پرواز موفقیتآمیز نخستین هواپیمای مسافربری تمامالکتریکی چین؛ گامی بزرگ در هوانوردی پاک
هواپیمای ۱۹ نفره و تمامالکتریکی CE-25A ساخت شرکت کوماک چین، نخستین پرواز سرنشیندار خود را با موفقیت به پایان رساند. این دستاورد که پس از ماهها آزمایش بدون سرنشین به دست آمده، نقطه عطفی در توسعه پروازهای تجاری پاک و کوتاهبرد محسوب میشود.
به قلم مرجان موسوی
این خبر را به اشتراک بگذارید
صنعت هوانوردی جهان در روز شنبه، ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶، شاهد یک پیشرفت قابلتوجه در مسیر پروازهای بدون آلایندگی بود. هواپیمای مسافربری تمامالکتریکی CE-25A، محصول شرکت هواپیماسازی تجاری چین (COMAC)، نخستین پرواز آزمایشی سرنشیندار خود را در شهر بینژو واقع در استان شاندونگ با موفقیت به انجام رساند.[1][3]
این پرواز تاریخی با حضور دو خلبان و یک مهندس آزمایش پرواز در کابین انجام شد. بر اساس دادههای منتشر شده، این هواپیما به مدت ۱۶ دقیقه و ۳۸ ثانیه در آسمان باقی ماند و مسافتی معادل ۶۰.۴ کیلومتر را طی کرد. کل عملیات آزمایش ۵۷ دقیقه و ۴۶ ثانیه به طول انجامید.[2][4]
شرکت کوماک در بیانیهای رسمی اعلام کرد: «هواپیما در طول این پرواز عملکردی کاملاً عادی داشت و تمامی نتایج آزمایش انتظارات ما را برآورده کرد.» به گفته این شرکت، این موفقیت میدانی راه را برای مراحل بعدی صدور گواهینامه و توسعه تجاری هموار میکند.[1][5]
مشخصات فنی و ظرفیت عملیاتی
هواپیمای CE-25A به عنوان نخستین هواپیمای تجاری الکتریکی کوماک، برای مسیرهای کوتاهبرد بینشهری طراحی شده است. این پرنده با حداکثر وزن برخاست ۱۰ تن، ظرفیت جابجایی ۱۹ مسافر را دارد که آن را در دسته هواپیماهای رفتوآمدی منطقهای قرار میدهد.[3][4]
از نظر عملکرد پروازی، این هواپیما میتواند به سرعت کروز ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت دست یابد. ارتفاع کروز آن حدود ۲۴۰۰ متر (۷۹۰۰ فوت) تعیین شده و برد عملیاتی آن با یک بار شارژ کامل باتریها به ۴۰۰ کیلومتر میرسد. این مشخصات برای اتصال شهرهای نزدیک به یکدیگر بسیار ایدهآل است.[2][5]
یکی از متمایزترین ویژگیهای طراحی CE-25A، سیستم پیشرانه الکتریکی توزیعشده آن است. برخلاف هواپیماهای منطقهای متداول که از دو موتور توربوپراپ بهره میبرند، این هواپیما نیروی رانش خود را از طریق چندین فن کانالی الکتریکی که در امتداد بالها نصب شدهاند، تامین میکند.[2][4]
توسعه این سیستم پیشرفته با همکاری شرکای قدرتمند داخلی انجام شده است. شرکت کوماک برای تامین انرژی این پرنده، با غول باتریسازی جهان یعنی شرکت CATL و همچنین پژوهشگران دانشگاه جیائو تونگ شانگهای همکاری نزدیکی داشته است تا بر چالشهای وزن و ظرفیت باتریها غلبه کند.[3][5]
مسیر طولانی تا پرواز سرنشیندار
حضور این هواپیما در آسمان با سرنشین، نتیجه ماهها آزمایشهای دقیق و بدون سرنشین بوده است. طبق گزارشهای منتشر شده، CE-25A نخستین پرواز هوشمند و خودمختار خود را در تاریخ ۲ فوریه ۲۰۲۶ انجام داد و از آن زمان تحت ارزیابیهای سختگیرانهای قرار داشته است.[2][3]
پیش از آنکه خلبانان انسانی هدایت این پرنده را در اواسط نوامبر به دست بگیرند، هواپیما ۱۹ پرواز آزمایشی کاملاً خودکار را برای تایید قابلیت اطمینان سیستمهای پروازی با موفقیت پشت سر گذاشته بود. این رویکرد محتاطانه، ایمنی پلتفرم را پیش از ورود انسان به کابین تضمین کرد.[2][4]
پروژه CE-25A برای نخستین بار در نوامبر ۲۰۲۳ در نمایشگاه بینالمللی واردات چین رونمایی شد. در مراحل اولیه توسعه، کوماک آزمایشهای خود را با استفاده از یک مدل مقیاسپذیر آغاز کرد تا مفاهیم آیرودینامیکی و پیشرانه توزیعشده را پیش از ساخت نمونه اصلی ارزیابی کند.[2][6]
روند صدور گواهینامه و آینده تجاری
با موفقیت در پروازهای آزمایشی، اکنون تمرکز بر روی دریافت مجوزهای قانونی است. اداره هوانوردی غیرنظامی چین (CAAC) درخواست کوماک برای دریافت گواهینامه نوع این هواپیما را به طور رسمی پذیرفته است که گامی حیاتی برای ورود به ناوگان تجاری محسوب میشود.[3][5]
نامگذاری این هواپیما نیز بازتابدهنده استانداردهای ایمنی آن است. عدد «۲۵» در نام CE-25A نشاندهنده انطباق با بخش ۲۵ مقررات هوانوردی غیرنظامی چین است؛ استانداردی که برای هواپیماهای ترابری بزرگ اعمال میشود و نشان میدهد این پرنده الکتریکی باید همان الزامات ایمنی جتهای مسافربری غولپیکر را برآورده کند.[4]
با وجود این پیشرفتها، هنوز زمان دقیقی برای ورود رسمی CE-25A به خدمات تجاری اعلام نشده است. فرآیند صدور گواهینامه برای فناوریهای نوین مانند پیشرانههای تمامالکتریکی و باتریهای هوانوردی، معمولاً پیچیدهتر و زمانبرتر از هواپیماهای سنتی است و نیازمند تدوین استانداردهای جدیدی از سوی نهادهای نظارتی است.[3][6]
تحول در چشمانداز هوانوردی منطقهای
موفقیت کوماک در این پروژه، نشاندهنده تغییر مسیر صنعت هوانوردی به سمت راهحلهای پایدارتر است. در حالی که شرکتهای غربی روی هواپیماهای هیبریدی-الکتریکی ۳۰ نفره کار میکنند، چین با تمرکز بر پلتفرم تمامالکتریکی ۱۹ نفره، به دنبال تسخیر بازار مسیرهای کوتاه است.[3][6]
کاهش هزینههای عملیاتی و حذف کامل انتشار گازهای گلخانهای در طول پرواز، دو مزیت اصلی این کلاس از هواپیماها هستند. خطوط هوایی منطقهای میتوانند با استفاده از پرندههایی مانند CE-25A، مسیرهایی را که پیش از این به دلیل هزینههای بالای سوخت جت سودآور نبودند، از نظر اقتصادی توجیهپذیر کنند.[4][5]
با این حال، چالشهای زیرساختی همچنان پابرجا هستند. برای عملیاتی شدن این هواپیماها در مقیاس وسیع، فرودگاههای منطقهای باید به ایستگاههای شارژ مگاواتی مجهز شوند. توسعه این زیرساختها نیازمند سرمایهگذاری کلان و همکاری نزدیک میان شرکتهای هواپیمایی، سازندگان هواپیما و تامینکنندگان شبکه برق است.[2][6]
چالش تراکم انرژی در باتریها
یکی از بزرگترین موانع در توسعه هواپیماهای تمامالکتریکی، مسئله تراکم انرژی باتریهاست. سوخت جت سنتی انرژی بسیار بیشتری را نسبت به وزن خود در مقایسه با پیشرفتهترین باتریهای لیتیوم-یونی امروزی ذخیره میکند. به همین دلیل، برد ۴۰۰ کیلومتری CE-25A یک دستاورد مهندسی قابلتوجه محسوب میشود.[3][6]
حضور شرکت CATL به عنوان شریک اصلی در این پروژه، نقش کلیدی در غلبه بر این محدودیتها داشته است. این شرکت اکنون در حال توسعه سلولهای باتری با چگالی انرژی بالا و استانداردهای ایمنی هوانوردی است که میتوانند در برابر تغییرات فشار و دمای ارتفاعات مقاومت کنند.[3][5]
پیشرفت سریع چین در این حوزه، رقابت جهانی برای کربنزدایی از صنعت هوانوردی را تشدید کرده است. در اروپا و ایالات متحده، استارتاپها و غولهای هوافضا در حال توسعه پلتفرمهای مشابهی هستند. با این حال، بسیاری از آنها به دلیل محدودیتهای باتری، به سمت سیستمهای هیبریدی گرایش پیدا کردهاند.[2][6]
تاثیر بر اقتصاد حملونقل
از منظر اقتصادی، ورود هواپیماهایی مانند CE-25A میتواند مدل کسبوکار خطوط هوایی منطقهای را دگرگون کند. در حال حاضر، پروازهای بسیار کوتاه با هواپیماهای جت یا توربوپراپ سنتی، به دلیل مصرف بالای سوخت در مراحل برخاستن و اوجگیری، حاشیه سود بسیار پایینی دارند.[4][5]
موتورهای الکتریکی، برخلاف موتورهای احتراقی، در هر ارتفاع و سرعتی با بهرهوری بالا کار میکنند. این ویژگی، در کنار هزینه بسیار پایینتر برق نسبت به سوخت جت، میتواند هزینه عملیاتی هر صندلی-کیلومتر را تا ۴۰ درصد کاهش دهد و پروازهای بینشهری را ارزانتر کند.[3][6]
نکات کلیدی
- هواپیمای ۱۹ نفره تمامالکتریکی CE-25A ساخت کوماک، نخستین پرواز سرنشیندار خود را در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ با موفقیت انجام داد.
- این پرواز پس از انجام ۱۹ پرواز آزمایشی خودمختار و بدون سرنشین در ماههای گذشته صورت گرفت.
- هواپیمای مذکور با برد ۴۰۰ کیلومتر و سرعت ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت، برای مسیرهای کوتاهبرد تجاری طراحی شده است.
- اداره هوانوردی غیرنظامی چین درخواست صدور گواهینامه نوع (Type Certificate) برای این هواپیما را رسماً پذیرفته است.
آنچه نمیدانیم
- تاریخ دقیق دریافت گواهینامه نهایی و ورود رسمی CE-25A به ناوگان تجاری خطوط هوایی هنوز مشخص نیست.
- نحوه تامین مالی و زمانبندی توسعه زیرساختهای شارژ مگاواتی در فرودگاههای منطقهای چین اعلام نشده است.
روند رویداد
نوامبر ۲۰۲۳
رونمایی اولیه از پروژه CE-25A در نمایشگاه بینالمللی واردات چین.
۲ فوریه ۲۰۲۶
انجام نخستین پرواز هوشمند و بدون سرنشین هواپیمای CE-25A.
اکتبر ۲۰۲۶
انتشار نخستین تصاویر از نمونه کامل و واقعی هواپیما در شبکههای اجتماعی.
۱۴ نوامبر ۲۰۲۶
انجام موفقیتآمیز نخستین پرواز سرنشیندار با حضور دو خلبان و یک مهندس.
- توسعهدهندگان هوانوردی چین
- تمرکز بر استقلال فناوری و پیشگامی در بازار نوظهور هوانوردی الکتریکی و بدون آلایندگی.
- نهادهای نظارتی هوانوردی
- تاکید بر لزوم انجام آزمایشهای جامع برای تضمین ایمنی سیستمهای پیشرانه جدید پیش از صدور مجوز تجاری.
- تحلیلگران صنعت هوانوردی
- ارزیابی مثبت از کاهش هزینههای عملیاتی، اما محتاط نسبت به چالشهای تراکم باتری و زیرساختهای شارژ.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- خطوط هوایی منطقهای
- جوامع محلی نزدیک به فرودگاهها
منابع
[1]China Dailyتوسعهدهندگان هوانوردی چینCOMAC CE-25A electric aircraft completes first piloted test flight in Shandong
مطالعه در China Daily →
[2]Air Data Newsتحلیلگران صنعت هوانوردیCOMAC's CE-25A electric aircraft has flown with people aboard for the first time
مطالعه در Air Data News →
[3]Qazinformتوسعهدهندگان هوانوردی چینChina's 19-seat electric aircraft completes first piloted flight
مطالعه در Qazinform →
[4]Civil Aviation Authority Qatarنهادهای نظارتی هوانوردیChina's 10-tonne electric commercial aircraft completes first crewed flight
مطالعه در Civil Aviation Authority Qatar →
[5]MLQ.aiCOMAC's electric plane completes its first crewed flight, Chinese state media say
مطالعه در MLQ.ai →
[6]Aerospace Global Newsتحلیلگران صنعت هوانوردیNew photographs appear to show a full-sized COMAC CE-25A demonstrator
مطالعه در Aerospace Global News →
بیشتر در حملونقل
مشاهده همه →ایمنی هوانوردی نظامی
سقوط بالگرد بلکهاوک ارتش اردن در جریان رزمایش نظامی؛ پنج نظامی مجروح شدند
5 منبع
تاکسی هوایی
صدور گواهینامه نخستین مسیر دائمی تاکسی هوایی جهان؛ اتصال مارینای دبی به فرودگاه در ۱۰ دقیقه
4 منبع
هوانوردی بدون سرنشین
پرواز موفقیتآمیز بزرگترین هواپیمای باری بدون سرنشین جهان در چین
6 منبع
نوسازی ناوگان هوایی
نهاییشدن سفارش ۳.۴ میلیارد دلاری خطوط هوایی فیلیپین برای خرید ۲۰ فروند بوئینگ ۷۸۷-۱۰
8 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار حملونقل با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





