روند کامل رویداد
پرونده قضایی جعفر پناهی
بیش از ۲۰۰ چهره برجسته سینمای جهان و نهادهای بینالمللی با انتشار بیانیهای مشترک، صدور حکم جدید پنج سال و یک ماه زندان برای جعفر پناهی را محکوم کردند.
«پرونده قضایی جعفر پناهی» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازهاش باخبر شوید. دریافت اپ
این خبر را به اشتراک بگذارید
تازهترین گزارش
حمایت بیش از ۲۰۰ سینماگر و نهاد بینالمللی از جعفر پناهی و درخواست لغو حکم زندان
بیش از ۲۰۰ چهره برجسته سینمای جهان و نهادهای بینالمللی با انتشار بیانیهای مشترک، صدور حکم جدید پنج سال و یک ماه زندان برای جعفر پناهی را محکوم کردند. امضاکنندگان این بیانیه خواستار لغو فوری تمامی محدودیتهای قضایی علیه این کارگردان سرشناس ایرانی شدهاند.
- بیش از ۲۰۰ سینماگر از جمله مارک رافالو، تیلدا سوینتون و ژولیت بینوش بیانیه حمایت از جعفر پناهی را امضا کردند.
- دادگاه انقلاب تهران در حکمی غیابی، این کارگردان را به بیش از پنج سال حبس و مصادره اموال محکوم کرده است.
- مدیران جشنوارههای معتبر جهانی مانند کن، ونیز و برلین نیز به جمع حامیان پناهی پیوستهاند.
- امضاکنندگان خواستار پایبندی ایران به میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی و لغو محدودیتهای پناهی شدند.
جامعه بینالمللی سینما در اقدامی هماهنگ و بیسابقه، همبستگی خود را با جعفر پناهی، کارگردان معترض ایرانی، اعلام کرده است. بیش از ۲۰۰ چهره سرشناس و نهاد معتبر سینمایی با امضای یک بیانیه مشترک، خواستار لغو فوری حکم جدید زندان برای این فیلمساز ۶۶ ساله شدهاند.[1][2]
این بیانیه که با ابتکار «ائتلاف بینالمللی فیلمسازان در معرض خطر» تهیه شده است، نگرانی عمیق جامعه جهانی را نسبت به احکام صادر شده از سوی دادگاه انقلاب تهران ابراز میکند. امضاکنندگان تاکید کردهاند که این احکام در ادامه تلاشهای مکرر برای ارعاب پناهی و توقف فعالیتهای هنری او صادر شده است.[1][2]
در بخشی از این بیانیه آمده است: «ما در کنار آقای پناهی و همه ایرانیانی میایستیم که به دلیل کارشان از سوی حکومت خود تحت پیگرد قرار میگیرند.» این متن با صراحت از مقامات قضایی ایران میخواهد که به فشارهای امنیتی پایان دهند.[1]
امضاکنندگان همچنین از دادگاه انقلاب تهران خواستهاند تا تمامی اقدامات تنبیهی علیه این کارگردان را لغو کند. آنها بر لزوم پایبندی ایران به میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی که تهران نیز یکی از امضاکنندگان آن است، تاکید ورزیدهاند.[1]
جزئیات حکم جدید دادگاه انقلاب
چالشهای حقوقی جدید پناهی در اواخر اکتبر ۲۰۲۶ میلادی نمایان شد. شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران در حکمی جدید، این کارگردان برنده جوایز جهانی را به پنج سال و یک ماه حبس تعزیری محکوم کرد.[4]
علاوه بر مجازات زندان، دادگاه حکم به مصادره تمامی اموال منقول و غیرمنقول او داده است. حسابهای بانکی پناهی پیش از ابلاغ رسمی حکم مسدود شدند و او از همین طریق متوجه صدور رای جدید علیه خود شد.[2][3]
این حکم قضایی همچنین شامل دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال محرومیت کامل از فعالیت در شبکههای اجتماعی است. این محدودیتها عملاً ارتباط او را با جامعه جهانی و مخاطبانش قطع میکند.[3]
مصطفی نیلی، وکیل مدافع پناهی، اعلام کرد که این حکم به صورت غیابی صادر شده است. به گفته او، وقت رسیدگی به پرونده هرگز به موکلش ابلاغ نشده و عنوان دقیق اتهامات جدید نیز هنوز به صورت عمومی شفافسازی نشده است.[2][4]
نیلی خاطرنشان کرد که در اسناد دادگاه به اشتباه ادعا شده پناهی در خارج از کشور به سر میبرد و دسترسی به او ممکن نیست. این در حالی است که او در اسفند سال گذشته به ایران بازگشته و حتی در مرداد ماه برای پروندهای دیگر در دادگاه بازپرسی حاضر شده بود.[4]
بازگشت به ایران پس از موفقیتهای جهانی
فشارهای قضایی اخیر پس از یک دوره موفقیت چشمگیر بینالمللی برای پناهی تشدید شده است. آخرین ساخته او با عنوان «یک تصادف ساده»، سال گذشته برنده جایزه معتبر نخل طلای جشنواره فیلم کن شد.[3][4]
این فیلم تحسینشده مسیر موفقیت خود را تا سال ۲۰۲۶ ادامه داد و توانست در دو بخش «بهترین فیلم بینالمللی» و «بهترین فیلمنامه اوریجینال» نامزد دریافت جایزه اسکار شود.[1][4]
پناهی در دسامبر ۲۰۲۵ به اتهام «فعالیتهای تبلیغی علیه نظام» به یک سال زندان محکوم شده بود. با این وجود، او پس از پایان تور جهانی فیلمش در بهار امسال تصمیم گرفت به زادگاهش بازگردد.[1][3]
بیانیه سینماگران به این تصمیم شجاعانه اشاره کرده و مینویسد: «آقای پناهی با آگاهی از خطرات، اما با عشق عمیق به کشورش و تمایل برای ماندن و کار کردن در آن، به ایران بازگشت.»[1]
حقوقدانان مستقل و فعالان مدنی هشدار دادهاند که مصادره اموال این کارگردان فاقد وجاهت قانونی است. آنها تاکید میکنند که بدون اثبات ارتباط مستقیم داراییها با یک جرم مشخص، این اقدام نقض آشکار قوانین جاری کشور محسوب میشود.[3]
همبستگی بیسابقه چهرههای سرشناس سینما
فهرست امضاکنندگان این بیانیه اعتراضی، مجموعهای از بزرگترین نامهای سینمای معاصر را در بر میگیرد. بازیگران مطرح هالیوود و سینمای اروپا نظیر مارک رافالو، تیلدا سوینتون و ژولیت بینوش صدای خود را به این کارزار افزودهاند.[2]
کارگردانان صاحبنام آمریکایی از جمله مایکل مور، بری جنکینز، الکس گیبنی و لورا پویتراس نیز در میان چهرههای برجستهای هستند که خواستار آزادی و امنیت همکار ایرانی خود شدهاند.[2]
سینماگران بینالمللی مانند ژاک اودیار، الیویه آسایاس، کلیبر مندونسا فیلیو، لوکرشیا مارتل و آصف کاپادیا نیز این نامه را امضا کردهاند. حضور این چهرهها نشان میدهد که حمایت از پناهی مرزهای جغرافیایی را درنوردیده است.[2]
حمایتها تنها به افراد محدود نشده و نهادهای رسمی نیز وارد عمل شدهاند. آکادمیهای ملی فیلم در کشورهای آلمان، اتریش و فرانسه با حمایت رسمی از این بیانیه، وزن نهادی قابل توجهی به این اعتراض بخشیدهاند.[2]
واکنش هماهنگ جشنوارههای معتبر بینالمللی
جشنوارههای فیلم که در دهههای گذشته اصلیترین پنجره ارتباطی پناهی با جهان بودهاند، نقش محوری در این کارزار ایفا میکنند. جشنواره فیلم کن یک روز پیش از انتشار این بیانیه مشترک، نامه اعتراضی مستقلی منتشر کرد.[2]
کن در بیانیه خود پیگرد قضایی برنده نخل طلای خود را به شدت محکوم کرد. این نهاد تاکید کرد که هیچ هنرمندی نباید به دلیل خلق اثر، اندیشهها یا بیان دیدگاههایش در هیچ کجای جهان به زندان بیفتد.[2]
مدیران ارشد جشنوارههای ونیز و برلین نیز که پیشتر جوایز شیر طلایی و خرس طلایی را به پناهی اهدا کرده بودند، در صف نخست امضاکنندگان این بیانیه مشترک قرار دارند.[2]
روسای جشنوارههای لوکارنو، روتردام، نیویورک، تلوراید، کارلووی واری و جشنواره مستند آمستردام، همراه با رویدادهای سینمایی توکیو، هنگکنگ و بوسان نیز به این ائتلاف جهانی پیوستهاند.[2]
تاریخچهای از مقاومت در برابر سانسور
رویارویی جعفر پناهی با نهادهای امنیتی و قضایی موضوع جدیدی نیست. تنشهای او با حاکمیت بیش از یک دهه پیش آغاز شد و مسیر هنری او را به طور بنیادین تغییر داد.[4]
او در سال ۲۰۱۰ میلادی بازداشت و به شش سال حبس تعزیری محکوم شد. دادگاه در آن زمان او را به مدت ۲۰ سال از فیلمسازی، فیلمنامهنویسی، مصاحبه و سفر به خارج از کشور محروم کرد.[4]
با وجود این محدودیتهای سنگین، پناهی به خلق آثار تحسینشده ادامه داد. او فیلمهایی مانند «این فیلم نیست» و «تاکسی» را به صورت مخفیانه در ایران ساخت و برای نمایش به جشنوارههای جهانی فرستاد.[4]
در تیرماه ۱۴۰۱، او بار دیگر بازداشت شد و هفت ماه را در زندان اوین سپری کرد. پناهی سرانجام در بهمن همان سال و پس از اعتصاب غذا، با قرار وثیقه آزاد شد.[1][4]
اکنون در حالی که وکلای او در تلاش برای اعتراض به حکم پنج ساله جدید هستند، مسدود شدن حسابهای بانکی پناهی مانعی جدی ایجاد کرده است. این اقدام عملاً تامین هزینههای دادرسی و دفاع حقوقی او را ناممکن میسازد.[1]
منابع
- [1]یورونیوز — جامعه بینالمللی فیلم در حمایت از فیلمساز معترض ایرانی، جعفر پناهی، موضعگیری کرده است مطالعه در یورونیوز →
- [2]ایران اینترنشنال — ۲۰۰ سینماگر سرشناس و نهاد سینمایی بینالمللی خواستار لغو حکم زندان جعفر پناهی شدند مطالعه در ایران اینترنشنال →
- [3]گاردین — Iranian court hands film director Jafar Panahi new five-year prison sentence مطالعه در گاردین →
- [4]اسکرین دیلی — Iranian filmmaker Jafar Panahi sentenced in absentia to five years in prison مطالعه در اسکرین دیلی →
آنچه باید زیر نظر داشت
- وضعیت و روند رسیدگی به سه پرونده قضایی باز جعفر پناهی در ایران.
نمودارها، نقشهها و تصاویر
گاهشمار رویداد
آبان ۱۴۰۵
حمایت بیش از ۲۰۰ سینماگر و نهاد بینالمللی از جعفر پناهی و درخواست لغو حکم زندان
جشنواره فیلم کن با انتشار بیانیهای خواستار لغو فوری حکم حبس و مصادره اموال جعفر پناهی شد
مصادره اموال و حبس برای جعفر پناهی؛ چرا هنر مستقل از احکام قضایی فراتر میرود؟
روند رویداد تا امروز
روند این پرونده در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ آغاز شد، زمانی که شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران در حکمی غیابی، جعفر پناهی را به پنج سال و یک ماه حبس تعزیری و مصادره تمامی اموال منقول و غیرمنقول محکوم کرد. علاوه بر حبس و مصادره اموال، این کارگردان به دو سال ممنوعیت خروج از کشور و محرومیت از فعالیت در شبکههای اجتماعی نیز محکوم شد.
دادگاه دلیل صدور حکم غیابی را خروج پناهی از کشور عنوان کرد. با این حال، به گفته وکیل پرونده، روند دادرسی بدون اطلاع متهم طی شده و پناهی دهم فروردین به ایران بازگشته بود. وکیل او تنها پس از مسدود شدن حسابهای بانکی موکلش از صدور این حکم مطلع گردید.
در زمان رسیدگی به این پرونده، پناهی در ایران حضور داشته و درگیر پروندههای دیگری بوده است. در حال حاضر، این کارگردان با سه پرونده قضایی باز در ایران روبهرو است.
به دنبال صدور این احکام، واکنشهای بینالمللی گستردهای شکل گرفت. در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶، جشنواره فیلم کن خواستار لغو فوری حکم حبس و مصادره اموال وی شد. در ادامه این واکنشها، در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ بیش از ۲۰۰ سینماگر و نهاد بینالمللی به جمع حامیان پناهی پیوستند و خواستار لغو حکم زندان و محدودیتهای قضایی او شدند.




