تشدید ال‌نینو و دمای بی‌سابقه اقیانوس‌ها، سال ۲۰۲۶ را در مسیر گرم‌ترین سال تاریخ قرار می‌دهد

سیستم آب و هوایی جهانی در حال حاضر تحت یک سازماندهی مجدد عظیم و سریع قرار دارد که ناشی از تلاقی گرمای بی‌سابقه اقیانوس و تشدید شدید پدیده ال‌نینو است. در حالی که سال ۲۰۲۶ از نیمه خود می‌گذرد، اقیانوس‌های جهان چنان انرژی حرارتی زیادی را جذب کرده‌اند که اکنون در حال بازنویسی خط مبنای آنچه از نظر فیزیکی در سوابق آب و هوایی مدرن ممکن است، هستند. این ذخیره عظیم گرما تنها محدود به آب نمی‌ماند؛ بلکه به طور فعال در حال تخلیه شدن به جو است و الگوهای آب و هوایی را به طور اساسی تغییر داده و مخاطرات را برای جوامع در سراسر جهان افزایش می‌دهد.[3]

محرک اصلی پیش‌بینی‌های شدید امسال، پدیده ال‌نینو است؛ فاز گرم یک الگوی آب و هوایی تکرارشونده در اقیانوس آرام استوایی. در شرایط عادی، بادهای تجاری در امتداد خط استوا به سمت غرب می‌وزند و آب گرم سطح را به سمت آسیا می‌رانند. در طول ال‌نینو، این بادها ضعیف شده یا معکوس می‌شوند و به آن آب گرم اجازه می‌دهند تا به سمت شرق و به سوی قاره آمریکا بازگردد. این تغییر به عنوان یک دریچه تخلیه حرارتی عظیم عمل می‌کند و مقادیر زیادی از گرمای اقیانوسی را مستقیماً به جو جهانی منتقل کرده و دمای متوسط سیاره را به طور موقت بالا می‌برد.[2]

مقیاس محض گرمایش فعلی اقیانوس‌ها حیرت‌آور است. در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶، سرویس دریایی کوپرنیک (Copernicus Marine Service) میانگین دمای سطح آب‌های جهان را ۲۱.۰ درجه سانتی‌گراد (۶۹.۸ درجه فارنهایت) اندازه‌گیری کرد. این رقم از رکوردهای روزانه مشابه ثبت شده در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ فراتر رفت و بالاترین دمایی است که تاکنون برای اقیانوس جهانی در این نقطه از چرخه سالانه ثبت شده است. این یک ناهنجاری مجزا نیست، بلکه اوج شش ماه گرمای پایدار و استثنایی اقیانوس است که پیش‌بینی‌کنندگان و زیست‌شناسان دریایی را به یک اندازه نگران کرده است.

اداره ملی اقیانوسی و جوی (NOAA) این یافته‌ها را تأیید کرد و گزارش داد که انحراف دمای اقیانوس جهانی برای ماه ژوئن با ۰.۹۹ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین بلندمدت، بالاترین میزان ثبت‌شده بوده است. از آنجایی که افزایش دمای اقیانوس به انرژی بسیار بیشتری نسبت به گرم کردن خشکی نیاز دارد، این تغییر نشان‌دهنده انباشت فوق‌العاده‌ای از انرژی حرارتی است. اقیانوس از لحاظ تاریخی به عنوان یک بافر عمل کرده و بیش از ۹۰ درصد گرمای اضافی تولید شده توسط انتشار گازهای گلخانه‌ای انسانی را جذب کرده است، اما اکنون این بافر به وضوح در حال سرریز شدن است.[2]

این گرمای اقیانوسی به سرعت در حال تغییر احتمالات برای رتبه‌بندی نهایی دمای سال است. بر اساس تحلیل Carbon Brief، شانس اینکه سال ۲۰۲۶ از سال ۲۰۲۴ پیشی گرفته و به گرم‌ترین سال ثبت‌شده تبدیل شود، به ۳۵ درصد افزایش یافته است—تقریباً دو برابر شدن در عرض تنها چهار ماه. این بازنگری چشمگیر تقریباً به طور کامل ناشی از پیش‌بینی‌های فزاینده قوی برای ال‌نینو در حال توسعه است که انتظار می‌رود در ماه‌های پایانی سال به اوج خود برسد.[1]

سازمان جهانی هواشناسی (WMO) هشدارهای شدیدی در مورد مسیر این رویداد صادر کرده است. پیش‌بینی‌های ترکیبی چندمدلی نشان می‌دهد که انتظار می‌رود ناهنجاری‌های میانگین فصلی دمای سطح دریا در مناطق کلیدی نظارتی اقیانوس آرام استوایی بین آگوست و اکتبر ۲۰۲۶ از ۲.۹ درجه سانتی‌گراد فراتر رود. در صورت تحقق، این امر ال‌نینو فعلی را در میان قوی‌ترین رویدادهای ثبت‌شده قرار می‌دهد و با رویدادهای شاخص سال‌های ۱۹۹۷-۱۹۹۸ و ۲۰۱۵-۲۰۱۶ رقابت کرده یا از آن‌ها پیشی می‌گیرد.[3]

عاملی ثانویه که بحران در اقیانوس آرام را تشدید می‌کند، یک محرک آب و هوایی به نام دوقطبی اقیانوس هند (IOD) است. سازمان جهانی هواشناسی پیش‌بینی می‌کند که فاز مثبت IOD همزمان با ال‌نینو توسعه یابد و به ناهنجاری میانگین فصلی ۰.۶ درجه سانتی‌گراد برسد. یک IOD مثبت معمولاً آب گرم‌تر را به غرب اقیانوس هند و آب خنک‌تر را به شرق می‌آورد؛ الگویی که از لحاظ تاریخی شرایط خشکسالی را در استرالیا و آسیای جنوب شرقی تشدید می‌کند، در حالی که خطر سیل‌های فاجعه‌بار را در شاخ آفریقا افزایش می‌دهد.

پیامدهای فیزیکی این گرمایش دوگانه اقیانوسی در حال حاضر در حال وقوع است. تا پایان ماه ژوئن، تقریباً ۸۲ درصد از اقیانوس جهانی در حال تجربه شرایط موج گرمای دریایی با شدت‌های متفاوت بود. این دوره‌های طولانی دمای شدید آب برای اکوسیستم‌های دریایی ویرانگر است، باعث رویدادهای سفیدشدگی گسترده مرجان‌ها، اختلال در شبکه‌های غذایی تثبیت شده و مجبور کردن جمعیت ماهی‌ها به مهاجرت به سمت قطب‌ها می‌شود، که به نوبه خود شیلات جهانی و اقتصادهای ساحلی را تهدید می‌کند.

در خشکی، واکنش جوی به همان اندازه شدید است. سازمان جهانی هواشناسی اشاره کرده است که چشم‌انداز بارش برای اواخر سال ۲۰۲۶، ردپای کلاسیک یک رویداد قوی ال‌نینو را نشان می‌دهد. این امر به معنای احتمال زیاد شرایط مرطوب‌تر از حد معمول در سراسر شاخ آفریقا، بخش‌هایی از آسیای مرکزی و جنوب ایالات متحده است، که در مقابل، خطر بالای خشکسالی شدید در شبه قاره هند، شمال آمریکای جنوبی و استرالیا قرار دارد.

دانشمندان بر یک تمایز حیاتی تأکید می‌کنند: در حالی که ال‌نینو یک چرخه آب و هوایی طبیعی است، اکنون بر روی یک خط مبنای به طور قابل توجهی بالا رفته از گرمایش جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی عمل می‌کند. ترکیب این دو نیرو یک اثر ترکیبی ایجاد می‌کند که رویدادهای آب و هوایی شدید را از مرزهای تاریخی فراتر می‌برد. همانطور که یک دانشمند اقلیم اشاره کرد، جهان با یک ضربه دوگانه مواجه است که در آن تغییرپذیری طبیعی به عنوان تقویت‌کننده‌ای برای گرمایش سیستمیک زیربنایی عمل می‌کند.[1]

با وجود اطمینان بالا نسبت به روند کلی گرمایش، عدم قطعیت آشکاری در مورد اوج دقیق ال‌نینو فعلی باقی مانده است. در حالی که برخی مدل‌های آب و هوایی ناهنجاری‌های دمای سطح دریا در منطقه حیاتی Niño 3.4 را تا ۳.۹ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین تا دسامبر پیش‌بینی می‌کنند، برخی دیگر اوج معتدل‌تری را پیشنهاد می‌دهند. این پراکندگی در داده‌های مدل‌سازی به این معنی است که در حالی که یک رویداد گرمایی سطح بالا قطعی است، شدت نهایی تأثیرات محلی آن هنوز در حال مشخص شدن است.[2][3]

شاید نگران‌کننده‌ترین جنبه داده‌های فعلی، دلالت آن برای آینده نزدیک باشد. از آنجایی که دمای جوی جهانی معمولاً چندین ماه از گرمایش اقیانوس آرام استوایی عقب‌تر است، اوج تأثیر گرمایشی ال‌نینو که در اواخر ۲۰۲۶ به اوج می‌رسد، در واقع در سال ۲۰۲۷ احساس خواهد شد. در نتیجه، حتی اگر سال ۲۰۲۶ کمی کمتر از رکورد تاریخ باشد، پیش‌بینی‌کنندگان تقریباً متفق‌القول هستند که سال ۲۰۲۷ در موقعیتی قرار دارد که رکوردهای دمایی موجود را با اختلاف زیادی بشکند.[1]

در پاسخ به این پیش‌بینی‌ها، سازمان جهانی هواشناسی و آژانس‌های بین‌المللی اقلیمی خواستار اقدامات پیشگیرانه فوری هستند. هشدار پیشرفته‌ای که توسط این شاخص‌های اقیانوسی ارائه شده است، یک فرصت حیاتی را برای دولت‌ها، بخش‌های کشاورزی و آژانس‌های مدیریت اضطراری فراهم می‌کند تا برای تغییرات مورد انتظار در بارش و دما آماده شوند. در حالی که سیستم آب و هوایی جهانی وارد قلمرو ناشناخته می‌شود، ترکیب این محرک‌های اقیانوسی و جوی نشان‌دهنده یک آزمون استرس تعیین‌کننده برای تاب‌آوری جهانی است.[3]