پایه‌گذاری مجمع خیرین ازدواج در همدان؛ گامی ساختاریافته برای تسهیل تشکیل خانواده

مجمع خیرین ازدواج استان همدان با هدف تجمیع ظرفیت‌های مردمی و حاکمیتی برای رفع موانع تشکیل خانواده، به‌طور رسمی پایه‌گذاری شد. این نهاد تازه‌تأسیس که خروجی مستقیم رویداد ملی و تخصصی «صبا» در این استان است، تلاش می‌کند تا با عبور از رویکردهای سنتی، شبکه‌ای منسجم از واسطه‌گران و حامیان مالی را برای تسهیل ازدواج جوانان ایجاد کند.[1]

تشکیل این مجمع تنها یک اقدام نمادین و مقطعی نیست، بلکه پاسخی به یک نیاز ساختاری و فوری در جامعه امروز ایران محسوب می‌شود. به گفته مقامات استانی، این نهاد با حمایت راهبردی نماینده ولی‌فقیه در استان همدان شکل گرفته است تا حمایت‌های پراکنده خیرین را در یک مسیر هدفمند، شفاف و کارآمد هدایت کند.[1]

رویداد تخصصی صبا که زمینه‌ساز این اتفاق مبارک بود، فراتر از یک همایش تشریفاتی یک‌روزه برگزار شد. این رویداد با برگزاری هشت نشست تخصصی طی یک هفته، اقشار مختلف از جمله دانشگاهیان، کنشگران اجتماعی و فعالان عرصه واسطه‌گری را گرد هم آورد تا ابعاد مختلف بحران تجرد و راهکارهای عملی آن را به دقت بررسی کنند.[1][2]

تغییر نگاه به موانع ازدواج

یکی از مهم‌ترین مباحث مطرح‌شده در جریان پایه‌گذاری این مجمع، لزوم تغییر نگاه سیاست‌گذاران و خانواده‌ها به دلایل عدم ازدواج جوانان است. سید احمد طباطبایی، دبیر ملی رویداد صبا، با استناد به پژوهش‌های اخیر وزارت ورزش و جوانان اعلام کرد که بیش از ۴۰ درصد از دلایل تأخیر در ازدواج، ریشه در مسائل اقتصادی و معیشتی ندارد.[2]

به گفته وی، مسائلی نظیر ضعف در مهارت‌های ارتباطی، فقدان آموزش‌های پیش از ازدواج و از همه مهم‌تر، نبود واسطه‌های امین و ساختاریافته، نقش پررنگی در این زمینه ایفا می‌کنند. در گذشته، واسطه‌گری چهره‌به‌چهره در محلات رواج داشت، اما با گسترش شهرنشینی و تغییر سبک زندگی، این ظرفیت اجتماعی تا حد زیادی از بین رفته است.[2]

آمارها نیز این ضرورت و فوریت مداخله را به روشنی تأیید می‌کنند. داده‌های رسمی نشان می‌دهد که آمار ازدواج در سطح کشور از حدود ۴۸۰ هزار مورد در سال ۱۴۰۲ به حدود ۴۳۰ هزار مورد در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است. این افت ۵۰ هزار موردی، زنگ خطری است که لزوم مداخله ساختاریافته نهادهای مردمی را دوچندان می‌کند.[2][3]

شبکه‌سازی و آموزش هدفمند

مجمع خیرین ازدواج همدان برای مقابله با این روند کاهشی، برنامه‌ای سه‌مرحله‌ای شامل آموزش‌های حضوری، مجازی و راهبری را در دستور کار قرار داده است. هدف اصلی این است که نیروهای تازه‌وارد در عرصه واسطه‌گری، در کنار افراد باتجربه قرار گیرند و شبکه‌ای امن و قابل اعتماد برای معرفی جوانان به یکدیگر ایجاد شود.[2]

حجت‌الاسلام ناصر طاهری، معاون فرهنگی تبلیغات اسلامی استان همدان، در این باره تأکید کرد که در جریان سفرهای شهرستانی، ظرفیت‌ها و مجموعه‌های فعال حوزه خانواده به دقت شناسایی شده‌اند. در حال حاضر، ده‌ها مجموعه خانواده‌محور در سطح استان شبکه‌سازی شده‌اند که می‌توانند بازوی اجرایی قدرتمندی برای پیشبرد اهداف مجمع خیرین باشند.[1]

علاوه بر موضوع همسان‌گزینی، تمرکز ویژه‌ای بر پایداری ازدواج‌ها و کاهش آمار طلاق وجود دارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که درصد قابل‌توجهی از جدایی‌ها ریشه در انتخاب نامناسب و فقدان مهارت‌های اولیه زندگی دارد. به همین دلیل، مجمع خیرین ازدواج، ارائه مشاوره‌های تخصصی و کارگاه‌های آمادگی را به عنوان پیش‌شرط حمایت‌های خود تعیین کرده است.[1][4]

هم‌افزایی حاکمیت و مردم

تسهیل ازدواج جوانان تنها بر دوش خیرین و نهادهای مدنی نخواهد بود، بلکه نیازمند ترکیبی هوشمندانه از مشارکت مردمی و حمایت‌های حاکمیتی است. مجمع خیرین همدان قصد دارد به عنوان یک حلقه واسط قدرتمند، مطالبات برحق جوانان در حوزه‌های مسکن، اشتغال و تسریع در پرداخت تسهیلات بانکی را از دستگاه‌های اجرایی استان پیگیری کند.[1]

یکی از برنامه‌های عملیاتی این مجمع، تجمیع کمک‌های خرد و کلان مردمی برای تأمین جهیزیه، پرداخت ودیعه مسکن و پوشش هزینه‌های اولیه مراسم ازدواج برای زوج‌های کم‌برخوردار است. با ایجاد صندوق‌های حمایتی شفاف، خیرین می‌توانند دقیقاً مشخص کنند که کمک‌های مالی آن‌ها در کدام بخش از فرآیند تشکیل خانواده جوانان هزینه شود.[1][4]

با همراهی مدیریت شهری، شهرداری و رسانه‌های محلی، فضای عمومی شهر همدان در روزهای اخیر به طور کامل معطوف به گفتمان تحکیم خانواده شده است. این فضاسازی گسترده رسانه‌ای کمک می‌کند تا موضوع ازدواج از یک دغدغه صرفاً فردی و پنهان، به یک اولویت اجتماعی و دغدغه عمومی برای تمام شهروندان تبدیل شود.[1]

انتخاب همدان به عنوان یکی از استان‌های پیشگام و پایلوت برای اجرای طرح‌های ملی همسان‌گزینی، نشان‌دهنده ظرفیت بالای مشارکت مردمی در این منطقه است. موفقیت مجمع خیرین ازدواج در این استان می‌تواند به عنوان یک الگوی عملی و موفق، مسیر را برای تشکیل نهادهای مشابه و کارآمد در سراسر کشور هموار کند.[1][4]

در نهایت، چشم‌انداز نهایی این مجمع، ایجاد جامعه‌ای است که در آن هیچ جوانی به دلیل فقدان حمایت‌های مالی یا نبود بستر سالم برای آشنایی، از نعمت تشکیل خانواده محروم نماند. استمرار این حرکت خیرخواهانه بیش از هر چیز نیازمند شفافیت مالی، جلب اعتماد عمومی و پرهیز از موازی‌کاری نهادهای دولتی است.[4]