سازمان بانکداری اروپا یو‌اس‌دی‌سی شرکت سیرکل را به عنوان نخستین استیبل‌کوین بااهمیت تحت چارچوب میکا تعیین کرد

از میان ۴۵ توکن پول الکترونیکی ثبت‌شده ذیل رژیم جدید دارایی‌های رمزنگاری اتحادیه اروپا، اکنون تنها یک دارایی توانسته آستانه قانونی ورود به دایره نظارت مستقیم قاره‌ای را رد کند. سازمان بانکداری اروپا در ۱۴ اکتبر، یو‌اس‌دی‌سی متعلق به سیرکل را نخستین استیبل‌کوین «بااهمیت» نامید و این دارایی ۷۳ میلیارد دلاری را از باقی رقبای فعال در بازار قاره جدا ساخت.[1][3]

این تصمیم تغییری ساختاری در معماری نظارتی حاکم بر این توکن متصل به دلار در مرزهای اروپا پدید می‌آورد. از تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، نظارت مستقیم بر ضمانت‌های مالی و ذخایر پشتیبان یو‌اس‌دی‌سی از مقام‌های ملی سلب شده و در اختیار مستقیم سازمان بانکداری اروپا قرار می‌گیرد.[1][2]

بدین ترتیب، الگوی نظارت دوگانه بر بازوی اروپایی سیرکل مستقر در پاریس حاکم می‌شود؛ سازمان نظارت احتیاطی فرانسه کنترل مستقیم بر ذخایر دارایی را واگذار می‌کند، اما نظارت بر حاکمیت شرکتی، صلاحیت مدیران و قراردادهای برون‌سپاری عملیاتی را همچنان حفظ خواهد کرد.[1][3]

سازمان بانکداری اروپا در بیانیه رسمی خود تصریح کرد: «از ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، یو‌اس‌دی‌سی مشمول نظارت دوگانه‌ای خواهد شد که مقررات میکا برای توکن‌های پول الکترونیکی بااهمیت پیش‌بینی کرده است.» این نهاد افزود که دو مرجع ناظر برای ساماندهی انتقال نظارت بر این دارایی با یکدیگر هماهنگی تنگاتنگی خواهند داشت.[1]

تکالیف سنگین‌تر سرمایه‌ای و ذخیره اندوخته

دریافت عنوان «بااهمیت» طبق مقررات بازارهای دارایی‌های رمزنگاری، تکالیف مالی به مراتب سنگین‌تری را بر ناشر بار می‌کند؛ در حالی که توکن‌های معمولی موظف به تودیع ۳۰ درصد از ذخایر خود در قالب سپرده‌های بانکی تجاری هستند، برای توکن‌های بااهمیت این نسبت به ۶۰ درصد جهش می‌یابد.[4][5]

همچنین الزامات سرمایه‌ای نیز افزایش پیدا می‌کند. سیرکل ملزم است معادل ۳ درصد از میانگین دارایی‌های ذخیره خود سرمایه نظارتی نگهداری کند؛ این رقم یک واحد درصد بیشتر از کف ۲ درصدی تعیین‌شده برای صادرکنندگان خرد است.[2][5]

دستور تودیع ۶۰ درصد ذخایر در بانک‌های تجاری با مخالفت‌هایی در صنعت مواجه شده است، زیرا صادرکنندگان را ناچار می‌سازد موجودی‌های دلاری کلان را به ساختار بانکی بسپارند. نظام بانک‌های مرکزی اروپا نیز این موضوع را بررسی کرده که آیا چنین کفی ریسک سرایت سیستمیک را ناشی از گره زدن نقدشوندگی استیبل‌کوین به سلامت بانک‌های تجاری تشدید می‌کند یا خیر.[5]

برای مهار این مخاطرات، سازمان بانکداری اروپا مدیریت نقدینگی و طرح‌های بازیابی و تسویه شرکت سیرکل را مستقیماً ارزیابی خواهد کرد. دارایی‌های پشتیبان این توکن باید از نظر حقوقی و عملیاتی کاملاً از دارایی‌های خودِ ناشر تفکیک شده و تنها به ابزارهای مالی بسیار نقدشونده با حداقل ریسک بازار و تمرکز اعتباری محدود بماند.[2]

با وجود ارتقای سطح نظارت، یو‌اس‌دی‌سی به محصولی بانکی بدل نمی‌شود. دارندگان توکن کماکان از حق قانونی تبدیل مستقیم هر واحد به یک دلار برخوردارند، اما این دارایی‌ها مشمول سامانه‌های تضمین سپرده اروپا نمی‌شوند و در صورت ورشکستگی، بدون چتر حمایتی دولتی باقی می‌مانند.[4]

هماهنگی فرامرزی و اثرات بازار

با توجه به ماهیت جهانی یو‌اس‌دی‌سی و صدور آن توسط شخصیت‌های حقوقی مستقل در اروپا و آمریکا، سازمان بانکداری اروپا کانال‌های هماهنگی بین‌المللی را تقویت کرده و تفاهم‌نامه‌ای با اداره خدمات مالی ایالت نیویورک به منظور تبادل داده پیرامون جریان‌های مالی فرامرزی استیبل‌کوین به امضا رسانده است.[1][2]

این نقطه عطف نظارتی در شرایطی رقم می‌خورد که تقاضای شرکت‌ها و فعالان اقتصادی اروپایی برای استیبل‌کوین‌های دلاری، فاصله‌ای معنادار با نمونه‌های یورویی دارد؛ مدیران مالی استدلال می‌کنند که یک اکوسیستم متکی صرف بر یورو توان پاسخگویی به تسویه تجارت فرامرزی را ندارد و قانون‌گذار چاره‌ای جز پذیرش دارایی‌های دلاری ندارد.[3]

الکساندر هوپتنر، مدیرعامل شرکت آل‌یونیتی، با اشاره به وابستگی بازار به دارایی‌های مبتنی بر دلار تأکید کرد: «برای آنکه شرکت‌های اروپایی بتوانند پرداخت‌های فرامرزی بین‌المللی انجام دهند، اتکا به استیبل‌کوین یورویی به تنهایی پاسخگو نیست.»[3]

تصمیم سازمان بانکداری اروپا عملاً شکاف رقابتی میان سیرکل و رقبایی را که از چارچوب میکا خارج مانده‌اند عمیق‌تر می‌کند. تتر، ناشر استیبل‌کوین ۱۸۴ میلیارد دلاری تتر، تاکنون از پذیرش ضوابط اروپایی سر باز زده و همین موضوع صرافی‌های معتبر را وادار به اعمال محدودیت دسترسی برای کاربران این اتحادیه کرده است.[4]

این دوگانگی رویکردها نشان‌دهنده هزینه‌های فزاینده فعالیت در قالب یک استیبل‌کوین قانون‌مند در بازار اروپاست؛ هرچند سیرکل موقعیتی مسلط میان گزینه‌های سازگار به دست آورده، ولی افزایش تکالیف سرمایه‌ای و اندوخته، حاشیه سود عملیات اروپایی آن را محدود می‌کند.[4][5]

مسیر شکل‌گیری یورو دیجیتال

ادغام رسمی یک استیبل‌کوین شاخص دلاری در شبکه بانکی قاره سبز هم‌زمان با شتاب‌گیری پروژه‌های پول دیجیتال حاکمیتی رخ می‌دهد. سیاست‌گذاران در بانک مرکزی اروپا در حال پیشبرد طرح یورو دیجیتال هستند؛ ایده‌ای که نخستین بار در سال ۲۰۲۰ مطرح شد.[3]

هدف طرح بانک مرکزی اروپا ارائه جایگزینی دولتی برای استیبل‌کوین‌های بخش خصوصی است و پیش‌بینی می‌شود پس از تکمیل مراحل قانون‌گذاری و آزمایش‌های پایلوت، افق اجرای آن در سال ۲۰۲۹ محقق شود.[3]

تا زمان عرضه جایگزین حاکمیتی، سازمان بانکداری اروپا وضعیت بااهمیت بودن یو‌اس‌دی‌سی را سالانه بازبینی می‌کند. این ارزیابی مبتنی بر ماتریسی از هفت شاخص مصرح در ماده ۴۳ مقررات میکاست و حفظ این عنوان منوط به تطابق با حداقل سه شاخص خواهد بود.[1][5]

در وضعیت فعلی، این طبقه‌بندی جایگاه یو‌اس‌دی‌سی را به عنوان مجرای اصلی هدایت نقدینگی تحت نظارت دلار در بازار کریپتوی اروپا تثبیت می‌کند؛ انتقالی که در ۱۲ نوامبر ظرفیت سازمان بانکداری اروپا را در نظارت مستقیم بر دارایی‌های دیجیتال با ابعاد سیستمیک به آزمون خواهد گذاشت.[2][4]