هشدار جی‌پی مورگان و سازمان ملل درباره جهش تورم مواد غذایی تا ۲۰۲۷: دو راهکار هوشمندانه برای محافظت از بودجه خرید شما

قیمت‌های جهانی مواد غذایی در مسیر برخورد با یک طوفان کامل از شوک‌های اقلیمی و ژئوپلیتیکی قرار گرفته‌اند، و این امر باعث شده است که مؤسسات مالی بزرگ هشدارهای جدی برای سال‌های آتی صادر کنند. گزارش اخیر جی‌پی مورگان، همراه با داده‌های سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، پیش‌بینی می‌کند که تورم جهانی مواد غذایی می‌تواند تا نیمه اول سال ۲۰۲۷ به نرخ سالانه ۵٪ شتاب بگیرد.

برای یک خانوار معمولی، این به معنای افزایش قابل توجه و پایدار در هزینه‌های صندوق فروشگاه است که می‌تواند روند کاهش اخیر قیمت‌های مصرف‌کننده را معکوس کرده و برنامه‌ریزی هفتگی وعده‌های غذایی را تحت فشار قرار دهد.[1][2][3]

این جهش قیمتی مورد انتظار، توسط آنچه اقتصاددانان «پنج W ترکیبی» می‌نامند، هدایت می‌شود: جنگ (War)، آب و هوا (Weather)، انبارداری (Warehousing)، آب (Water) و ضایعات (Waste). در خط مقدم این فشارها، تنش‌های ژئوپلیتیکی جاری در خاورمیانه قرار دارد.

اختلالات در اطراف تنگه هرمز جریان گاز طبیعی مایع و کودهای نیتروژنی را به شدت محدود کرده است؛ موادی که برای تقریباً نیمی از تولید محصولات کشاورزی جهان ضروری هستند. با افزایش هزینه‌های کود، کشاورزان مجبورند یا این هزینه را جذب کنند یا میزان مصرف کود را کاهش دهند، که هر دو در نهایت به کاهش برداشت و افزایش قیمت مواد غذایی منجر می‌شود.[1][2][3]

تهدید یک پدیده آب و هوایی قدرتمند تاریخی، فشار ژئوپلیتیکی را تشدید می‌کند. آژانس‌های هواشناسی اعلام کرده‌اند که ۸۱٪ احتمال دارد الگوی فعلی اِل‌نینیو تا اواخر سال ۲۰۲۶ به یک اِل‌نینیوی بسیار قوی یا «فوق‌العاده» تبدیل شود و ۹۷٪ احتمال دارد که تا سال ۲۰۲۷ ادامه یابد.

این پدیده که با دمای غیرعادی گرم سطح دریا در اقیانوس آرام استوایی مشخص می‌شود، از نظر تاریخی تولید محصولات کشاورزی را در مناطق کلیدی کشت در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین مختل می‌کند و در برخی مناطق باران‌های شدید و در مناطق دیگر خشکسالی‌های شدید به همراه می‌آورد.[2][3][4]

به تنهایی، یک اِل‌نینیوی فوق‌العاده می‌تواند تورم جهانی مواد غذایی را در اوج خود حدود ۰.۷ واحد درصد افزایش دهد. با این حال، هنگامی که این پدیده با شوک‌های انرژی و کود ناشی از خاورمیانه ترکیب می‌شود، انتظار می‌رود تأثیر تورمی تقریباً دو برابر شود و بین ۱.۳ تا ۱.۵ واحد درصد به قیمت‌های جهانی مواد غذایی اضافه کند.

این شوک دوگانه سناریویی را ایجاد می‌کند که در آن زنجیره‌های تأمین از هر دو طرف تحت فشار قرار می‌گیرند: هزینه تولید مواد غذایی همزمان با کاهش کلی بازده محصولات، افزایش می‌یابد.[2][3][5]

نکته حیاتی برای مصرف‌کنندگان این است که اثرات این شوک‌های ترکیبی یک شبه احساس نخواهد شد. تحلیلگران خاطرنشان می‌کنند که بزرگترین تأثیرات تورمی معمولاً چهار تا هشت ماه پس از شروع تأثیرگذاری آب و هوای شدید بر برداشت محصولات ظاهر می‌شوند. این تأخیر ذاتی یک فرصت نادر را برای خانوارها ایجاد می‌کند تا عادات خرید خود را تنظیم کرده و بودجه خرید خود را پیش از رسیدن شدیدترین افزایش قیمت‌ها به قفسه‌های سوپرمارکت‌ها، محافظت کنند.[1][2][5]

فشارهای قیمتی فوری احتمالاً در کالاهای جهانی دیده خواهد شد که به الگوهای آب و هوایی استوایی و مسیرهای حمل و نقل بین‌المللی بسیار حساس هستند. قهوه، کاکائو، شکر، برنج و روغن پالم از جمله محصولاتی هستند که بیشترین آسیب‌پذیری را در برابر اِل‌نینیوی پیش رو دارند. با انقضای قراردادهای موجود و شروع تولیدکنندگان به جایگزینی موجودی‌ها با قیمت‌های بالاتر، هزینه غذاهای فرآوری شده، محصولات پخته شده و اقلام بسته‌بندی شده آشپزخانه نیز به ناچار افزایش خواهد یافت.[4][5]

در پاسخ به این پیش‌بینی، مدافعان حقوق مصرف‌کننده و برنامه‌ریزان مالی دو استراتژی متمایز را برای خانوارها برجسته می‌کنند تا از پس فشار پیش رو برآیند. رویکرد اول بر «ذخیره‌سازی استراتژیک» متمرکز است. با خرید نسخه‌های با ماندگاری بالا از کالاهای پرخطر، مانند دانه‌های کامل قهوه، شکر دانه‌دار و غلات خشک، در حالی که قیمت‌ها نسبتاً آرام هستند، مصرف‌کنندگان می‌توانند به طور مؤثر نرخ‌های فعلی را تثبیت کنند. این روش، انبار خانه را به عنوان یک سپر مالی در برابر تورم آینده در نظر می‌گیرد.[1][5]

رویکرد دوم بر «تأمین فصلی پویا» تمرکز دارد، که هدف آن جدا کردن کامل رژیم غذایی خانوار از زنجیره‌های تأمین جهانی ناپایدار است. با روی آوردن به محصولات محلی و فصلی و پروتئین‌های جایگزین منطقه‌ای، مصرف‌کنندگان می‌توانند از گلوگاه‌های حمل و نقل بین‌المللی و جهش‌های قیمت کود که هزینه کالاهای وارداتی را بالا می‌برند، عبور کنند. این استراتژی نیاز به انعطاف‌پذیری بیشتری در برنامه‌ریزی وعده‌های غذایی دارد، اما یک دفاع پایدار و جامعه‌محور در برابر شوک‌های اقلیمی جهانی ارائه می‌دهد.[6]

فراتر از صرفه‌جویی مالی فوری، اتخاذ یک موضع فعال در قبال پیش‌بینی تورم مواد غذایی ۲۰۲۷ یک مزیت روانی قابل توجه ارائه می‌دهد. به جای انتظار برای شوک اجتناب‌ناپذیر در هنگام حساب کردن، خانوارهایی که عادات خرید خود را از هم‌اکنون تنظیم می‌کنند، چه از طریق خرید عمده محاسبه‌شده و چه با روی آوردن به شبکه‌های غذایی محلی، کنترل بیشتری بر رفاه اقتصادی خود به دست می‌آورند. آماده‌سازی آشپزخانه شما برای سال آینده، یک پیش‌بینی جهانی دلهره‌آور را به یک برنامه خانگی قابل مدیریت تبدیل می‌کند.[1][6]