نخستین پرواز موفقیت‌آمیز پهپاد رزمی U740 فالکری ایرباس در اروپا

منتقدان برنامه‌های دفاعی اروپا مدت‌هاست استدلال می‌کنند که اصرار این قاره بر ساخت صفر تا صد تجهیزات بومی، باعث شده تا آن‌ها در رقابت توسعه پهپادهای رزمی همکار سال‌ها از آمریکا عقب بمانند و تا اواسط دهه آینده هیچ محصول عملیاتی نداشته باشند. اما پرواز موفقیت‌آمیز پهپاد U740 فالکری در آسمان شمال اروپا، این پیش‌فرض را باطل کرد. شرکت ایرباس با ترکیب یک بدنه اثبات‌شده آمریکایی و سیستم مدیریت ماموریت اروپایی، نشان داد که می‌تواند تا سال ۲۰۲۹ یک پهپاد رزمی کاملا مستقل و آماده نبرد را عملیاتی کند.[1][2]

ایرباس و شریک آمریکایی‌اش، شرکت کراتوس، در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ با انتشار بیانیه‌ای رسمی اعلام کردند که این پهپاد نخستین پرواز اروپایی خود را با موفقیت پشت سر گذاشته است. به گزارش اکونومیک تایمز و به نقل از مایکل شولهورن، مدیرعامل بخش دفاعی و فضایی ایرباس، این پرواز آزمایشی در واقع در ۲۹ سپتامبر انجام شده است. شولهورن تاکید کرد که این پرواز، یک گام بزرگ در زمینه دریافت مجوزهای لازم برای عبور از موانع نظارتی پیچیده حریم هوایی اروپا محسوب می‌شود.[1]

در این آزمایش حیاتی، پهپاد U740 توانست تمام اهداف از پیش تعیین‌شده را به طور کامل محقق کند. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این پرواز، برخاستن بدون نیاز به باند فرودگاه و با کمک سیستم پرتاب راکتی بود. این پرنده پس از پرتاب، مانورهای مختلفی را در ارتفاعات گوناگون اجرا کرد و به سرعت ۰.۸ ماخ رسید. همچنین، تنظیمات ماموریت آن در حین پرواز با موفقیت تغییر یافت که نشان‌دهنده پایداری سیستم‌های ارتباطی در شرایط متغیر است.[1][3]

بر اساس اطلاعات فنی منتشر شده، این پهپاد دارای ۹.۱ متر طول و ۸.۲ متر فاصله بین دو نوک بال است. حداکثر وزن برخاست آن به حدود سه تن می‌رسد و می‌تواند مسافتی بیش از ۵۰۰۰ کیلومتر را بدون نیاز به سوخت‌گیری طی کند. سقف پروازی فالکری ۴۵ هزار پا اعلام شده است. این پرنده به یک محفظه داخلی تسلیحات برای حمل مهمات، و همچنین جایگاه‌های حمل بار خارجی در زیر بال‌های خود مجهز است که قدرت آتش قابل‌توجهی را برای آن فراهم می‌کند.[1][2]

آنچه U740 را از نسخه اصلی آمریکایی خود متمایز می‌کند، معماری نرم‌افزاری و سیستم مدیریت ماموریت آن است. در پرواز اولیه، پهپاد از سیستم‌های پایه استفاده کرد، اما ایرباس قصد دارد در آزمایش‌های بعدی، سیستم اختصاصی خود موسوم به MARS را روی این پهپاد نصب کند. این سیستم به عنوان «مغز اروپایی» پهپاد عمل کرده و تضمین می‌کند که تمام نرم‌افزارها و داده‌های ماموریتی تحت کنترل کامل و حاکمیت مستقل کشورهای اروپایی قرار داشته باشند.[1]

هدف نهایی این برنامه، ایجاد یک هواگرد رزمی همکار برای جنگنده‌های سرنشین‌دار، به ویژه یوروفایتر تایفون است. این پهپادها قرار است ماموریت‌های پرخطر را بر عهده بگیرند، از هواگردهای سرنشین‌دار در برابر پدافند هوایی دشمن محافظت کنند و برد راداری آن‌ها را افزایش دهند. شولهورن تایید کرده است که آزمایش‌های پرواز مشترک و هماهنگ فالکری با جنگنده یوروفایتر برای سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است تا مسیر برای عملیاتی شدن کامل آن هموار شود.[1]

نشریه تخصصی The War Zone این رویداد را یک تغییر استراتژیک بزرگ برای نیروی هوایی آلمان ارزیابی می‌کند. آلمان که به طور سنتی در زمینه توسعه پهپادهای مسلح با محدودیت‌های سیاسی داخلی مواجه بود، اکنون به سرعت به سمت دستیابی به ناوگانی از پهپادهای جت رزمی حرکت می‌کند. خرید بدنه‌های آماده از کراتوس به جای طراحی یک پلتفرم کاملا جدید از پایه، به اروپا اجازه می‌دهد تا جدول زمانی توسعه خود را به شکل چشمگیری کاهش دهد.[2]

در محیط‌های نبرد امروزی که تهدیدات پدافندی به شدت پیچیده شده‌اند، نیروهای هوایی به مفهوم «توده رزمی مقرون‌به‌صرفه» نیاز دارند. پهپادهای سری فالکری به گونه‌ای طراحی شده‌اند که هزینه تولید پایینی داشته باشند و در صورت از دست رفتن در میدان نبرد، خسارت سنگینی به ارتش وارد نکنند. قابلیت پرتاب ریلی با راکت و بی‌نیازی به باندهای فرودگاهی ثابت، بقای عملیاتی این سیستم را در روزهای نخست یک درگیری احتمالی به میزان قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.[1][2]

مرحله بعدی این پروژه، ادغام کامل سیستم MARS و انجام پروازهای پیچیده‌تر گروهی است. بیانیه رسمی ایرباس تاکید می‌کند که سیستم نرم‌افزاری MARS با استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند ماموریت‌ها را به صورت خودکار هدایت کرده و گروه‌های کاملی از پهپادها را هماهنگ کند. با این حال، یک سلسله‌مراتب کنترلی دقیق در این سیستم تعبیه شده است که تضمین می‌کند انسان همواره در چرخه تصمیم‌گیری باقی بماند و تصمیمات حیاتی مربوط به درگیری تنها توسط اپراتورهای انسانی تایید شوند.[1]

ایرباس در این مسیر تنها نیست و با رقبای سرسختی در بازار نوظهور دفاعی اروپا دست‌وپنجه نرم می‌کند. شرکت‌هایی مانند بویینگ با پهپاد «گوست بت» و استارتاپ آلمانی هلسینگ با پروژه بومی CA-1 نیز در تلاش هستند تا سهمی از این بازار چند میلیارد دلاری به دست آورند. با این حال، پرواز موفقیت‌آمیز فالکری در آسمان اروپا، ایرباس را دست‌کم در مقطع کنونی، یک گام از سایر رقبای خود در قاره سبز پیش انداخته است.[2]