باکو آماده میزبانی تاریخی جام جهانی شنای «جاده ابریشم»؛ رقابت نفس‌گیر برای جایزه ۱.۲ میلیون دلاری

جام جهانی شنای ۲۰۲۶ در آستانه ثبت یک رکورد تاریخی است. در اول اکتبر، سریع‌ترین متخصصان استخر مسافت کوتاه جهان در «کاخ آبی» باکو در جمهوری آذربایجان به آب می‌زنند تا استارت یک تورنمنت سه‌هفته‌ای و پرمخاطره به نام «تور جاده ابریشم» را بزنند. برای اولین بار در تاریخ این رقابت‌ها، تور از اوراسیا عبور می‌کند؛ از باکو به تاشکند در ازبکستان و در نهایت به آستانه در قزاقستان.[2][3][5]

اما تور امسال چیزی فراتر از یک تنوع جغرافیایی است. با یک جایزه ۱.۲ میلیون دلاری و سیستم جدید سهمیه وایلدکارت برای مسابقات قهرمانی جهان دسامبر در پکن، فرمت ۲۵ متری کمتر زمانی تا این حد اهمیت داشته است. بیش از ۷۵۰ ورزشکار از ۵۰ کشور جهان راهی سواحل دریای خزر شده‌اند تا سری مسابقاتی که پیش‌تر یک رویداد نمایشی و پول‌ساز بود را به یک ماراتن بی‌رحمانه انتخابی تبدیل کنند.[1][2][5]

حسین المسلم، رئیس فدراسیون جهانی ورزش‌های آبی (World Aquatics)، هنگام نهایی شدن این مسیر گفت: «تور جاده ابریشم با جام‌های جهانی روتین و همیشگی متفاوت خواهد بود. ما بهترین شناگران جهان را به مناطق جدیدی می‌بریم تا عملکردشان توسط هواداران محلی تحسین و حتی گرامی داشته شود.»[3][4]

برای جمهوری آذربایجان، افتتاحیه ۱ تا ۳ اکتبر یک دستاورد بزرگ مدیریتی محسوب می‌شود. اگرچه «کاخ آبی» با میزبانی بازی‌های اروپایی ۲۰۱۵ و بازی‌های کشورهای اسلامی ۲۰۱۷ با رقابت‌های سطح بالا بیگانه نیست، اما این اولین باری است که این کشور میزبان یکی از رویدادهای فدراسیون جهانی ورزش‌های آبی می‌شود.[2][5]

زائر علی‌اف، رئیس فدراسیون شنای جمهوری آذربایجان در این باره خاطرنشان کرد: «انتخاب باکو به عنوان ایستگاه افتتاحیه جام جهانی شنای ۲۰۲۶ یک نقطه عطف چشمگیر برای ورزش‌های آبی در کشور ماست. میزبانی یک رقابت جهانی برای اولین بار، جاه‌طلبی‌های ما را به سطح جدیدی ارتقا می‌دهد.»[2][3]

لیست شرکت‌کنندگان نیز بازتاب همین جاه‌طلبی‌های بزرگ است. هوبرت کوش از مجارستان، مدافع عنوان قهرمانی جام جهانی و قهرمان المپیک در ۲۰۰ متر کرال پشت، رهبری یک میدان پرستاره در بخش مردان را بر عهده دارد. کامرون مک‌وی، پادشاه سرعت استرالیا و چین هایانگ، غول شنای قورباغه چین نیز او را همراهی می‌کنند. در بخش زنان، شیوون هاگی، ستاره همه‌فن‌حریف شنای آزاد از هنگ‌کنگ، قرار است تیتر یک نبردهای پرسرعت ۲۵ متری باشد.[4][5]

کوش که در تور آمریکای شمالی ۲۰۲۵ هر ۹ مدال طلای کرال پشت را درو کرد، از این تغییر مکان استقبال کرده است. او در زمان اعلام این تور گفت: «مسیر جاده ابریشم در سال آینده کاملاً جدید و هیجان‌انگیز است. رقابت در سه شهر با چنین تاریخ غنی‌ای قطعاً بُعدی متفاوت و منحصربه‌فرد به جام جهانی اضافه خواهد کرد.»[4]

انگیزه‌های مالی همچنان یک جذابیت بزرگ به شمار می‌روند. فراتر از سهم پایه از صندوق ۱.۲ میلیون دلاری، فدراسیون جهانی برای هر شناگری که رکورد جهان را بشکند، ۱۰ هزار دلار پاداش در نظر گرفته است. ۱۰ هزار دلار دیگر نیز در انتظار کسی است که بتواند «تاج سه‌گانه» (Triple Crown) را فتح کند؛ یعنی پیروزی در یک ماده دقیقاً مشابه در هر سه ایستگاه باکو، تاشکند و آستانه.[2][3]

با این حال، مهم‌ترین تغییر ساختاری برای سال ۲۰۲۶، معرفی سیستم وایلدکارت است. در دوره‌های گذشته، جام جهانی تا حد زیادی از مسیر انتخابی قهرمانی جهان جدا بود. اما حالا، ورزشکارانی که حداقل در دو ایستگاه از سه ایستگاه جاده ابریشم شرکت کنند و در یک ماده انفرادی با ثبت زمان استاندارد "A" در جمع سه نفر برتر قرار بگیرند، می‌توانند سهمیه مستقیم وایلدکارت برای هجدهمین دوره مسابقات قهرمانی جهان (۲۵ متر) در پکن که از ۱ تا ۶ دسامبر برگزار می‌شود را کسب کنند.[1][7]

این مسیر جدید، رویکرد تاکتیکی فدراسیون‌های ملی را از اساس تغییر می‌دهد. فدراسیون جهانی سهمیه‌های وایلدکارت را به یک سهمیه در هر ماده انفرادی برای هر کشور و حداکثر سه ورزشکار وایلدکارت در مجموع برای هر کشور محدود کرده است. اگر چند شناگر از یک کشور به این معیارها برسند، سهمیه به ورزشکاری تعلق می‌گیرد که بالاترین امتیاز فدراسیون جهانی را در طول این سری مسابقات کسب کرده باشد.[1]

این قانونِ گره‌گشای مبتنی بر امتیاز، تضمین می‌کند که ورزشکاران نمی‌توانند در مرحله مقدماتی باکو با خیال راحت و بدون فشار شنا کنند. هر صدم ثانیه مستقیماً به امتیازات تورنمنت تبدیل می‌شود؛ به این معنی که آن شدت و حرارتی که معمولاً مختص فینال‌هاست، از همان سوت آغازین در صبح پنجشنبه احساس خواهد شد.[1][6]

در حالی که ورزشکاران آخرین مراحل کاهش تمرینات (Tapering) خود را پشت سر می‌گذارند و کاخ آبی پدهای لمسی زمان‌سنج خود را آماده می‌کند، روایت داستان کاملاً روشن است: تور جاده ابریشم یک دور افتخار نیست. این یک ماراتن نفس‌گیر سه‌هفته‌ای است که در آن پول نقد، تاج‌های قهرمانی و بلیت‌های مسابقات جهانی، همگی روی میز هستند. اولین پاسخ‌ها زمانی روی اسکوربورد نقش می‌بندد که مرحله مقدماتی ۵۰ متر آزاد مردان، کمپین ۲۰۲۶ را استارت بزند.[5][6]