رفتن به محتوای اصلی

روند کامل رویداد

رکوردشکنی دمای هوا در جهان

سازمان جهانی هواشناسی گزارش داده است که سال ۲۰۲۶ تحت تاثیر گرمایش زمین و پدیده تقویت‌شده ال‌نینو، در مسیر تبدیل شدن به یکی از چهار سال گرم تاریخ قرار دارد.

تحریریه کوهستان· به‌روزرسانی

«رکوردشکنی دمای هوا در جهان» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازه‌اش باخبر شوید. دریافت اپ

گردهمایی هیئت‌های دیپلماتیک در اجلاس اقلیمی کاپ ۳۱ در آنتالیا، جایی که سازمان جهانی هواشناسی گزارش هشدارآمیز خود را ارائه کرد.از گزارش: جهان در آستانه یکی از چهار سال گرم تاریخ؛ هشدار سازمان هواشناسی همزمان با کاپ ۳۱

این خبر را به اشتراک بگذارید

تازه‌ترین گزارش

جهان در آستانه یکی از چهار سال گرم تاریخ؛ هشدار سازمان هواشناسی همزمان با کاپ ۳۱

سازمان جهانی هواشناسی گزارش داده است که سال ۲۰۲۶ تحت تاثیر گرمایش زمین و پدیده تقویت‌شده ال‌نینو، در مسیر تبدیل شدن به یکی از چهار سال گرم تاریخ قرار دارد.

  • سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد سال ۲۰۲۶ در آستانه قرار گرفتن در میان چهار سال گرم تاریخ با دمای ۱٫۴۷ درجه بالاتر از پیشاصنعتی است.
  • ۱۲ سال گذشته به دلیل انباشت پیوسته گازهای گلخانه‌ای، گرم‌ترین دوره ۱۲ ساله در تاریخ مشاهدات زمین بوده است.
  • پیش‌بینی می‌شود شدت پدیده ال‌نینو تا دسامبر رکورد بشکند و دمای جهانی در سال ۲۰۲۷ حتی فراتر رود.
  • این داده‌ها همزمان با اجلاس کاپ ۳۱ در آنتالیا ارائه شده که محور اصلی آن تامین مالی اقلیمی است.

سازمان جهانی هواشناسی (WMO) اعلام کرده است که سال ۲۰۲۶ در آستانه قرار گرفتن در میان چهار سال گرم ثبت‌شده در تاریخ کره زمین است. میانگین دمای سطح کره زمین در بازه زمانی ژانویه تا سپتامبر، ۱٫۴۷ درجه سانتی‌گراد فراتر از دوران پیشاصنعتی ثبت شد. این ارقام همزمان با آغاز اجلاس اقلیمی کاپ ۳۱ (COP31) در شهر آنتالیای ترکیه منتشر شده است.[1][2][3]

این آمار در شرایطی منتشر می‌شود که رهبران جهان برای گفت‌وگو پیرامون راهکارهای تامین مالی اقلیمی و سازگاری گرد هم آمده‌اند. گزارش جدید وضعیت اقلیم در سال ۲۰۲۶ از سوی سازمان جهانی هواشناسی، از روندی خبر می‌دهد که در تمام طول یک دهه اخیر ادامه داشته و نشانه‌ای از فروکش کردن آن دیده نمی‌شود. بر اساس این گزارش، ۱۲ سال گذشته گرم‌ترین دوره ۱۲ ساله در کل تاریخ مشاهدات آماری بوده است.[1][4]

پیشینه مشاهدات و داده‌های تاریخی مورد استناد این سازمان تا حدود سال ۱۸۵۰ میلادی برمی‌گردد. گزارش جامع این نهاد بین‌المللی با بررسی و ترکیب نه پایگاه داده مستقل جهانی تهیه شده تا چشم‌اندازی دقیق از اقلیم سیاره زمین ارائه دهد. آمارهای رسمی نشان می‌دهد که سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶، چهار رتبه نخست گرم‌ترین سال‌های ثبت‌شده تاریخ را به خود اختصاص داده‌اند.[1][4]

سلست سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، هشدار داد: «دمای اقیانوس‌ها برای دهمین سال پیاپی رکوردهای تاریخی را می‌شکند.» او با اشاره به اینکه سیاره ما پدیده‌های جوی را به شکلی مفرط تشدید کرده، آمار و ارقام کنونی را خارج از نمودارهای قابل انتظار خواند. گرمای به دام افتاده در جو به صورت ریشه‌ای الگوهای آب‌وهوایی جهان را تغییر می‌دهد.[1][2]

جان کندی، رئیس بخش اطلاعات اقلیمی سازمان جهانی هواشناسی، تاکید کرد که تمام شاخص‌های زیست‌محیطی از انباشت چشمگیر گرما به دلیل انتشار مهارنشدنی گازهای گلخانه‌ای حکایت دارند. نمود عینی این انرژی محبوس، در افزایش دمای آب دریاها، ذوب یخچال‌های طبیعی و بالا آمدن بی‌سابقه سطح آب دریاها در سرتاسر جهان مشهود است.[4][5]

ال‌نینو؛ شتاب‌دهنده بحران‌های اقلیمی

عامل تشدیدکننده‌ای که دمای سال ۲۰۲۶ را به آستانه خطرناک ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد نزدیک‌تر کرده، فعالیت موج قدرتمندی از پدیده ال‌نینو است. این الگو از ماه اوت شدت یافته و به روند گرمایش زمین که بیش از یک دهه بی وقفه ادامه دارد، سرعت بخشیده است. ال‌نینو زمانی آغاز شد که دوره سردتر اقلیمی در ماه‌های ابتدایی سال پایان یافت.[2][4]

دمای سطحی جهان از ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ به ۱٫۴۷ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطوح پیشاصنعتی رسید.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند این ال‌نینو تا دسامبر به شدیدترین نمونه ثبت‌شده در تاریخ بدل شود. با توجه به اینکه اوج اثر گرمایی ال‌نینو معمولاً یک سال پس از شکل‌گیری نمایان می‌شود، پیش‌بینی شده که دما در سال ۲۰۲۷ به مراتب بالاتر برود. سازمان جهانی هواشناسی این وضعیت را عاملی برای تشدید بحران‌های محیطی می‌داند.[1][2]

سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک وابسته به اتحادیه اروپا نیز شدت و ابعاد این موج گرما را تایید کرد. طبق گزارش این مرکز، سال ۲۰۲۶ به احتمال قریب به یقین پس از سال ۲۰۲۴ دومین سالی خواهد بود که میانگین دمای آن از مرز ۱٫۵ درجه توافق‌نامه اقلیمی ۲۰۱۵ پاریس عبور می‌کند.[4][5]

این پدیده چرخه‌ای، خطر بروز رویدادهای شدید آب‌وهوایی در سراسر کره زمین را چندبرابر می‌کند. سازمان جهانی هواشناسی تصریح کرد که حوادث جوی امسال زندگی و معیشت صدها میلیون نفر را به چالش کشیده، امنیت غذایی را مختل کرده، فقر را عمیق‌تر ساخته و موجی از جابه‌جایی‌های جمعیتی در مناطق گوناگون ایجاد کرده است.[2]

میانگین افزایش دمای ۱٫۴۷ درجه سانتی‌گرادی نسبت به دوران پیشاصنعتی، به شکل معناداری از میانگین کل سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۳ فراتر رفته است. این رقم اندکی پایین‌تر از سال ۲۰۲۴ است که همچنان گرم‌ترین سال ثبت‌شده تاریخ محسوب می‌شود؛ امری که نشان‌دهنده پایداری و استمرار امواج گرمایی در مقیاس سیاره‌ای است.[2]

گرمای اقیانوس‌ها و ناترازی انرژی زمین

پشت این گرمایش جوی، ناترازی بنیادین انرژی زمین به اوج آماری خود رسیده است. تراکم فزاینده گازهای گلخانه‌ای مانع خروج پرتوهای گرمایی به فضا می‌شود و تعادل میان انرژی دریافتی سیاره از خورشید و انرژی بازتاب‌یافته را برهم زده است.[1][2]

بنا بر داده‌های سازمان جهانی هواشناسی، اقیانوس‌ها بیش از ۹۰ درصد این گرمای مازاد را جذب می‌کنند. در نتیجه، سال ۲۰۲۶ دهمین سال متوالی رکوردشکنی گرمای اقیانوس‌ها خواهد بود. داده‌های اولیه ماه‌های اخیر تایید می‌کنند که دمای سطح آب دریاها نسبت به سطوح بالای سال ۲۰۲۵ باز هم بالاتر رفته است.[2][4]

غلظت گازهای گلخانه‌ای در اتمسفر از دوره مبنای سال ۱۷۵۰ تاکنون به شکلی پیوسته و جهشی افزایش یافته است.

انبساط گرمایی آب دریاها همگام با تسریع روند ذوب یخچال‌ها و پهنه‌های یخی، میانگین تراز سطح دریاها را در سال ۲۰۲۶ به بالاترین رقم رسانده است. در گزارش WMO ذکر شده که عامل اصلی این پدیده، مستقیماً ناشی از بالا رفتن دمای آب‌ها و آب شدن یخ‌های مناطق قطبی و قاره‌ای است.[4][5]

سیستم زیستی کره زمین با سرعتی فزاینده در حال جذب حرارت است که پیامد آن تغییرات بنیادین در زیست‌بوم‌های دریایی خواهد بود. این گرمای انباشته با بازگشت تدریجی به اتمسفر در سال‌ها و دهه‌های پیش‌رو، الگوهای جوی را بیش از پیش ناپایدار می‌سازد.[2]

گزارش WMO نشان می‌دهد که اگرچه اقیانوس‌ها مانع بروز ضربات سنگین‌تر گرما به جو شده‌اند، اما این ضربه‌گیر عظیم پیامدهای ویرانگری دارد. انبساط آب دریاها سهم عمده‌ای در بالا آمدن سطح آب دارد و حیات جوامع ساحلی و کشورهای جزیره‌ای کم‌ارتفاع را در معرض توفان‌های سهمگین قرار داده است.[2][4]

جهش نگران‌کننده غلظت گازهای گلخانه‌ای

ریشه اصلی این بحران، تداوم بی‌وقفه انتشار گازهای گلخانه‌ای در جو زمین است. آمارهای WMO نشان می‌دهد که غلظت دی‌اکسید کربن در سال ۲۰۲۵ به ۴۲۶٫۸ پی‌پی‌ام (بخش در میلیون) رسیده است؛ این عدد افزایش ۵۳ درصدی را در قیاس با مبنای دوران پیشاصنعتی (۲۷۸ پی‌پی‌ام در سال ۱۷۵۰) نشان می‌دهد.[2]

غلظت گاز متان در همین بازه زمانی جهش بسیار چشمگیرتری داشته است. میانگین سطح متان با ۱۶۷ درصد افزایش، از ۷۲۹ پی‌پی‌بی (بخش در میلیارد) در سال ۱۷۵۰ به ۱۹۴۸ پی‌پی‌بی در سال ۲۰۲۵ رسیده که گواهی بر مقیاس بی‌سابقه آلایندگی بشر در دو قرن و نیم گذشته است.[2]

تجمع پیوسته این گازها موجب می‌شود حتی با تغییر سیاست‌های کنونی، گرمایش برای دهه‌ها ادامه یابد. یافته‌های نهاد هواشناسی جهانی ثابت می‌کند روند گرمایش پدیده‌ای سیستمی و شتاب‌گیرنده است که تمام ابعاد زیست‌کره را دربرمی‌گیرد و تردیدی در مورد آینده اقلیمی باقی نمی‌گذارد.[4]

طرح گرافیکی: تشدید پدیده ال‌نینو به عنوان عامل خطرآفرین و چندبرابرکننده رویدادهای اقلیمی نظیر خشکسالی‌های فرسایشی عمل می‌کند.

ارقام منتشرشده از سوی سازمان ملل هشداری صریح است که فرصت اقدام مؤثر برای مهار پیامدهای اقلیمی رو به اتمام است. با اوج‌گیری انتشار گازهای گلخانه‌ای، توان سامانه‌های طبیعی کره زمین برای مهار و جذب این آلاینده‌ها به شدت کاهش یافته است.[2][4]

مذاکرات سرنوشت‌ساز در کاپ ۳۱

انتشار این گزارش فضای مذاکرات کاپ ۳۱ در آنتالیا را به شدت تحت تاثیر قرار داده است؛ نشستی که از ۹ تا ۲۰ نوامبر برگزار می‌شود و ده‌ها هزار نماینده از کشورهای مختلف به ریاست مراد کوروم، وزیر محیط‌زیست ترکیه، در آن حضور یافته‌اند.[3][6]

این نشست شامل گردهمایی سران کشورها است تا نگاه‌ها به بحران فزاینده اقلیمی معطوف شود. کریس بوون، وزیر تغییرات اقلیمی استرالیا، مسئولیت هدایت گفت‌وگوهای رسمی را با هدف همسو کردن کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه بر عهده دارد.[6]

محور اصلی مذاکرات دوهفته‌ای این کنفرانس، سازوکارهای مالی اقلیمی و نحوه پیاده‌سازی توافق پاریس است. کشورهای آسیب‌پذیر خواستار دریافت کمک‌های بلاعوض برای مقابله با پیامدهای ناشی از بلایای آب‌وهوایی هستند و تکیه بر وام‌های بدهی‌آور را رد می‌کنند.[3][6]

هدف از تدوین این گزارش علمی، ارائه پایه‌ای متقن و فنی برای پیشبرد گفت‌وگوهای بین‌المللی بوده است. دیپلمات‌ها وظیفه دارند این یافته‌های آماری را به تصمیمات سیاسی الزام‌آور و تعهدات مالی ملموس ترجمه کنند.[4][6]

همزمان با قدرت گرفتن جریان ال‌نینو، کارشناسان اقلیم‌شناسی هشدار می‌دهند زمان برای آماده‌سازی در برابر فجایع اقلیمی بعدی به‌سرعت در حال سپری شدن است. تصمیماتی که سران کشورها در کاپ ۳۱ اتخاذ می‌کنند، میزان تاب‌آوری کشورهای در معرض خطر را در زمان اوج‌گیری گرما در سال ۲۰۲۷ تعیین خواهد کرد.[2][4][6]

منابع

  1. [1]World Meteorological Organization — State of the Climate 2026 gives new meaning to the phrase off the charts مطالعه در World Meteorological Organization →
  2. [2]The Economic Times — 2026 to be one of four warmest years on record: WMO مطالعه در The Economic Times →
  3. [3]Nation Thailand — UN projects 2026 among four hottest years as COP31 opens مطالعه در Nation Thailand →
  4. [4]UNN — 2026 could be one of the four hottest years on record – UN report مطالعه در UNN →
  5. [5]Lanka Leader — 2026 could be one of the four hottest years on record – UN report مطالعه در Lanka Leader →
  6. [6]Wikipedia — 2026 United Nations Climate Change Conference مطالعه در Wikipedia →

آنچه باید زیر نظر داشت

  • پدیده ال‌نینو تا ماه دسامبر به اوج خود می‌رسد و می‌تواند به قوی‌ترین مورد ثبت‌شده در تاریخ تبدیل شود.
  • اجلاس اقلیمی کاپ ۳۱ در آنتالیای ترکیه در جریان است و فشار دیپلماتیک بر کشورها برای تسریع در مهار آلایندگی افزایش یافته است.
  • پیش‌بینی‌کنندگان انتظار دارند سال ۲۰۲۷ به دلیل وقوع گرمایش جوی پس از گرمایش اقیانوس‌ها، حتی گرم‌تر از سال ۲۰۲۶ باشد.

اعداد کلیدی

دمای سطح آب‌های جهان در ژوئن ۲۰۲۶ (رکورد بالا)
21.0°C
احتمال تبدیل شدن ۲۰۲۶ به گرم‌ترین سال ثبت‌شده
35%
اقیانوس جهانی در حال تجربه موج گرمای دریایی
82%
ناهنجاری پیش‌بینی شده دمای سطح دریا در مناطق کلیدی ال‌نینو
2.9°C

از گزارش: تشدید ال‌نینو و دمای بی‌سابقه اقیانوس‌ها، سال ۲۰۲۶ را در مسیر گرم‌ترین سال تاریخ قرار می‌دهد

نمودارها، نقشه‌ها و تصاویر

نشست اقلیمی COP31 در آنتالیای ترکیه، فرصتی حیاتی برای تصمیم‌گیری درباره آینده اقلیمی سیاره است.از گزارش: ارزیابی وضعیت اقلیم جهانی: سال ۲۰۲۶ در مسیر ثبت رکورد گرم‌ترین سال تاریخ زمین ·

روند رویداد تا امروز

روند گرمایش بی‌سابقه سال ۲۰۲۶ در ۶ اوت ۲۰۲۶، با تشدید سریع پدیده ال‌نینو و گرمای بی‌سابقه اقیانوس‌های جهان آشکار شد. دمای سطح آب‌های جهان در ژوئن ۲۰۲۶ به رکورد ۲۱.۰ درجه سانتی‌گراد رسیده بود و بیش از ۸۲ درصد از اقیانوس‌های جهان در حال تجربه شرایط موج گرمای دریایی بودند. این تشدید سریع، شانس تبدیل شدن سال ۲۰۲۶ به گرم‌ترین سال ثبت‌شده و پیشی گرفتن آن از سال ۲۰۲۴ را به ۳۵ درصد افزایش داد.

سازمان جهانی هواشناسی همچنین پیش‌بینی کرد که یک دوقطبی اقیانوس هند مثبت به طور همزمان رخ دهد که اختلالات آب و هوایی جهانی را تشدید می‌کند. تا ۴ نوامبر، داده‌های جدیدتر سازمان جهانی هواشناسی و سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک نشان داد که سال ۲۰۲۶ با تداوم انتشار گازهای گلخانه‌ای و تقویت پدیده «سوپر ال‌نینو»، با ثبت ناهنجاری‌های دمایی بی‌سابقه در مسیر تبدیل شدن به یکی از دو سال گرم تاریخ زمین و ثبت رکوردی در کنار سال ۲۰۲۴ قرار دارد.

دمای کره زمین در سال ۲۰۲۶ تقریباً با قطعیت از مرز ۱.۵ درجه سانتی‌گراد فراتر از دوران پیشا صنعتی عبور خواهد کرد.از گزارش: سامانه اقلیمی اروپا: سال ۲۰۲۶ دومین سال گرم تاریخ خواهد بود ·

داده‌های منتشر شده در اوایل نوامبر مشخص کرد که میانگین دمای جهانی در ۱۲ ماه منتهی به سپتامبر ۲۰۲۶، حدود ۱.۵۰ درجه سانتی‌گراد بالاتر از دوران پیشاصنعتی بوده است. برآوردها نشان می‌داد که پدیده «سوپر ال‌نینو» در اواخر سال ۲۰۲۶ به اوج خود می‌رسد و دمای سطح اقیانوس آرام را تا ۳.۸ درجه سانتی‌گراد افزایش می‌دهد.

در ۹ نوامبر، سامانه اقلیمی کوپرنیکوس اتحادیه اروپا گزارش داد که ماه اکتبر ۲۰۲۶ در پی برهم‌کنش یک ال‌نینیوی استثنائاً نیرومند و تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی، به گرم‌ترین اکتبر تاریخ تبدیل شده است. این نهاد برآورد کرد که میانگین دمای چهارساله زمین از سال ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ نیز به طور کامل فراتر از سطح بحرانی ۱.۵ درجه تثبیت خواهد شد. انتشار این داده‌ها درست پیش از آغاز اجلاس اقلیمی کاپ ۳۱، فشار دیپلماتیک بر کشورها برای تسریع در مهار آلایندگی را افزایش داد.

مقایسه روند افزایش دمای جهانی در سال‌های اخیر بر اساس داده‌های اقلیمی.از گزارش: ارزیابی وضعیت اقلیم جهانی: سال ۲۰۲۶ در مسیر ثبت رکورد گرم‌ترین سال تاریخ زمین ·

انتظار می‌رود این روند گرمایشی با تشدید پدیده قدرتمند ال‌نینو که از ماه اوت شدت گرفته است، بیش از پیش اوج بگیرد. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند این رویداد ال‌نینو تا دسامبر می‌تواند به قوی‌ترین مورد ثبت‌شده در تاریخ تبدیل شود و به عنوان چندبرابرکننده خطرات پدیده‌های شدید جوی عمل کند. از آنجایی که گرمایش جوی پس از گرمایش اقیانوس رخ می‌دهد، پیش‌بینی‌کنندگان انتظار دارند دمای زمین در سال ۲۰۲۷ حتی بالاتر رفته و گرم‌تر از سال ۲۰۲۶ باشد.