پایان اجاره ابری مایکروسافت از اوراکل؛ بازنگری اساسی در عطش سختافزار هوش مصنوعی
مایکروسافت در حال لغو قرارداد چند میلیارد دلاری اجاره ظرفیت پردازش هوش مصنوعی از اوراکل است و دلیل آن را کنار گذاشتن تراشههای نسل قدیمی انویدیا اعلام کرده است. این تصمیم افت شدید ارزش سهام اوراکل را در پی داشت و نشاندهنده بازتنظیم استراتژی همکاری میان غولهای رایانش ابری است.
به قلم ایمان شریعتی
این خبر را به اشتراک بگذارید
مایکروسافت فرایند خاتمه دادن به توافق بزرگ اجاره ظرفیت پردازشی هوش مصنوعی از شرکت اوراکل را رسماً کلید زد. این تصمیم خط پایانی بر یک شراکت پر سر و صدا است؛ توافقی که در سال ۲۰۲۳ و برای پاسخ به جهش ناگهانی بار پردازشی موتور جستجوی بینگ مجهز به هوش مصنوعی منعقد شده بود.[3][4]
این اقدام بخشی از یک بازنگری عمیقتر در قراردادهای چند میلیارد دلاری زیرساخت ابری مایکروسافت به شمار میرود. حالا که هیجان اولیه برای تصاحب هر تراشه گرافیکی موجود در بازار فروکش کرده، این غول فناوری با رویکردی حسابشدهتر وابستگیهای سختافزاری خارجی خود را بازتعریف میکند.[1][8]
هسته اصلی این لغو قرارداد، خود سختافزار است. سرورهای زیرساخت ابری اوراکل (OCI) که مایکروسافت اجاره کرده بود، به نسل قدیمیتری از پردازندههای انویدیا متکی بودند؛ تراشههایی که با ورود معماریهای جدید و بهینهتر به بازار، جذابیت فنی و اقتصادی خود را از دست دادهاند.[3][5]
مایکروسافت طی ماههای اخیر با سررسید هر بلوک از ظرفیتهای اجارهای، از تمدید آنها خودداری کرده است. ارزش عملیاتی این قدرت پردازشی اجارهای بهمرور زمان کاهش یافته و دیگر پاسخگوی نیازهای در حال تحول و پیچیدهتر بارهای کاری هوش مصنوعی این شرکت نبود.[1][6]
پیامد مالی این رویداد بیدرنگ ظاهر شد. سهام اوراکل در معاملات بعدازظهر ۶ نوامبر ۲۰۲۶ بیش از ۴ درصد سقوط کرد و به پایینترین رقم دو سال اخیر رسید؛ نشانهای روشن از نگرانی سرمایهگذاران از دست دادن مهمترین مستأجر بخش ابری این شرکت.[2][5]
تغییر اولویتها در دنیای سیلیکون
صنعت هوش مصنوعی اکنون در میانه یک گذار سختافزاری بیرحمانه قرار دارد. در دوران اوجگیری اولیه هوش مصنوعی مولد در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، شرکتها بدون توجه به عمر معماری یا راندمان مصرف انرژی، هر ظرفیت پردازشی را که در بازار پیدا میشد احتکار میکردند.[7]
اما به نظر میرسد آن دورانِ جمعآوری بیقیدوشرط به سر آمده است. تصمیم مایکروسافت برای خروج از قرارداد اوراکل، شکاف روبهرشد میان سختافزارهای قدیمی و تراشههای پیشرفته لازم برای آموزش و اجرای مدلهای نسل جدید را برجسته میکند.[5][8]
معماریهای قدیمیتر انویدیا بهازای هر محاسبه، برق بسیار بیشتری نسبت به نسلهای تازهنفس مصرف میکنند. برای شرکتی در مقیاس مایکروسافت، هزینههای برق و خنکسازی سرورهای استیجاری قدیمی بهسرعت هرگونه مزیت اقتصادی را از بین میبرد.[3]
یکی از سخنگویان اوراکل در پی گزارش اولیه بلومبرگ به رویترز گفت: «تقاضا برای زیرساخت هوش مصنوعی اوراکل، از جمله برای پردازندههای گرافیکی نسلهای قبل، همچنان قدرتمند است.» این شرکت ادعا میکند که سایر مشتریان سازمانی مشتاق استفاده از همان ظرفیتی هستند که مایکروسافت تخلیه میکند.[3]
با این حال، واکنش منفی بازار نشان میدهد سهامداران درباره یافتن جایگزینی در ابعاد مایکروسافت برای اوراکل بهشدت بدبین هستند. قرارداد اولیه ۲۰۲۳ اعتباری حیاتی برای راهبرد اوراکل بود تا نشان دهد به بازیگری درجه یک در زیرساختهای محاسباتی هوش مصنوعی بدل شده است.[2][7]
بازتنظیم استراتژی غولهای ابری
استراتژی زیرساختی مایکروسافت با سرعتی بالا به سمت توسعه داخلی متمایل شده است. این شرکت دو سال گذشته را صرف توسعه تهاجمی مراکز داده اختصاصی خود در جهان کرده تا وابستگیاش به سایر ارائهدهندگان ابری را به حداقل برساند.[4][8]
این جهش داخلی شامل استقرار گسترده شتابدهندههای اختصاصی هوش مصنوعی «مایا» (Maia) نیز میشود. مایکروسافت با انتقال بار پردازشی به تراشههای طراحی خود بهجای سرورهای اجارهای، هم بر معماری و هم بر حاشیه سود عملیاتی تسلط کامل پیدا میکند.[1][7]
اجاره ظرفیت پردازش از یک رقیب ابری از ابتدا هم راهکاری موقت برای عبور از بحران بود. توافق با اوراکل در دوران کمبود شدید تراشه جهانی، توان پردازشی فوری را فراهم آورد تا مایکروسافت معطل ساخت دیتاسنترهای اختصاصی خود نماند.[3][6]
اکنون که زنجیره تأمین تراشهها آرام گرفته و پردازندههای جدیدتر انویدیا به مراکز داده اختصاصی مایکروسافت وارد میشوند، منطق اقتصادی همکاری با اوراکل رنگ باخته است. پرداخت هزینهای هنگفت برای اجاره سختافزار قدیمی از رقیب، دیگر با اهداف سودآوری این غول فناوری همخوانی ندارد.[5][8]
این بازنگری تنها به مراکز داده اوراکل محدود نمیشود. گزارشها حاکی است مایکروسافت نظارت بر پروژههای چند تأمینکننده ابری نوظهور دیگر را هم تشدید کرده و تاخیر در ساختوساز و افزایش هزینههای زیرساختی را موشکافانه زیر ذرهبین برده است.[3][7]
آزمون دشوار جاهطلبیهای ابری اوراکل
برای اوراکل، از دست دادن اجارهدار بزرگی چون مایکروسافت، چالشی اساسی در جلب اعتماد مشتریان است. اوراکل در تبلیغات خود زیرساخت ابریاش را گزینهای تخصصی با کارایی بسیار بالاتر نسبت به رقبایی چون آمازون و گوگل جا زده بود.[2][4]
عقد قرارداد با مایکروسافت در سال ۲۰۲۳ نقطه اتکای تبلیغاتی اوراکل بود؛ مدرکی به ظاهر محکم برای کل بازار که نشان میداد حتی بزرگترین شرکت نرمافزاری دنیا معماری شبکه اوراکل را برای حساسترین بارهای کاری هوش مصنوعی خود برگزیده است.[3][7]
اکنون بدون این مشتری نمادین، اوراکل باید در عمل نشان دهد که رشد بخش ابریاش صرفاً به شرکتهای متوسط متکی است. مدیران اوراکل شرط بستهاند که کسبوکارهای سنتی و میانرده این ظرفیت پردازشی نسل قبل را با روی باز خواهند بلعید.[1][5]
بسیاری از مشتریان سازمانی کارهای سبکتر استنتاج (Inference) اجرا میکنند که نیازی به آخرین دستاوردهای لبه فناوری سیلیکون ندارد. برای این شرکتها، دسترسی فوری و قیمت ارزانتر تراشههای قدیمیتر انویدیا شاید حتی یک مزیت اقتصادی تلقی شود.[3][8]
با وجود این، افت ناگهانی ارزش سهام نشان میدهد که گرداننده اصلی بازار، هزینهکردهای سرسامآور ابرمقیاسهاست. حذف قرارداد چند میلیارد دلاری شرکتی که موتور محرک هوش مصنوعی بود، پیشبینیهای درآمدی کوتاهمدت اوراکل را دچار چالشی ملموس میکند.[2][5]
بلوغ بازار زیرساختهای محاسباتی
جدایی مایکروسافت و اوراکل پیشدرآمدی بر دگرگونی در سراسر صنعت رایانش ابری است؛ هشداری مبنی بر اینکه بازار زیرساخت هوش مصنوعی از فاز انباشت عصبی و دستپاچه به دوره بهینهسازی دقیق هزینهها پا گذاشته است.[6][7]
ارائهدهندگان ابری که در سالهای کمبود تراشه، پردازندههای گرافیکی قدیمی را انبار کرده بودند، اکنون با سختافزارهایی مواجهاند که بهسرعت ارزش خود را از دست میدهند. با بهبود شگرف سرعت و مصرف برق در تراشههای جدید، بازار دستدوم قطعات قدیمی روبهافول خواهد رفت.[5][8]
این دینامیک، فشار بیرحمانهای بر تأمینکنندگان زیرساخت تحمیل میکند تا ناوگان سرورهای خود را بهروز نگه دارند. سرمایه لازم برای حضور مؤثر در این رقابت نجومی است و عمر مفید اقتصادی این سختافزارها کوتاهتر از پیشبینیها از آب درآمده است.[1][2]
تصمیم مایکروسافت همچنین قدرت چانهزنی بالای بازیگران اصلی رایانش ابری بر زنجیره فناوری را ثابت میکند. وقتی شرکتی با توان مالی مایکروسافت فرمان استراتژی خود را میچرخاند، امواج آن بلافاصله ارزش میلیاردها دلار از داراییهای رقبا را دگرگون میسازد.[4][7]
اثر دومینویی بر زنجیره تأمین تراشه
فاصلهگرفتن از تراشههای قدیمی مستقیماً برای انویدیا و کل زنجیره تأمین نیمهرسانا پیام دارد. با امتناع غولهای ابری از تمدید قراردادهای نسل پیشین، فشار بر تراشهسازان دوچندان میشود تا معماریهای نوظهور را بدون تاخیر تولید روانه بازار کنند.[3][5]
خودداری مایکروسافت از پذیرش استانداردهای عملکردی گذشته نشان میدهد خریداران وسواسیتر از قبل شدهاند. روزگاری که هر پردازنده گرافیکی در دسترس خریداری میشد تمام شده و اکنون بالاترین چگالی پردازشی بهازای هر وات مصرف برق شرط اول خریداران است.[1][8]
این روند چرخه فرسودگی و اسقاط سختافزارهای مراکز داده را شتاب میدهد. تأسیساتی که تنها دو سال پیش پیشرفتهترین به شمار میرفتند، اکنون محتاج سرمایهگذاریهای سنگیناند تا سرورهای قدیمی از مدار خارج و سامانههای خنککننده مایع برای سیلیکونهای جدید نصب شوند.[2][7]
این روند چرخه فرسودگی و اسقاط سختافزارهای مراکز داده را شتاب میدهد.
نکات کلیدی
- مایکروسافت توافق سال ۲۰۲۳ خود برای اجاره توان پردازشی هوش مصنوعی از زیرساخت ابری اوراکل (OCI) را تدریجاً لغو میکند.
- این تصمیم ناشی از کاهش ارزش عملیاتی تراشههای نسل قبل انویدیا است که دیگر با حجمهای کاری پیچیده مایکروسافت سازگار نیستند.
- بهدنبال انتشار گزارش لغو این اجاره، ارزش سهام اوراکل بیش از ۴ درصد افت کرد و به پایینترین رقم دو سال گذشته رسید.
- این رویکرد نشاندهنده چرخش کلان در صنعت ابرمقیاسهاست که ترجیح میدهند بهجای اجاره سختافزارهای قدیمی، روی سیلیکونهای مدرن و مراکز داده خود سرمایهگذاری کنند.
آنچه نمیدانیم
- ارزش مالی دقیق بلوکهای اجارهای فسخشده، زیرا نه مایکروسافت و نه اوراکل ارقام قرارداد اصلی سال ۲۰۲۳ را علنی نکردهاند.
- میزان موفقیت اوراکل در اجاره مجدد ظرفیت خالیشده پردازندههای قدیمیتر انویدیا به سایر مشتریان سازمانی.
روند رویداد
۲۰۲۳
مایکروسافت و اوراکل قراردادی چندساله برای تامین توان پردازشی موتور جستجوی هوش مصنوعی بینگ از طریق زیرساخت ابری اوراکل منعقد کردند.
۲۰۲۴ - ۲۰۲۵
مایکروسافت مراکز داده آزور را بهشکلی تهاجمی گسترش داد و تراشههای اختصاصی شتابدهنده هوش مصنوعی مایا (Maia) را مستقر کرد.
نوامبر ۲۰۲۶
مایکروسافت از تمدید بلوکهای منقضیشده اجاره سرباز زد که به افت شدید ارزش سهام اوراکل منجر شد.
- غولهای ابرمقیاس ابری
- اولویت دادن به مراکز داده اختصاصی و تراشههای بومی بهجای اجاره خارجی جهت مهار حاشیه سود و افزایش راندمان مصرف برق.
- تأمینکنندگان ابری رقیب
- پافشاری بر اینکه پردازندههای نسل قبل همچنان گزینهای کارآمد و مقرونبهصرفه برای پردازشهای تجاری و استنتاج شرکتی هستند.
- سرمایهگذاران زیرساخت
- نگرانی جدی از افت سریع ارزش سختافزارهای هوش مصنوعی و هزینههای سرسامآور ارتقای مداوم ناوگان سرورها.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- دیدگاه شرکتهای متوسط سازمانی که ممکن است بتوانند از ظرفیت ارزانتر پردازندههای نسل قبل منتفع شوند.
منابع
[1]Seeking Alphaغولهای ابرمقیاس ابریMicrosoft winds down rented AI computing capacity from Oracle: report
مطالعه در Seeking Alpha →
[2]Investing.comسرمایهگذاران زیرساختOracle falls 4% as Microsoft reportedly winds down AI cloud capacity deal
مطالعه در Investing.com →
[3]CNAتأمینکنندگان ابری رقیبMicrosoft is winding down Oracle deal to rent AI cloud capacity, Bloomberg News reports
مطالعه در CNA →
[4]The Economic Timesغولهای ابرمقیاس ابریMicrosoft is winding down Oracle deal to rent AI cloud capacity: Bloomberg
مطالعه در The Economic Times →
[5]TradingKeyسرمایهگذاران زیرساختOracle Shares Drop Over 4% to Two-Year Low as Microsoft Reportedly Declines to Renew Older-Chip AI Compute Lease
مطالعه در TradingKey →
[6]MarketScreenerتأمینکنندگان ابری رقیبMicrosoft to Conclude Deal With Oracle for Renting AI Compute
مطالعه در MarketScreener →
[7]Global Banking & Finance ReviewMicrosoft is winding down Oracle deal to rent AI cloud capacity, Bloomberg News reports
مطالعه در Global Banking & Finance Review →
[8]Traders UnionMicrosoft winds down Oracle AI cloud capacity deal amid partnership review
مطالعه در Traders Union →
بیشتر در فناوری
مشاهده همه →آمازون ابزار AWS Emulator را متنباز کرد؛ شبیهسازی که تماماً توسط هوش مصنوعی نوشته شده است
6 منبع
زیرساخت هوش مصنوعی
گوگل زمین دیتاسنتر نیمهکاره کروسو در وایومینگ را خرید
6 منبع
محدودیتهای رایانش ابری
انویدیا اجاره سرورهای ابری به شرکتهای چینی را محدود کرد؛ شرط ۵۱ درصدی برای دور زدن تحریمها
7 منبع
امنیت زنجیره تامین
دستور امنیت داخلی آمریکا: حذف کامل هوش مصنوعی دیپسیک از نهادهای فدرال
7 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار فناوری با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





