سفارش ۳۵ میلیارد دلاری غول‌های فناوری چین برای تراشه‌های انویدیا

شرکت‌های بزرگ فناوری چین شامل بایت‌دنس، علی‌بابا و تنسنت، سفارشی بی‌سابقه برای خرید بیش از ۳ میلیون واحد از پردازنده‌های گرافیکی جدید انویدیا ثبت کرده‌اند. ارزش مجموع این سفارش‌ها بالغ بر ۳۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود و نشان‌دهنده تقاضای سیری‌ناپذیر این کشور برای زیرساخت‌های پردازشی است.[1][7]

این سفارش عظیم در شرایطی ثبت شده است که محدودیت‌های صادراتی ایالات متحده، دسترسی شرکت‌های چینی را به پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی مسدود کرده است. به همین دلیل، این شرکت‌ها به سمت مدل «آر‌تی‌ایکس پرو ۵۵۰۰» (RTX PRO 5500) روی آورده‌اند که با قوانین صادراتی آمریکا همخوانی کامل دارد.[3][4]

هر یک از این کارت‌های گرافیک با قیمتی در حدود ۱۱ هزار و ۴۰۰ دلار به فروش می‌رسد. با این حال، انویدیا به مشتریان و شرکای تجاری خود هشدار داده است که نمی‌تواند تحویل کامل این سفارش‌ها را تضمین کند، زیرا تقاضا بسیار فراتر از ظرفیت تولید برنامه‌ریزی‌شده است.[5][7]

چالش‌های تولید و محدودیت عرضه

گزارش‌ها نشان می‌دهد که مجموع سفارش‌های ثبت‌شده از سوی مشتریان چینی از مرز ۶ میلیون واحد عبور کرده است. این در حالی است که انویدیا اعلام کرده حداکثر ظرفیت تولید جهانی این مدل خاص در سال ۲۰۲۷ تنها حدود ۳ میلیون واحد خواهد بود.[2][7]

یکی از منابع آگاه به رویترز گفته است که انویدیا به شرکای خود اطلاع داده که ممکن است تنها ۵ تا ۱۰ درصد از حجم درخواستی آن‌ها را تامین کند. این شکاف عمیق میان عرضه و تقاضا، رقابت میان غول‌های فناوری برای تصاحب همین ظرفیت محدود را به شدت تشدید کرده است.[1][7]

تراشه آر‌تی‌ایکس پرو ۵۵۰۰ در اصل برای ایستگاه‌های کاری حرفه‌ای طراحی شده است و نه برای خوشه‌های عظیم دیتاسنترها. با این وجود، در حال حاضر این مدل قدرتمندترین پردازنده انویدیا محسوب می‌شود که خریداران چینی می‌توانند به صورت کاملاً قانونی و بدون نقض تحریم‌ها آن را تهیه کنند.[3][5]

بر اساس قوانین فعلی کنترل صادرات آمریکا، فروش پردازنده‌های پیشرفته دیتاسنتر انویدیا با معماری بلک‌ول (مانند مدل B300) به چین کاملاً ممنوع است. همچنین صادرات تراشه‌های مبتنی بر معماری هاپر (مانند H200) نیازمند بررسی‌های موردی دقیق و دریافت مجوزهای خاص از نهادهای نظارتی دولت آمریکا است.[2][5]

کاربرد تراشه‌های جدید در هوش مصنوعی

شرکت‌های فناوری چینی قصد دارند از این کارت‌های گرافیک عمدتاً برای فرآیند «استنتاج» (Inference) در هوش مصنوعی استفاده کنند. استنتاج مرحله‌ای است که در آن یک مدل آموزش‌دیده، برای پاسخگویی به درخواست‌های کاربران در چت‌بات‌ها و سایر سرویس‌های تعاملی به کار گرفته می‌شود.[1][4]

فرآیند استنتاج در مقایسه با آموزش مدل‌های پایه، به توان پردازشی و حافظه کمتری نیاز دارد. به همین دلیل، استفاده از تراشه‌های ایستگاه کاری مانند آر‌تی‌ایکس پرو ۵۵۰۰، یک راه‌حل عملی و به‌صرفه برای دور زدن محدودیت‌های سخت‌افزاری در توسعه محصولات نهایی هوش مصنوعی به شمار می‌رود.[4][6]

این تراشه که بر پایه معماری پیشرفته بلک‌ول ساخته شده، دارای بیش از ۲۱ هزار هسته پردازشی (CUDA) و ۸۴ گیگابایت حافظه است. پهنای باند این پردازنده به حدود ۱۳۹۸ گیگابایت بر ثانیه می‌رسد که آن را برای پردازش‌های سنگین و موازی در مقیاس صنعتی بسیار مناسب می‌سازد.[3]

پیامدهای ژئوپلیتیک و بازار سخت‌افزار

ثبت این سفارش ۳۵ میلیارد دلاری نشان می‌دهد که علی‌رغم تلاش‌های مستمر پکن برای ترغیب شرکت‌ها به استفاده از تراشه‌های بومی مانند محصولات هواوی، غول‌های فناوری چین همچنان به سخت‌افزارها و اکوسیستم نرم‌افزاری انویدیا وابستگی شدیدی دارند و حاضرند هزینه‌های گزافی برای آن بپردازند.[4][6]

یک سخنگوی انویدیا در واکنش به این تحولات و فشارهای موجود در بازار سخت‌افزار، شرایط فعلی را نتیجه سیاست‌های دوگانه و محدودیت‌های متقاطع دانست که تجارت آزاد را مختل کرده است.[2][5]

این سخنگو به صراحت اعلام کرد: «شرکت‌های آمریکایی همچنان تحت فشار ترکیبی از کنترل‌های صادراتی قدیمی آمریکا که شامل محصولات گیمینگ عرضه‌شده در نیم دهه پیش می‌شود، و محدودیت‌های داخلی چین برای واردات قرار دارند.»[2]

تحلیلگران بازار معتقدند که این حجم از تقاضا، نشان‌دهنده تغییر مسیر سرمایه‌گذاری‌ها به سمت راه‌حل‌های جایگزین است. شرکت‌های چینی تنها در سال ۲۰۲۶ بیش از یک میلیون پردازنده سازگار با قوانین صادراتی خریداری کرده‌اند، زیرا تولیدات داخلی هنوز پاسخگوی نیازهای فزاینده و پیچیده آن‌ها نیست.[6]

با این حال، کارشناسان مالی هشدار می‌دهند که رقم ۳۵ میلیارد دلار تنها ارزش سفارش‌های اولیه ثبت‌شده است و نباید آن را به عنوان درآمد قطعی و فوری برای انویدیا در نظر گرفت. تحویل این محصولات تا سال ۲۰۲۷ آغاز نخواهد شد و اولویت‌های تولیدی انویدیا ممکن است دستخوش تغییر شود.[6][7]

در نهایت، این رویداد نشان‌دهنده یک رقابت بی‌پایان در صنعت نیمه‌هادی‌ها است. هر بار که واشنگتن محدودیت‌های جدیدی وضع می‌کند، شرکت‌های چینی با استفاده از محصولات رده پایین‌تر اما در مقیاس بسیار وسیع‌تر، راهی برای تداوم توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی خود پیدا می‌کنند تا از رقابت جهانی عقب نمانند.[4][6]

تاثیر بر سهام و آینده انویدیا

انتشار خبر این سفارش عظیم، واکنش‌های مثبتی را در بازارهای مالی به همراه داشته است. سرمایه‌گذاران معتقدند که انویدیا توانسته است حتی با وجود سخت‌گیرانه‌ترین تحریم‌های تجاری، راهی قانونی و سودآور برای حفظ جریان درآمدی خود از دومین اقتصاد بزرگ جهان پیدا کند.[4][6]

با این وجود، نگرانی‌هایی نیز در میان سهام‌داران وجود دارد. اگر قانون‌گذاران در واشنگتن تصمیم بگیرند که قوانین صادراتی را مجدداً بازنگری کرده و فروش تراشه‌های ایستگاه کاری را نیز محدود کنند، بخش بزرگی از این سفارش ۳۵ میلیارد دلاری ممکن است هرگز به مرحله تولید و تحویل نرسد.[6][7]

از سوی دیگر، انویدیا در حال برنامه‌ریزی برای تخصیص بخش عمده‌ای از ظرفیت تولید خود در شرکت تایوانی «تی‌اس‌ام‌سی» (TSMC) به پلتفرم نسل بعدی دیتاسنترهای خود با نام «روبین» (Rubin) است. این تغییر اولویت استراتژیک می‌تواند تولید تراشه‌های آر‌تی‌ایکس پرو ۵۵۰۰ را در سال ۲۰۲۷ با محدودیت‌های بیشتری مواجه کند.[1][2]

این رقابت فشرده برای تامین سخت‌افزار، تنها به شرکت‌های بزرگ محدود نمی‌شود. استارتاپ‌های کوچکتر چینی نیز در تلاش‌اند تا پیش از اعمال هرگونه محدودیت احتمالی جدید، موجودی پردازنده‌های گرافیکی خود را افزایش دهند که این امر به التهاب بیشتر در زنجیره تامین جهانی دامن زده است.[4][5]

استراتژی شرکت‌هایی نظیر بایت‌دنس و تنسنت نشان می‌دهد که در دنیای هوش مصنوعی، دسترسی به اکوسیستم نرم‌افزاری یکپارچه انویدیا به همان اندازه سخت‌افزار اهمیت دارد. مهاجرت به پلتفرم‌های بومی نیازمند بازنویسی کدهای فراوان و صرف زمان طولانی است که این شرکت‌ها در کوران رقابت هوش مصنوعی، حاضر به پذیرش آن نیست.[6][7]