بازداشت مدیر یک شرکت کالیفرنیایی به اتهام قاچاق ۳۰۰ میلیون دلار سرور و تراشه هوش مصنوعی انویدیا به چین

گرگ لویی (Greg Lui)، مدیرعامل ۳۸ ساله شرکت فناوری «ارث‌مید کامپیوتر» (Earthmade Computer) مستقر در کالیفرنیا، در روز اول اکتبر ۲۰۲۶ توسط مأموران فدرال آمریکا دستگیر شد. اتهام اصلی او، سازماندهی یک شبکه قاچاق برای انتقال بیش از ۳۰۰ میلیون دلار سرورهای پیشرفته مجهز به تراشه‌های هوش مصنوعی انویدیا به خریداران چینی است.[1][5]

این دستگیری که با حضور مأموران مسلح در یک پارک صنعتی در نزدیکی لس‌آنجلس انجام شد، پرده از یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌های دور زدن تحریم‌های فناوری برداشت. لویی متهم است که در فاصله سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، تجهیزات به شدت کنترل‌شده را به دست نهادهای دولتی و شرکت‌های صنعتی در چین رسانده است.[2][3]

بر اساس کیفرخواست وزارت دادگستری آمریکا، این تجهیزات شامل سرورهایی با پردازنده‌های گرافیکی قدرتمند H100 و A100 انویدیا بوده‌اند. این تراشه‌ها که ستون فقرات توسعه مدل‌های زبانی بزرگ و سیستم‌های هوش مصنوعی را تشکیل می‌دهند، به دلیل کاربردهای دوگانه نظامی و غیرنظامی، تحت شدیدترین محدودیت‌های صادراتی قرار دارند.[3][5]

مسیر ترانزیت و دور زدن تحریم‌ها

شبکه قاچاق تحت هدایت لویی برای انتقال این سخت‌افزارها، از یک مکانیسم ترانزیت سه‌مرحله‌ای استفاده می‌کرد. شرکت ارث‌مید کامپیوتر ابتدا سرورها را از تولیدکنندگان قانونی در داخل ایالات متحده خریداری می‌کرد و در اسناد رسمی، مقصد نهایی آن‌ها را کشورهای جنوب شرقی آسیا اعلام می‌نمود.[1][4]

مالزی و سنگاپور به عنوان مقاصد اولیه این محموله‌ها انتخاب شده بودند، زیرا صادرات تراشه‌های انویدیا به این دو کشور نیازی به دریافت مجوزهای ویژه از وزارت بازرگانی آمریکا ندارد. لویی با ارائه گواهی‌های جعلی مصرف‌کننده نهایی، وانمود می‌کرد که این سرورها در دیتاسنترهای محلی این کشورها نصب و استفاده خواهند شد.[2][4]

پس از رسیدن محموله‌ها به کوالالامپور یا سنگاپور، شبکه‌ای از شرکت‌های واسطه وارد عمل می‌شدند. در یک مورد مستند، تنها مدت کوتاهی پس از ارسال ۲۷ سرور به مالزی، یکی از همدستان لویی در ایمیلی به یک مقام دولتی مالزی تأیید کرد که تمام این تجهیزات مستقیماً به چین بازتولید و ارسال شده‌اند.[3]

خریداران نهایی این تجهیزات در چین، شامل مجموعه‌ای از شرکت‌های صنعتی و نهادهای مرتبط با دولت بودند. یکی از مقاصد اصلی کشف‌شده در این پرونده، یک شرکت بزرگ فناوری مستقر در شهر هانگژو (Hangzhou) است که به عنوان یکی از قطب‌های اصلی توسعه هوش مصنوعی در چین شناخته می‌شود.[2]

ابعاد مالی و تجهیزات کشف‌شده

حجم مالی این عملیات قاچاق، نشان‌دهنده تقاضای سیری‌ناپذیر و حاشیه سود نجومی در بازار سیاه تراشه‌های هوش مصنوعی است. تنها در یک سفارش خرید ثبت‌شده، لویی ۲۷ سرور مجهز به پردازنده‌های H100 را به ارزش تقریبی ۷٫۶ میلیون دلار از یک تولیدکننده آمریکایی تهیه کرده بود.[1][3]

ردیابی تراکنش‌های بانکی نشان می‌دهد که شرکت ارث‌مید کامپیوتر تنها در بازه زمانی ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۴، بیش از ۱۷۶ میلیون دلار از طریق دو شرکت ترانزیتی مستقر در مالزی دریافت کرده است. این مبالغ کلان به عنوان پوششی برای تسویه‌حساب خریداران چینی به حساب‌های این شرکت در کالیفرنیا واریز می‌شد.[2][3]

انویدیا در واکنش به این پرونده اعلام کرد که همکاری نزدیکی با نهادهای مجری قانون داشته است. سخنگوی این شرکت تأکید کرد که قاچاق تجهیزات پیشرفته، از نظر قانونی و اقتصادی یک مسیر شکست‌خورده است و آن‌ها به تلاش برای شناسایی و مسدود کردن شبکه‌های غیرقانونی توزیع محصولاتشان ادامه خواهند داد.[1][2]

جذابیت مالی این قاچاق به حدی است که دلالان حاضرند ریسک‌های امنیتی سنگینی را بپذیرند. محدودیت‌های صادراتی سال ۲۰۲۲ باعث شده تا قیمت تراشه‌هایی مانند H100 در بازار سیاه چین، گاهی تا سه برابر قیمت رسمی آن‌ها در بازارهای جهانی معامله شود و سودهای ده‌ها میلیون دلاری را برای واسطه‌ها رقم بزند.[3][6]

تقابل امنیتی و چالش‌های نظارتی

جان آ. آیزنبرگ (John A. Eisenberg)، دستیار دادستان کل در بخش امنیت ملی آمریکا، این پرونده را زنگ خطری برای حفظ برتری تکنولوژیک ایالات متحده توصیف کرد.[2][5]

آیزنبرگ در بیانیه‌ای اعلام کرد: «این تراشه‌ها حاصل نوآوری مهندسان آمریکایی هستند. بخش امنیت ملی به اجرای قوانین کنترل صادرات ما ادامه خواهد داد تا از این برتری محافظت کند.»[2]

این دستگیری، نقطه ضعف بزرگ قوانین فعلی کنترل صادرات را برجسته می‌کند. در حالی که انتقال فیزیکی تراشه‌ها به چین ممنوع است، زیرساخت‌های ابری و دیتاسنترهای مستقر در کشورهای ثالث به یک مسیر جایگزین تبدیل شده‌اند. شرکت‌های چینی می‌توانند بدون نیاز به واردات فیزیکی، قدرت پردازشی سرورهای مستقر در جنوب شرقی آسیا را اجاره کنند.[2][6]

قانون‌گذاران آمریکایی اکنون به دنبال تصویب لوایح جدیدی هستند که نظارت بر صادرات سرورهای هوش مصنوعی را گسترش دهد. این طرح‌ها شامل الزام به نصب نرم‌افزارهای ردیابی موقعیت مکانی روی تراشه‌های پیشرفته و محدود کردن دسترسی از راه دور برای کاربران مستقر در کشورهای تحت تحریم است.[2][4]

پیامدهای قانونی و پرونده‌های مشابه

این پرونده بخشی از یک سرکوب گسترده‌تر علیه شبکه‌های تأمین سخت‌افزار چین است. ماه گذشته نیز دادستان‌های تایوان ۹ نفر، از جمله کارمندان سابق انویدیا و سوپرمایکرو (Supermicro) را به اتهام قاچاق سرورهای هوش مصنوعی به چین متهم کردند که نشان‌دهنده گستردگی این شبکه‌های زیرزمینی در سراسر زنجیره تأمین جهانی است.[1][4]

گرگ لویی اکنون با سه اتهام فدرال روبرو است: توطئه برای نقض قانون اصلاح کنترل صادرات، قاچاق کالا به خارج از کشور، و توطئه برای پول‌شویی. در صورت اثبات تمام این اتهامات در دادگاه، او ممکن است به تحمل حداکثر ۲۰ تا ۵۰ سال حبس در زندان‌های فدرال محکوم شود.[1][4]

تحقیقات مشترک اف‌بی‌آی، دفتر اجرای صادرات وزارت بازرگانی و سرویس تحقیقات جنایی دفاعی آمریکا همچنان ادامه دارد. مقامات هشدار داده‌اند که با توجه به حجم تقاضا در بازار چین، احتمال کشف شبکه‌های مشابه در ماه‌های آینده بسیار بالاست و نظارت بر مسیرهای ترانزیتی در آسیا تشدید خواهد شد.[1][3]