رفتن به محتوای اصلی
مهاجرت از اقیانوس اطلسسنگال· 7 دقیقه مطالعه· در اخبار و سیاست

افزایش شمار قربانیان واژگونی قایق پناهجویان در سواحل سنگال به ۳۴ تن

مقام‌های سنگال از کشف دست‌کم ۳۴ پیکر در پی غرق شدن یک قایق پناهجویان در مسیر اقیانوس اطلس به سوی جزایر قناری در نزدیکی کِبِمِر خبر دادند. این فاجعه هم‌زمان با موج ورود پناهجویان به جزیره ال‌هیرو در اسپانیا رخ داده که زیرساخت‌های امدادی این جزیره را به زانو درآورده است.

به قلم زهرا کیانی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

در پی واژگونی یک قایق چوبی حامل پناهجویان در سواحل شمال غربی سنگال، دست‌کم ۳۴ تن جان خود را از دست دادند. این شناور در حال پیمودن مسیر مرگبار اقیانوس اطلس به مقصد جزایر قناری اسپانیا بود که در نزدیکی شهر کِبِمِر، در حدود ۱۸۰ کیلومتری شمال داکار، غرق شد.[1][5]

وزارت کشور سنگال در ابتدا اعلام کرد تا شامگاه شنبه ۲۱ جسد کشف و یک بازمانده نجات یافته است. این قایق که از نوع پیروگ—شناورهای چوبی سنتی و کف‌تخت مورد استفاده صیادان منطقه—بود، در نزدیکی تپه‌های شنی لومپول با امواج سهمگین مواجه شد و در آب‌های باز واژگون گردید.[3][4]

تا روز دوشنبه، خبرگزاری رسمی سنگال تأیید کرد که هم‌زمان با خروج پیکرهای بیشتر از آب در جریان عملیات امداد و نجات، شمار جان‌باختگان به ۳۴ نفر رسیده است. نیروهای امدادی، واحدهای نیروی دریایی و صیادان محلی همچنان در حال گشت‌زنی در خط ساحلی برای یافتن نشانه‌ای از زنده‌ماندگان احتمالی هستند.[1][5]

مقامات رسمی شمار دقیق سرنشینان اولیه قایق را اعلام نکرده‌اند و از این رو تعداد مفقودان همچنان نامشخص است. نهادهای محلی حامی حقوق مهاجران اشاره کرده‌اند که پیکرهای شناسایی‌شده در مراحل اولیه جست‌وجو، همگی تبعه سنگال بوده‌اند.[1][3]

تابعیت سایر سرنشینان هنوز مشخص نیست و وسعت منطقه جست‌وجو و جریان‌های غیرقابل‌پیش‌بینی اقیانوس، عملیات را پیچیده کرده است. وزارت کشور سنگال حضور گسترده‌ای در منطقه دارد تا عملیات بازیابی را هماهنگ کرده و به خانواده‌های آسیب‌دیده امدادرسانی کند.[3][4]

دالان مرگبار اقیانوس اطلس

این غرق‌شدگی مرگبار تنها یک روز پس از آن رخ داد که مقامات سنگال یک شناور کوچک دیگر حامل ۱۴۲ پناهجو را متوقف کردند. ژاندارمری سنگال اعلام کرد در میان مسافران آن قایق که روز جمعه توقیف شد، ۲۳ زن، دو نوزاد و دو کودک دیگر حضور داشتند که نشان‌دهنده تغییر ترکیب جمعیتی افرادی است که دل به دریا می‌زنند.[1][2]

بر اساس گزارش پلیس، افراد متوقف‌شده اتباع کشورهای سنگال، گامبیا، گینه‌بیسائو، گینه و نیجریه بودند. تداوم خروج پناهجویان از کشورهای مختلف غرب آفریقا، از سطح ناامیدی و فلاکتی حکایت دارد که افراد را وامی‌دارد تا خطر پیمودن سفری ۸۰۰ مایلی در پهنه اقیانوس اطلس را با قایق‌های چوبی فاقد سرپناه به جان بخرند.[1][2]

مسیر دریایی اقیانوس اطلس از غرب آفریقا به سوی جزایر قناری یکی از مرگبارترین دالان‌های مهاجرتی جهان به شمار می‌رود. گروه اسپانیایی مدافع حقوق مهاجران، «والکینگ بردرز»، ثبت کرده است که تنها در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۶ دست‌کم ۶۳۵ نفر در این مسیر جان خود را از دست داده‌اند که این گذرگاه را به مرگ‌بارترین مسیر تحت پایش این سازمان بدل کرده است.[1][3]

گذرگاه دریایی اقیانوس اطلس همچنان یکی از مرگبارترین مسیرهای مهاجرت در جهان است.

این سازمان برآورد می‌کند که در آن بازه زمانی، به ازای هر ۱۰۰ پناهجویی که موفق شدند به جزایر قناری برسند، حدود ۲۱ تن در دریا جان باختند. مسافت‌های طولانی، نبود تجهیزات ناوبری و ساختار سست قایق‌های پیروگ، این سفر دریایی را فوق‌العاده مخاطره‌آمیز می‌کند.[1][3]

مهاجران اغلب روزها و گاه هفته‌ها در آب‌های آزاد سرگردان می‌مانند و با شرایط نامساعد جوی، بی‌آبی و خطر همیشگی واژگونی قایق دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اگر یک پیروگ چوبی در میان اقیانوس دچار آب‌گرفتگی شود یا موتور آن از کار بیفتد، سرنشینانش عملاً هیچ امکانی برای درخواست کمک ندارند.[1][5]

وضعیت اضطراری در جزیره ال‌هیرو

تراژدی سواحل سنگال هم‌زمان با بحران فزاینده لجستیکی در نقطه مقصد جریان دارد. مقامات جزیره ال‌هیرو در مجمع‌الجزایر قناری اسپانیا، پس از آنکه زیرساخت‌های محلی به دلیل جهش ناگهانی ورود شناورها از کار افتاد، در تعطیلات آخر هفته وضعیت اضطراری اعلام کردند.[1][4]

از آغاز ماه نوامبر تاکنون، بیش از ۳۳۰۰ مهاجر با حدود ۳۰ شناور به ال‌هیرو رسیده‌اند. این جزیره آتشفشانی کوچک که جمعیت ثابت آن به‌سختی به ۱۲ هزار نفر می‌رسد، در فراهم کردن مراقبت‌های درمانی مناسب، اسکان موقت و مایحتاج اولیه برای این حجم انبوه تازه‌واردان به بن‌بست خورده است.[1][4]

ورود پناهجویان به جزیره ال‌هیرو در اوایل ماه نوامبر جهش چشمگیری داشته است.

فرناندو کلاویخو، رئیس دولت محلی جزایر قناری، وضعیت این مجمع‌الجزایر را کاملاً ناپایدار توصیف کرده و هشدار داده است که ظرفیت نهادهای پذیرش محلی به نقطه انفجار رسیده است. شبکه بهداشت و درمان منطقه برای درمان خستگی شدید، کم‌آبی، هیپوترمی و دریازدگی حاد ورودی‌ها تحت فشار سنگینی قرار دارد.[2][4]

کلاویخو فوراً خواستار برگزاری جلسه‌ای با دولت مرکزی اسپانیا شده تا کادر درمان، شناورهای امداد و نجات و نیروهای پلیس بیشتری به منطقه اعزام شوند. او همچنین بر لزوم اتخاذ ابتکار دیپلماتیک مؤثرتر در کشورهای مبدأ برای مهار آنچه «شکست سیاست‌های پیشین مهاجرتی» خواند، تأکید کرد.[2]

دولت اسپانیا برای کاهش بار بحران در ال‌هیرو، نیروی هوایی خود را به کار گرفت تا حدود ۳۰۰ پناهجو را به خاک اصلی اسپانیا منتقل کند. با این حال، مسئولان محلی و سیاستمداران مخالف معتقدند چنین انتقال‌های مقطعی و ضربتی برای مدیریت بحرانی ساختاری در این مقیاس ناکافی است.[2][5]

مطالبه پاسخگویی از ساختار قدرت

در پی این حادثه ناگوار، سازمان غیردولتی سنگالی «اقدام برای حقوق بشر و دوستی» از مجلس ملی سنگال خواست تا عملکرد دولت در مواجهه با مهاجرت‌های غیررسمی را مورد تحقیق و تفحص رسمی قرار دهد. این گروه خواستار بررسی جدی تعهدات گذشته و توافق‌نامه‌های مالی دوجانبه شده است.[1][5]

این نهاد حقوق بشری با انتقاد از نبود نتایج پایدار در رویکردهای امنیتی فعلی، یادآور شد که سرمایه‌گذاری‌های سنگین اروپایی در گشت‌های دریایی نتوانسته است مانع از حرکت قایق‌ها شود. این نهاد در بیانیه‌ای عمومی اعلام کرد: «دیگر ابراز تأسف برای غرق شدن قایق‌ها، اعلام تدابیر مقطعی و شمارش موارد متوقف‌شده کفایت نمی‌کند.»[1]

این سازمان استدلال می‌کند که توقیف یک قایق مانع از حرکت ریشه‌های اقتصادی که مردم را به دریا می‌کشاند نخواهد شد. آن‌ها تأکید کردند که انسداد مرزها و گشت‌زنی‌های دریایی نمی‌تواند جایگزین توسعه واقعی اجتماعی-اقتصادی و اشتغال‌زایی شود.[1]

تصویرگری: پناهجویان این مسیر ۸۰۰ مایلی را اغلب با قایق‌های چوبی و بدون سرپناه صیادی طی می‌کنند.

فرصت‌های شغلی محدود، فشارهای خانوادگی و شبکه‌های فعال قاچاق انسان همچنان انگیزه‌های پرقدرتی در سطح منطقه به شمار می‌روند. در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، نزدیک به یک‌چهارم جوانان سنگال بیکار بودند؛ رقمی که انگیزه شدیدی برای مهاجرت کاری ایجاد می‌کند، حتی با وجود آنکه خطرات مرگبار این مسیر بر همگان آشکار است.[1][3]

باسیرو دیومای فای، رئیس‌جمهور سنگال، ضمن ابراز همدردی با خانواده‌های قربانیان، متعهد شد که تلاش‌ها برای درهم شکستن شبکه‌های قاچاق انسان شدت خواهد یافت. وی تأکید کرد که دولت تمامی امکانات موجود را برای یافتن مفقودان و حمایت از بازماندگان بسیج خواهد کرد.[1][3]

رئیس‌جمهور سنگال خاطرنشان کرد که دولت بدون وقفه با سازمان‌دهندگان این سفرهای غیرقانونی مبارزه خواهد کرد و هم‌زمان می‌کوشد امید به آینده را در دل جوانان کشور زنده نگه دارد. دولت همچنین وعده داده همکاری با کشورهای همسایه را تقویت کند تا پیش از به آب انداختن قایق‌ها، مانع فعالیت قاچاقچیان شود.[3]

وزیر کشور سنگال قرار است عازم منطقه کِبِمِر شود تا با اهالی دیدار کرده و شخصاً بر عملیات تجسس نظارت کند. با این حال، ناظران حقوق بشر هشدار می‌دهند تا زمانی که مشکلات بنیادین اقتصادی حل‌وفصل نشود، آب‌های اقیانوس اطلس همچنان قربانی خواهد گرفت.[3][4]

ابعاد بحران در گستره اروپا

هجوم پناهجویان در آستانه انتخابات آتی اسپانیا، مناقشات سیاسی در این کشور را نیز شعله‌ور کرده است. دولت مرکزی مادرید با فشار روزافزون احزاب مخالف روبه‌رو است که معتقدند رویکرد کنونی دولت در کنترل مرزها، تنها به معنای پخش کردن بحران در سراسر کشور است.[2][5]

مقامات اسپانیا تأکید کرده‌اند که جزایر قناری نباید به اردوگاه نگهداری مهاجران تبدیل شود و مسئولیت پذیرش و اسکان پناهجویان باید بین تمام مناطق کشور تقسیم گردد؛ رویکردی که بازتاب‌دهنده چالش‌های عمیق‌تر در سراسر اتحادیه اروپا درباره توزیع عادلانه پناهجویان است.[2]

زیرساخت‌های محلی در جزیره ال‌هیرو زیر بار ورود ناگهانی و پرشمار پناهجویان قرار گرفته است.

در همین حال، نیروهای امداد و نجات دریایی با مأموریتی دشوار روبه‌رو هستند. قایق‌های صیادی سنتی که قاچاقچیان به کار می‌برند، غالباً با رنگ‌هایی رنگ‌آمیزی می‌شوند که با رنگ اقیانوس هم‌پوشانی دارد و این مسئله شناسایی آن‌ها را از هوا یا توسط کشتی‌های تجاری تا زمانی که قایق در آستانه غرق‌شدگی قرار گیرد، تقریباً ناممکن می‌سازد.[1][3]

هنگامی که پیام اضطراری ارسال می‌شود، شناورها اغلب صدها مایل از نزدیک‌ترین پایگاه گارد ساحلی فاصله دارند. تا زمان رسیدن نیروهای امداد، امواج قایق‌ها را کیلومترها از آخرین موقعیت ثبت‌شده دور کرده و عملیات نجات را به نبردی نفس‌گیر با زمان و عوامل طبیعی بدل می‌کند.[1][3]

برای خانواده‌هایی که در سنگال چشم‌انتظار خبری هستند، نبود فهرست رسمی از مسافران به معنای بلاتکلیفی و تعلیقی عذاب‌آور است. بدون ثبت هویت سرنشینان در مبدأ کِبِمِر، ممکن است بسیاری از بستگان هرگز از سرنوشت عزیزان خود آگاه نشوند.[1][5]

نکات کلیدی

  • در پی واژگونی یک قایق سنتی پیروگ حامل پناهجویان در سواحل شمال غربی سنگال در نزدیکی کِبِمِر، دست‌کم ۳۴ تن جان باختند.
  • تیم‌های امداد و نجات تاکنون تنها یک بازمانده را پیدا کرده‌اند و شمار نامعلومی از مسافران همچنان مفقود هستند.
  • این فاجعه تنها یک روز پس از متوقف کردن قایق دیگری با ۱۴۲ سرنشین رخ داد که نشان‌دهنده تداوم خروج گسترده پناهجویان است.
  • مقامات اسپانیا پس از ورود بیش از ۳۳۰۰ پناهجو به جزیره کوچک ال‌هیرو در اوایل نوامبر، در این جزیره وضعیت اضطراری اعلام کردند.

آنچه نمی‌دانیم

  • شمار دقیق سرنشینان قایق واژگون‌شده مشخص نیست و از این رو تعداد کل مفقودان نامعلوم است.
  • تابعیت تمامی قربانیان روشن نشده است؛ تاکنون تنها تابعیت سنگالی اجسادی که در ابتدا پیدا شدند به تأیید رسیده است.
  • هنوز مشخص نیست که آیا مجلس ملی سنگال رسماً طرح تحقیق و تفحص پارلمانی را که نهادهای حقوق بشری خواستار آن شده‌اند بررسی خواهد کرد یا خیر.

روند رویداد

  1. ژانویه تا مه ۲۰۲۶

    گروه مدافع حقوق پناهجویان «والکینگ بردرز» ۶۳۵ مورد مرگ در مسیر اقیانوس اطلس به مقصد جزایر قناری ثبت کرد که بر مرگباری شدید این دالان صحه می‌گذارد.

  2. ۱ نوامبر ۲۰۲۶

    موج ورود پناهجویان از طریق دریا به جزیره ال‌هیرو اسپانیا آغاز شد و در یک هفته به بیش از ۳۳۰۰ نفر رسید.

  3. ۶ نوامبر ۲۰۲۶

    مقامات سنگال یک قایق چوبی حامل ۱۴۲ پناهجو، از جمله زنان و کودکان، را که عازم اسپانیا بود رهگیری و متوقف کردند.

  4. ۷ نوامبر ۲۰۲۶

    یک قایق با تعداد نامشخصی مسافر در سواحل کِبِمِر سنگال واژگون شد و عملیات فوری امداد و نجات کلید خورد.

  5. ۹ نوامبر ۲۰۲۶

    با کشف پیکرهای بیشتر توسط تیم‌های امدادی از آب‌های اقیانوس اطلس، آمار رسمی قربانیان به ۳۴ نفر افزایش یافت.

سازمان‌های حقوق بشری 35%مقامات جزایر قناری 35%دولت سنگال 30%
سازمان‌های حقوق بشری
بر هزینه‌های انسانی، ناکامی رویکردهای صرفاً امنیتی و ضرورت توسعه واقعی اقتصادی و اجتماعی پای می‌فشارند.
مقامات جزایر قناری
فشار بیش از حد بر زیرساخت‌های محلی را ناپایدار دانسته و خواستار همبستگی دولت مرکزی اسپانیا و اتحادیه اروپا هستند.
دولت سنگال
بر مهار شبکه‌های قاچاق، تشدید نظارت‌های مرزی و همکاری‌های بین‌المللی برای توقف حرکت قایق‌ها تأکید دارد.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • خانواده‌های پناهجویان مفقودشده
  • گردانندگان شبکه‌های قاچاق انسان

منابع

پوشش منابع

5 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

سازمان‌های حقوق بشری 35%مقامات جزایر قناری 35%دولت سنگال 30%
  1. [1]BBC Newsسازمان‌های حقوق بشری

    At least 34 dead after Europe-bound migrant boat sinks off Senegal

    مطالعه در BBC News →
  2. [2]Deutsche Welleمقامات جزایر قناری

    Senegal: Many Killed After Migrant Boat Sinks Off Senegal

    مطالعه در Deutsche Welle →
  3. [3]Reutersدولت سنگال

    At least 21 dead after migrant boat sinks off Senegal coast, government says

    مطالعه در Reuters →
  4. [4]The Times of Indiaدولت سنگال

    At least 21 dead after migrant boat sinks off Senegal's northwestern coast

    مطالعه در The Times of India →
  5. [5]Internazionaleسازمان‌های حقوق بشری

    More than 30 dead after migrant boat sinks off Senegal coast, official media says

    مطالعه در Internazionale →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار اخبار و سیاست با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.