رفتن به محتوای اصلی
امنیت انرژیمیدان گازی خورمور· 6 دقیقه مطالعه· در انرژی

حمله پهپادی به میدان گازی خورمور؛ توقف تولید و خروج ۲۸۰۰ مگاوات برق از مدار در اقلیم کردستان

حمله یک پهپاد انتحاری به تاسیسات گاز مایع در میدان خورمور عراق، ضمن توقف کامل تولید شرکت دانا گاز، بیش از ۷۰ درصد از ظرفیت شبکه برق اقلیم کردستان را از مدار خارج کرد.

به قلم پریسا مرادی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

یک حمله پهپادی در یکشنبه شب، ۸ نوامبر ۲۰۲۶، تاسیسات کلیدی میدان گازی خورمور در اقلیم کردستان عراق را هدف قرار داد. این حمله که در منطقه چمچمال استان سلیمانیه رخ داد، به توقف فوری تولید گاز و بروز یک بحران انرژی در شمال عراق منجر شده است.[3]

شرکت اماراتی «دانا گاز» که بهره‌برداری از این میدان را بر عهده دارد، روز دوشنبه در بیانیه‌ای رسمی به بورس ابوظبی اعلام کرد که آتش‌سوزی ناشی از این حمله مهار شده است. این شرکت تایید کرد که هیچ‌یک از کارکنان در این حادثه آسیب ندیده‌اند، اما تولید تا زمان ارزیابی دقیق خسارات متوقف خواهد بود.[1][3]

بر اساس گزارش منابع امنیتی، این پهپاد مستقیما به واحد تولید گاز مایع (LPG) که به «میدان کهن» شهرت دارد، اصابت کرده است. پیش از برخورد، آژیرهای خطر به صدا درآمدند و به کارکنان فرصت دادند تا به پناهگاه‌های تعیین‌شده منتقل شوند و از تلفات جانی جلوگیری کنند.[3]

پیامدهای این توقف تولید برای زیرساخت‌های اقلیم کردستان ویرانگر بوده است. امید احمد، سخنگوی وزارت برق اقلیم کردستان، اعلام کرد که قطع گاز ورودی به نیروگاه‌ها، بین ۲۵۰۰ تا ۲۸۰۰ مگاوات از ظرفیت تولید برق شبکه سراسری را از مدار خارج کرده است.[1]

این کاهش ناگهانی، معادل از دست رفتن ۷۰ تا ۸۰ درصد از کل توان شبکه برق منطقه‌ای است. در نتیجه این رویداد، تامین برق در پنج شهر بزرگ از جمله اربیل، سلیمانیه، دهوک، بازیان و چمچمال با اختلالات گسترده و خاموشی‌های طولانی‌مدت مواجه شده است.

تاثیر توقف تولید میدان خورمور بر شبکه برق اقلیم کردستان.

مدیریت بحران و تغییر آرایش شبکه

در واکنش به این خاموشی گسترده، وزارت برق اقلیم کردستان تدابیر اضطراری را برای جلوگیری از فروپاشی کامل شبکه به اجرا گذاشته است. اولویت اصلی در این شرایط، حفظ جریان برق برای زیرساخت‌های حیاتی مانند بیمارستان‌ها و تصفیه‌خانه‌های آب تعیین شده است.[4]

برای جبران بخشی از این کمبود، مقامات محلی به استفاده از نیروگاه‌های برق‌آبی روی آورده‌اند. ایستگاه‌های تولید برق در سدهای دوکان و دربندی‌خان با حداکثر ظرفیت در حال کار هستند تا حداقل نیازهای شبکه را در غیاب گاز میدان خورمور تامین کنند.[4]

علاوه بر این، نیروگاه‌هایی که قابلیت استفاده از سوخت‌های جایگزین را دارند، در حال تغییر پیکربندی هستند. با این حال، جایگزینی گاز طبیعی با سوخت‌های مایع زمان‌بر است و نمی‌تواند به سرعت خلاء ۲۸۰۰ مگاواتی ایجاد شده در شبکه را پر کند.[4]

این حمله همچنین تاسیسات ذخیره‌سازی و بارگیری کامیون‌ها را که حاوی حدود ۱۵۰۰ تن گاز پخت‌وپز بود، هدف قرار داد. این موضوع نگرانی‌ها را درباره کمبود قریب‌الوقوع گاز خانگی در آستانه فصل سرما در سراسر اقلیم کردستان افزایش داده است.[2][4]

وابستگی شدید اقلیم کردستان به یک منبع واحد برای تامین انرژی، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های متمرکز را در مناطق پرالتهاب نشان می‌دهد. میدان خورمور به تنهایی تامین‌کننده اصلی سوخت برای اکثر نیروگاه‌های گازی این منطقه خودمختار است.[1][2]

وزارت برق اقلیم کردستان برای جلوگیری از فروپاشی شبکه، تامین برق بیمارستان‌ها را در اولویت قرار داده است.

واکنش‌های سیاسی و تحقیقات مشترک

علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، این حمله را اقدامی تروریستی خواند و دستور تشکیل یک کمیته تحقیق مشترک را صادر کرد. این کمیته با حضور مقامات دولت فدرال بغداد و نمایندگان اقلیم کردستان، وظیفه بررسی ابعاد امنیتی و شناسایی عوامل این حمله را بر عهده دارد.[1]

وزارتخانه‌های منابع طبیعی و برق اقلیم کردستان در بیانیه‌ای مشترک، این رویداد را به شدت محکوم کرده و آن را تلاشی برای تخریب زیرساخت‌های اقتصادی منطقه دانستند. آن‌ها تاکید کردند که هماهنگی نزدیکی با بغداد برای بازگرداندن امنیت به این تاسیسات در جریان است.[1][4]

تام باراک، فرستاده آمریکا در امور سوریه و عراق، ضمن محکوم کردن این رویداد اعلام کرد: «ما حمله به خورمور را که حمله‌ای به مردم عراق است، محکوم می‌کنیم. ما از تلاش‌های نخست‌وزیر زیدی و دولت اقلیم برای پاسخگو کردن عاملان این حمله حمایت می‌کنیم.»[2]

تا این لحظه هیچ گروهی مسئولیت این حمله پهپادی را بر عهده نگرفته است. با این حال، منابع امنیتی گفته‌اند که مسیر پروازی پهپاد احتمالا از منطقه طوزخورماتو در جنوب کرکوک آغاز شده است؛ منطقه‌ای که پیش‌تر نیز مبدا حملات مشابه بوده است.[2][3]

کانال‌های تلگرامی مرتبط با گروه‌های شبه‌نظامی عراقی، استفاده از پهپاد انتحاری در این عملیات را تایید کرده‌اند. این حمله در شرایطی رخ می‌دهد که تنش‌های منطقه‌ای پس از آغاز درگیری‌های گسترده در خاورمیانه در فوریه ۲۰۲۶، به بالاترین سطح خود رسیده است.[2][4]

تاریخچه حملات و موقعیت استراتژیک دانا گاز

میدان گازی خورمور در سال‌های اخیر به طور مکرر هدف حملات راکتی و پهپادی قرار گرفته است. به گفته مقامات اقلیم کردستان، این تاسیسات تاکنون حدود ۱۲ بار هدف قرار گرفته که در برخی موارد به تخلیه کارکنان و تلفات جانی منجر شده است.[1][2]

در نوامبر ۲۰۲۵ نیز حمله مشابهی به این میدان باعث توقف تولید و کاهش ۸۰ درصدی تولید برق منطقه برای چند روز شد. در آن زمان، ظرفیت شبکه از ۴۰۰۰ مگاوات به تنها ۱۰۰۰ مگاوات سقوط کرد که خسارات اقتصادی سنگینی به همراه داشت.[1][2]

میدان خورمور در سال‌های اخیر بارها هدف حملات راکتی و پهپادی قرار گرفته است.

در ژوئیه ۲۰۲۶، شرکت دانا گاز به دلیل تهدیدات امنیتی معتبر، تاسیسات اصلی تولید را به طور موقت تعطیل کرد. این توقف‌های مکرر، ریسک سرمایه‌گذاری در بخش انرژی اقلیم کردستان را که یکی از ارکان استقلال اقتصادی این منطقه است، به شدت افزایش داده است.[4]

شرکت دانا گاز در گزارش خود به بورس ابوظبی تاکید کرده است که هماهنگی نزدیکی با دولت اقلیم کردستان و مقامات فدرال که حمایت قوی خود را نشان داده‌اند، در جریان است. این شرکت وعده داده است که به‌روزرسانی‌های بیشتری را به زودی به بازار ارائه کند.[1][3]

با وجود این تضمین‌ها، عدم ارائه یک جدول زمانی مشخص برای ازسرگیری تولید، نگرانی‌ها را در بازارهای انرژی محلی تشدید کرده است. بازسازی واحد تولید گاز مایع و تضمین امنیت آن، پیش‌شرط اصلی برای بازگشت این میدان به مدار تولید خواهد بود.[3]

پیامدهای بلندمدت برای امنیت انرژی

این حمله بار دیگر نشان داد که زیرساخت‌های انرژی در خاورمیانه تا چه حد در برابر حملات پهپادی ارزان‌قیمت آسیب‌پذیر هستند. سیستم‌های پدافند هوایی موجود در منطقه نتوانسته‌اند پوشش کاملی برای تاسیسات پراکنده گازی فراهم کنند.[2][4]

مقامات اقلیم کردستان پیش از این بارها از جامعه بین‌المللی و دولت مرکزی عراق درخواست کرده بودند تا سیستم‌های دفاع هوایی پیشرفته‌تری را برای حفاظت از میدان خورمور مستقر کنند؛ درخواستی که تاکنون به طور کامل محقق نشده است.[1][2]

تصویرسازی: بیمارستان‌ها و مراکز درمانی در اربیل و سلیمانیه به دلیل قطعی برق به ژنراتورهای اضطراری وابسته شده‌اند.

قطع گاز خورمور نه تنها خانه‌ها و بیمارستان‌ها را تاریک کرده، بلکه فعالیت صنایع محلی را نیز به حالت تعلیق درآورده است. تداوم این وضعیت می‌تواند به زنجیره تامین کالاهای اساسی در استان‌های شمالی عراق آسیب جدی وارد کند.

در نهایت، بازگشت ثبات به شبکه برق اقلیم کردستان در گرو ارزیابی سریع خسارات توسط مهندسان دانا گاز و تامین امنیت پایدار توسط نیروهای فدرال است. تا آن زمان، میلیون‌ها نفر در این منطقه باید با جیره‌بندی سختگیرانه برق و گاز سر کنند.[1][3]

کارشناسان انرژی هشدار می‌دهند که تکرار این حملات می‌تواند برنامه‌های توسعه‌ای دانا گاز برای افزایش ظرفیت تولید میدان خورمور را به تاخیر بیندازد. این شرکت پیش‌تر قصد داشت با سرمایه‌گذاری‌های جدید، صادرات گاز به سایر مناطق عراق را نیز آغاز کند که اکنون در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.[1][4]

نکات کلیدی

  1. توقف کامل تولید گاز در میدان خورمور پس از حمله پهپادی یکشنبه شب به واحد تولید گاز مایع.
  2. خروج ۲۵۰۰ تا ۲۸۰۰ مگاوات از ظرفیت تولید برق اقلیم کردستان و خاموشی گسترده در پنج شهر بزرگ.
  3. تایید مهار آتش‌سوزی بدون تلفات جانی توسط شرکت اماراتی دانا گاز و آغاز ارزیابی خسارات.
  4. تشکیل کمیته تحقیق مشترک توسط دولت فدرال عراق و مقامات اقلیم برای شناسایی عوامل حمله.

آنچه نمی‌دانیم

  • زمان دقیق ازسرگیری تولید گاز در میدان خورمور و بازگشت شبکه برق به حالت عادی.
  • هویت دقیق گروه یا سازمان مسئول این حمله پهپادی.
  • میزان دقیق خسارات مالی وارد شده به تاسیسات تولید گاز مایع (LPG).
مقامات اقلیم کردستان 40%شرکت دانا گاز 30%دولت فدرال عراق 30%
مقامات اقلیم کردستان
توقف تولید را یک بحران امنیتی و اقتصادی می‌دانند و خواستار استقرار سیستم‌های پدافند هوایی برای حفاظت از زیرساخت‌ها هستند.
شرکت دانا گاز
بر حفظ جان کارکنان و ارزیابی فنی خسارات تمرکز دارد و بازگشت به تولید را منوط به تضمین‌های امنیتی می‌داند.
دولت فدرال عراق
این حمله را اقدامی تروریستی علیه اقتصاد ملی می‌داند و بر تحقیقات مشترک برای شناسایی عوامل تاکید دارد.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • شهروندان و صاحبان مشاغل محلی که تحت تاثیر خاموشی‌های گسترده قرار گرفته‌اند.
  • گروه‌های شبه‌نظامی عراقی که معمولا مسئولیت این نوع حملات را بر عهده می‌گیرند.

منابع

پوشش منابع

4 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

مقامات اقلیم کردستان 40%شرکت دانا گاز 30%دولت فدرال عراق 30%
  1. [1]The New Regionشرکت دانا گاز

    Suspected drone targets Kurdistan Region’s Khor Mor gas field, halts production

    مطالعه در The New Region →
  2. [2]Jerusalem Postدولت فدرال عراق

    Drone attack on Iraq's Khor Mor gas field halts production, cuts power

    مطالعه در Jerusalem Post →
  3. [3]Kurdistan24مقامات اقلیم کردستان

    Dana Gas Confirms Khor Mor Drone Attack, Production Remains Suspended

    مطالعه در Kurdistan24 →
  4. [4]Al-Monitorشرکت دانا گاز

    Production halted at Iraq's Khor Mor gas field after drone attack

    مطالعه در Al-Monitor →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار انرژی با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.