کویت و پاکستان پیمان جامع همکاری‌های دفاعی و نظامی امضا کردند

دولت‌های کویت و پاکستان با هدف تعمیق روابط امنیتی و نظامی، «پروتکل توافق‌نامه ۲۰۲۶» را در شهر راولپندی به امضا رساندند. این پیمان استراتژیک در جریان سفر رسمی شیخ عبدالله علی عبدالله الصباح، وزیر دفاع کویت، و دیدار او با خواجه محمد آصف، همتای پاکستانی‌اش، نهایی شد. بر اساس این سند جامع، نیروهای مسلح پاکستان متعهد شده‌اند تا در حوزه‌های متنوعی از جمله آموزش نظامی، ارتقای ظرفیت‌های دفاعی، مدیریت مرزها و سایر حوزه‌های مورد توافق، به ارتش کویت کمک کنند. این توافق نشان‌دهنده گامی مهم در جهت نهادینه‌سازی روابط دفاعی دو کشور است که ریشه در دهه‌ها همکاری مشترک دارد و اکنون با توجه به شرایط حساس منطقه، ابعاد تازه‌ای به خود گرفته است.[1][2][4]

جزئیات منتشر شده از این پروتکل نشان می‌دهد که دامنه همکاری‌ها بسیار فراتر از آموزش‌های نظامی ابتدایی است. این توافق جامع شامل پشتیبانی لجستیکی، تبادل پرسنل نظامی، اعزام کارشناسان و متخصصان فنی، و همچنین همکاری در زمینه‌های علمی و فناوری دفاعی می‌شود. علاوه بر این، دو کشور توافق کرده‌اند که در زمینه اطلاعات نظامی، سیستم‌های ارتباطی و توسعه صنایع دفاعی نیز همکاری نزدیک‌تری داشته باشند. ستاد کل ارتش کویت با انتشار بیانیه‌ای، این توافق را چارچوبی پشتیبان و حیاتی برای تقویت هماهنگی‌های عملیاتی، تبادل تجربیات میدانی و ارتقای سطح آمادگی نیروهای مسلح خود توصیف کرده است که می‌تواند به ثبات بیشتر در مرزهای این کشور کمک کند.[6][7]

برای کویت، این پیمان در مقطعی حیاتی و پرالتهاب به امضا می‌رسد. منطقه خاورمیانه در ماه‌های اخیر شاهد افزایش چشمگیر تنش‌ها و درگیری‌های نیابتی بوده است و کویت به عنوان کشوری با موقعیت ژئوپلیتیک حساس، به شدت به دنبال تقویت توانمندی‌های بازدارندگی خود است. اگرچه کویت دهه‌هاست که میزبان پایگاه‌ها و نیروهای آمریکایی است، اما استراتژیست‌های این کشور تلاش می‌کنند تا با متنوع‌سازی شرکای امنیتی خود، وابستگی انحصاری به واشنگتن را کاهش دهند. کمک‌های آموزشی و تجربیات عملیاتی ارتش پاکستان می‌تواند به کویت در مقابله با تهدیدات نامتقارن، از جمله حملات پهپادی، امنیت سایبری و کنترل دقیق‌تر مرزها، کمک شایانی کند.[3][6]

از سوی دیگر، این توافق برای پاکستان بخشی از یک استراتژی کلان‌تر و بلندمدت برای گسترش نفوذ امنیتی در منطقه خلیج فارس محسوب می‌شود. اسلام‌آباد در تلاش است تا با بهره‌گیری از ارتش قدرتمند خود، جایگاهش را به عنوان یک تامین‌کننده کلیدی امنیت برای کشورهای عربی تثبیت کند. این رویکرد نه تنها به ارتقای وزن ژئوپلیتیک پاکستان در معادلات منطقه‌ای کمک می‌کند، بلکه اهداف اقتصادی مشخصی را نیز دنبال می‌کند. مقامات پاکستانی امیدوارند که تعمیق روابط نظامی، راه را برای جذب سرمایه‌گذاری‌های کلان کویت در صنایع دفاعی پاکستان و همچنین گسترش همکاری‌ها در بخش‌های انرژی، تجارت و نیروی کار هموار سازد.[3][6]

امضای این پروتکل تنها چند هفته پس از آن صورت می‌گیرد که پاکستان به همراه ترکیه و عربستان سعودی، «پیمان دفاع مشترک مکه» را امضا کردند. تحلیلگران منطقه‌ای معتقدند که مجموعه این توافقات پی‌درپی، نشان‌دهنده شکل‌گیری یک معماری امنیتی جدید و چندقطبی در خاورمیانه و جنوب آسیا است. در این ساختار جدید، کشورهای اسلامی با ایجاد شبکه‌ای از ائتلاف‌های دوجانبه و چندجانبه، به دنبال ایجاد یک چتر امنیتی بومی و کاهش آسیب‌پذیری خود در برابر نوسانات سیاست خارجی قدرت‌های غربی هستند. این روند نشان می‌دهد که کشورهای منطقه در حال بازتعریف مفاهیم امنیت دسته‌جمعی بر اساس منافع مشترک منطقه‌ای می‌باشند.[3][7]

پروتکل ۲۰۲۶ در واقع ارتقا و بسط توافقنامه همکاری دفاعی است که پیش‌تر در ژوئن ۲۰۲۳ میان دو کشور امضا شده بود و خود ریشه در اولین پیمان نظامی آن‌ها در سال ۱۹۶۸ دارد. این توافق جدید که برای یک دوره پنج ساله معتبر خواهد بود و قابلیت تمدید خودکار دارد، نشان‌دهنده اراده سیاسی قوی در هر دو پایتخت برای تبدیل روابط تاریخی به یک شراکت استراتژیک پایدار است. با اجرایی شدن کامل این پروتکل، انتظار می‌رود حضور مستشاران و مربیان نظامی پاکستانی در کویت به شکل معناداری افزایش یابد و رزمایش‌های مشترک بیشتری برای همگام‌سازی نیروهای مسلح دو کشور برگزار شود.[6]

توسعه این روابط نظامی همچنین پیامدهای مهمی برای توازن قوا در منطقه خلیج فارس دارد. در حالی که برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس به شدت بر خریدهای تسلیحاتی پیشرفته از غرب تمرکز کرده‌اند، کویت با این توافق نشان می‌دهد که به همان اندازه برای توسعه زیرساخت‌های انسانی و آموزش‌های تاکتیکی نیروهای خود اهمیت قائل است. ارتش پاکستان با تجربه دهه‌ها درگیری در مرزهای شرقی و غربی خود و همچنین مبارزه با گروه‌های شبه‌نظامی، دانش میدانی ارزشمندی را در اختیار دارد که انتقال آن می‌تواند دکترین دفاعی کویت را از یک رویکرد صرفاً تجهیزات‌محور به یک نیروی چابک‌تر و واکنش‌سریع ارتقا دهد.[3]

در نهایت، موفقیت این پیمان دفاعی می‌تواند به عنوان یک الگوی موفق برای سایر کشورهای منطقه عمل کند. اگر پاکستان بتواند تعهدات آموزشی و لجستیکی خود را به طور موثر در کویت پیاده‌سازی کند، احتمالاً شاهد درخواست‌های مشابهی از سوی دیگر کشورهای عربی برای انعقاد پیمان‌های مشابه خواهیم بود. این دیپلماسی دفاعی فعال، در کنار تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها، نشان می‌دهد که کشورهای منطقه در حال گذار از دوران اتکای مطلق به قدرت‌های فرامنطقه‌ای به دورانی هستند که در آن همکاری‌های جنوب-جنوب و ائتلاف‌های درون‌منطقه‌ای، نقش اصلی را در تضمین ثبات و امنیت ایفا خواهند کرد.[3][7]