چگونه چرخه هاوینگ ۲۱۰ هزار بلاکی، منحنی عرضه مطلق بیت‌کوین را تعیین می‌کند

در ۳ ژانویه ۲۰۰۹، ساعت ۱۸:۱۵:۰۵ به وقت هماهنگ جهانی (UTC)، شبکه بیت‌کوین با یک سیاست پولی کدنویسی‌شده در بلاک پیدایش (genesis block) خود شروع به کار کرد. پارامتر اولیه کاملاً سرراست بود: هر بار که یک ماینر موفق به پردازش یک بلاک از تراکنش‌ها می‌شد — تقریباً هر ۱۰ دقیقه — شبکه ۵۰ بیت‌کوین جدید به عنوان پاداش تولید می‌کرد.[6]

این صدور ۵۰ بیت‌کوینی دائمی نبود. کد منبع پروتکل حاوی تابع مشخصی بود که کاهش ۵۰ درصدی این پاداش را در فواصل زمانی کاملاً تعریف‌شده دیکته می‌کرد و پایه‌های کمیابی دیجیتال این دارایی را بنا نهاد.[8]

این فاصله زمانی نه با روز یا سال، بلکه با بلاک‌ها اندازه‌گیری می‌شود. دقیقاً هر ۲۱۰ هزار بلاک، شبکه یک «هاوینگ» (halving) را اجرا کرده و عرضه تازه ضرب‌شده در هر بلاک را به نصف کاهش می‌دهد.[1]

از آنجا که شبکه میانگین زمان ۱۰ دقیقه را برای هر بلاک هدف‌گذاری کرده است، ۲۱۰ هزار بلاک تقریباً معادل چهار سال تقویمی فعالیت مداوم است.[3]

نخستین مورد از این کاهش‌های برنامه‌ریزی‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۲ رخ داد و پاداش را از ۵۰ به ۲۵ بیت‌کوین رساند.[5]

این سازوکار کاملاً مستقل از تنظیم سختی شبکه عمل می‌کند. در حالی که سختی شبکه هر ۲۰۱۶ بلاک تنظیم می‌شود تا فارغ از میزان توان پردازشی اضافه‌شده به شبکه، ریتم ۱۰ دقیقه‌ای حفظ شود، هاوینگ به‌طور سخت‌گیرانه‌ای نرخ صدور را کنترل می‌کند.[9]

تیم تحقیقاتی گلکسی (Galaxy) در این باره می‌گوید: «هاوینگ همان سازوکاری است که کمیابی دیجیتال را اعمال می‌کند. این مکانیزم تضمین می‌کند که کل عرضه هرگز از ۲۱ میلیون سکه فراتر نخواهد رفت.»

تا زمان اجرای چهارمین هاوینگ در آوریل ۲۰۲۴ در بلاک ۸۴۰٬۰۰۰، پاداش به ۳٫۱۲۵ بیت‌کوین در هر بلاک کاهش یافته بود.[5]

این کاهش هندسی یک منحنی عرضه مجانبی ایجاد می‌کند. در طول اولین دوره ۲۱۰ هزار بلاکی بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲، دقیقاً ۵۰ درصد از کل بیت‌کوین‌هایی که تا به حال وجود خواهند داشت — یعنی ۱۰٫۵ میلیون سکه — استخراج شدند.[2]

در دوره دوم، ۲۵ درصد دیگر صادر شد که مجموع آن را به ۵٫۲۵ میلیون سکه رساند. تا پایان دوره چهارم در سال ۲۰۲۴، معادل ۹۳٫۷۵ درصد از کل عرضه ۲۱ میلیونی در گردش بود.[4]

پیامد ریاضی این زمان‌بندی، یک مدل صدور با تمرکز شدید بر سال‌های اولیه است. تا سال ۲۰۳۲، پس از ششمین هاوینگ، ۹۹ درصد از کل بیت‌کوین‌ها میان ماینرها توزیع شده است.[7]

این امر باعث می‌شود که ۱ درصد نهایی از عرضه طی ۱۰۸ سال باقی‌مانده به‌صورت قطره‌چکانی وارد بازار شود، تا اینکه پاداش بلاک — از نظر فنی، کمتر از یک ساتوشی — در حوالی سال ۲۱۴۰ به صفر برسد.[6]

با نزدیک شدن یارانه بلاک به صفر، مدل اقتصادی تأمین‌کننده امنیت شبکه باید تغییر کند. ماینرها انرژی و سرمایه عظیمی را برای تأمین امنیت بلاک‌چین صرف می‌کنند که در حال حاضر با ترکیبی از یارانه بلاک و کارمزد تراکنش‌های کاربران جبران می‌شود.[3]

ساتوشی ناکاموتو در بخش ششم وایت‌پیپر اصلی نوشت: «زمانی که پاداش بلاک به پایان برسد، مشوق‌ها می‌توانند کاملاً به کارمزد تراکنش‌ها تغییر یابند و کاملاً عاری از تورم باشند.»[8]

این گذار، مهم‌ترین آزمون بلندمدت برای طراحی این پروتکل محسوب می‌شود. اگر کارمزدهای تراکنش به اندازه کافی افزایش نیابند تا جایگزین یارانه رو به کاهش بلاک شوند، کل توان پردازشی تأمین‌کننده امنیت شبکه از نظر تئوری می‌تواند کاهش یابد و مفروضات امنیتی زنجیره را دستخوش تغییر کند.[2]

پیش‌بینی‌پذیری زمان‌بندی ۲۱۰ هزار بلاکی به فعالان بازار اجازه می‌دهد تا این کاهش‌ها را از سال‌ها قبل قیمت‌گذاری کنند. قطعیت مطلق منحنی عرضه همچنان ویژگی بارزی است که این دارایی را از ارزهای فیات که در معرض انبساط پولی اختیاری هستند، متمایز می‌کند.[1][10]