران هوایی آمریکا و اسرائیل که از ۲۸ فوریه آغاز شد، شکل گرفته است. یورونیوز فارسی در تحلیل این گزارش اشاره می‌کند که تهران از این طریق تلاش کرده تا فشار نظامی و معادلات جنگی واشنگتن را به چالش بکشد.[1]

تغییر موازنه قدرت در خلیج فارس

تحلیلگران نظامی معتقدند که تمرکز بر زیرساخت‌های غیرنظامی اما استراتژیک، نشان‌دهنده یک تغییر تاکتیک مهم در دکترین نظامی ایران است. این حملات به تهران کمک کرده تا بدون درگیری مستقیم با ناوگان آمریکایی، قدرت چانه‌زنی خود را در برابر فشارهای فزاینده بین‌المللی به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد.[1][2]

گزارش رویترز با استناد به تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های میدانی، گستردگی این تخریب‌ها را مستند کرده است. پایگاه خبری اخبار روز می‌نویسد که این حملات نه تنها تأسیسات انرژی، بلکه شبکه‌های تأمین آب شیرین را نیز در بر گرفته و زندگی روزمره در این کشورها را با تهدید مواجه ساخته است.[3]

یکی از کارشناسان امنیتی در گفتگو با رویترز تأکید کرده است که این سطح از هماهنگی در شلیک ۱۳۵ پرتابه به ۸۴ هدف مجزا، نیازمند یک شبکه اطلاعاتی و لجستیکی بسیار پیچیده است. این نقل قول به خوبی نشان‌دهنده توانمندی‌های رو به رشد گروه‌های نیابتی در منطقه است.[2][3]

خسارت‌های وارد شده به تجهیزات پالایشگاهی و شبکه‌های توزیع، هزینه‌های بازسازی سنگینی را بر دوش کشورهای عربی حوزه خلیج فارس گذاشته است. از کار افتادن این تأسیسات، حتی برای دوره‌های کوتاه، می‌تواند نوسانات شدیدی در بازارهای جهانی انرژی ایجاد کند و امنیت تأمین سوخت را به خطر بیندازد.[1][3]

نقش گروه‌های نیابتی در کارزار جدید

نیروهای همسو با جمهوری اسلامی در یمن، عراق و سوریه نقش محوری در اجرای این ۱۳۵ حمله ایفا کرده‌اند. استفاده از این گروه‌ها به تهران اجازه می‌دهد تا ضمن وارد کردن ضربات کاری به رقبای منطقه‌ای، از پذیرش مسئولیت مستقیم و تبعات حقوقی بین‌المللی آن شانه خالی کند.[2]

پهپادهای انتحاری و موشک‌های کروز استفاده شده در این عملیات‌ها، توانسته‌اند در بسیاری از موارد از سدهای پدافند هوایی پیشرفته کشورهای عربی عبور کنند. این مسئله نگرانی‌های جدی را درباره کارایی سیستم‌های دفاعی غربی مستقر در منطقه برانگیخته و کشورهای میزبان را به بازنگری در ساختار امنیتی خود واداشته است.[1][2]

گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که در برخی از این ۸۴ مرکز زیرساختی، قطعاتی هدف قرار گرفته‌اند که جایگزینی آن‌ها ماه‌ها زمان می‌برد. این انتخاب دقیق اهداف، حاکی از دسترسی مهاجمان به نقشه‌های مهندسی و اطلاعات طبقه‌بندی شده از ساختار داخلی تأسیسات انرژی و آب در خلیج فارس است.[3]

ایران اینترنشنال به نقل از منابع مطلع گزارش داده است که این کارزار زیرساختی، به عنوان یک اهرم فشار مؤثر برای توقف حملات هوایی آمریکا عمل کرده است. مقامات جمهوری اسلامی با این اقدامات پیام روشنی ارسال کرده‌اند که هرگونه تشدید تنش، هزینه مستقیمی برای متحدان واشنگتن در پی خواهد داشت.[2]

پیامدهای اقتصادی و چشم‌انداز امنیتی

تداوم این حملات از اسفند ۱۴۰۴ تاکنون، ریسک سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیربنایی خلیج فارس را به شدت افزایش داده است. شرکت‌های بیمه بین‌المللی اکنون حق بیمه‌های بسیار بالاتری را برای تأسیسات انرژی در این منطقه طلب می‌کنند که این امر به طور مستقیم بر هزینه‌های تولید نفت و گاز تأثیر می‌گذارد.[1][3]

یورونیوز در بررسی ابعاد این گزارش تأکید می‌کند که جنگ زیرساختی، معادلات سنتی بازدارندگی را در خاورمیانه دگرگون کرده است. وقتی یک پهپاد ارزان‌قیمت می‌تواند میلیون‌ها دلار خسارت به یک پالایشگاه وارد کند، برتری هوایی و تکنولوژیک ارتش‌های کلاسیک کارایی پیشین خود را از دست می‌دهد.[1]

در حالی که فشارهای دیپلماتیک برای توقف این حملات ادامه دارد، هیچ چشم‌انداز روشنی برای پایان این کارزار دیده نمی‌شود. تا زمانی که درگیری‌های گسترده‌تر میان ایران و آمریکا در جریان است، تأسیسات حیاتی کشورهای عربی همچنان به عنوان اهداف مشروع در دکترین جنگ نامتقارن تهران باقی خواهند ماند.[2][3]

آینده امنیت انرژی در خلیج فارس اکنون به توانایی کشورهای منطقه در ایجاد یک چتر پدافندی یکپارچه بستگی دارد. با ثبت ۱۳۵ حمله موفق در کمتر از هشت ماه، روشن است که بدون یک توافق سیاسی جامع، زیرساخت‌های حیاتی این کشورها همچنان در برابر امواج بعدی موشک‌ها و پهپادها آسیب‌پذیر خواهند بود.[1][2][3]

علاوه بر تأسیسات نفتی، ایستگاه‌های شیرین‌کننده آب نیز در میان این ۸۴ هدف قرار داشته‌اند که نشان‌دهنده تلاش برای ایجاد بحران‌های اجتماعی در کشورهای هدف است. قطع جریان آب شیرین در کشورهای بیابانی حاشیه خلیج فارس، می‌تواند به سرعت به نارضایتی‌های عمومی و بی‌ثباتی داخلی منجر شود.[3]

واکنش‌های بین‌المللی به افشاگری رویترز

انتشار این تحقیق جامع از سوی رویترز، واکنش‌های گسترده‌ای را در محافل سیاسی و رسانه‌ای جهان به دنبال داشته است. بسیاری از ناظران بین‌المللی اکنون خواستار اتخاذ تدابیر سخت‌گیرانه‌تری برای جلوگیری از انتقال تکنولوژی‌های دوگانه به گروه‌های شبه‌نظامی در خاورمیانه هستند تا از تکرار چنین حملات دقیقی جلوگیری شود.[1][2]

در نهایت، آمار ارائه شده در این گزارش تصویری، مقیاس واقعی جنگ پنهانی را که در ماه‌های اخیر در جریان بوده، آشکار می‌سازد. تا زمانی که ریشه‌های اصلی این تقابل، از جمله حضور نظامی آمریکا و تنش‌های ژئوپلیتیک حل و فصل نشود، این ۸۴ مرکز زیرساختی تنها آغاز فهرستی طولانی‌تر از اهداف خواهند بود.[1][3]