دعوای حقوقی مایکل مان و نیو ریجنسی بر سر مالکیت فیلمنامه «مخمصه»
مایکل مان، کارگردان سرشناس هالیوود، برای بازپسگیری حقوق قانونی فیلمنامه کلاسیک «مخمصه» (Heat) با استودیوی نیو ریجنسی وارد یک نبرد حقوقی پیچیده شده است. این مناقشه در حالی بالا گرفته که مراحل پیشتولید قسمت دوم این فیلم برای اوایل سال ۲۰۲۷ در جریان است.
به قلم سلین خسروشاهی
این خبر را به اشتراک بگذارید
صحنه نمادین رویارویی آل پاچینو و رابرت دنیرو در یک رستوران در فیلم «مخمصه» محصول ۱۹۹۵، یکی از ماندگارترین لحظات تاریخ سینماست. تنش زیرپوستی و دیالوگهای دقیق آن سکانس، کلاس درسی برای فیلمسازان بود. اما حالا، نزدیک به سه دهه پس از اکران آن شاهکار، تنش مشابهی در دنیای واقعی و در راهروهای دادگاه در جریان است.[1]
استودیوی فیلمسازی نیو ریجنسی روز جمعه گذشته با ثبت شکایتی در دادگاه فدرال کالیفرنیا، رسماً مایکل مان را هدف قرار داد. هدف از این شکایت، حفظ مالکیت کامل این استودیو بر فیلمنامه فیلم جنایی و تحسینشده «مخمصه» است. این اقدام حقوقی، پاسخی به تلاشهای اخیر این کارگردان کهنهکار برای بازپسگیری حقوق اثرش محسوب میشود.[2][3]
در اوایل سال جاری میلادی، مایکل مان سه اخطار رسمی برای نیو ریجنسی ارسال کرد. او در این اخطاریهها، با استناد به یکی از بندهای قانون کپیرایت ایالات متحده، خواستار فسخ قرارداد واگذاری حقوق فیلمنامه و بازگرداندن مالکیت آن به خودش شد. این بند قانونی به پدیدآورندگان اجازه میدهد پس از گذشت ۳۵ سال، حقوق آثار خود را پس بگیرند.[1][4]
با این حال، استودیوی نیو ریجنسی استدلال کاملاً متفاوتی دارد. وکلای این شرکت در شکواییه خود ادعا کردهاند که فیلمنامه «مخمصه» بر اساس قراردادهای امضاشده در سال ۱۹۹۴، یک «اثر سفارشی» محسوب میشود. در قوانین کپیرایت آمریکا، آثار سفارشی مشمول قانون بازپسگیری ۳۵ ساله نمیشوند، زیرا کارفرما از نظر قانونی مؤلف اثر شناخته میشود.[2][5]
ریشههای یک شاهکار جنایی
نیو ریجنسی تأکید میکند که مایکل مان در قراردادهای کتبی متعددی که شخصاً و از طرف شرکتهای تحت کنترلش امضا کرده، به صراحت پذیرفته است که این فیلمنامه یک کار سفارشی است. استودیو از دادگاه میخواهد تا با صدور حکمی، اخطاریههای مان را باطل و بیاثر اعلام کند و مالکیت بلامنازع نیو ریجنسی بر این اثر را به رسمیت بشناسد.[3][4]
اما تیم حقوقی مایکل مان روایت دیگری از تاریخچه خلق این اثر دارد. سخنگوی این کارگردان در واکنش به شکایت نیو ریجنسی اعلام کرد که این پرونده به نوشتههای کاملاً شخصی و اصیل مان در دهه ۱۹۸۰ میلادی بازمیگردد. به گفته او، این نوشتههای اولیه در نهایت تکامل یافتند و به فیلم نمادین سال ۱۹۹۵ تبدیل شدند.[1][3]
سخنگوی مان با لحنی قاطع به رسانهها گفت که پس از گذشت ۴۰ سال، مایکل مان در حال استفاده از حق قانونی مؤلفان برای بازپسگیری آثارشان است. تیم حقوقی او اطمینان دادهاند که با قدرت از این پرونده دفاع خواهند کرد و دادگاه در نهایت حقوق قانونی این فیلمساز را به رسمیت خواهد شناخت.[2][5]
این مناقشه حقوقی تنها به گذشته محدود نمیشود، بلکه سایه سنگینی بر آینده این فرنچایز انداخته است. نیو ریجنسی در شکایت خود صراحتاً اشاره کرده است که اخطاریههای مایکل مان، مالکیت استودیو را در هالهای از ابهام قرار داده و توانایی آنها را برای توسعه، تأمین مالی و صدور مجوز برای آثار اقتباسی مختل کرده است.[4][5]
سایه دادگاه بر سر قسمت دوم
نکته حائز اهمیت در این پرونده، زمانبندی طرح آن است. این دعوای حقوقی درست در شرایطی رسانهای شده که مایکل مان در حال آمادهسازی مقدمات ساخت قسمت دوم این فیلم با عنوان «مخمصه ۲» است. این پروژه که هم پیشدرآمد و هم دنبالهای بر فیلم اصلی محسوب میشود، یکی از موردانتظارترین فیلمهای سالهای آینده است.[1][3]
بر اساس گزارشها، فیلمبرداری «مخمصه ۲» قرار است از ۱۹ ژانویه ۲۰۲۷ آغاز شود. این فیلم بر اساس رمانی به همین نام ساخته میشود که مایکل مان با همکاری مگ گاردینر در سال ۲۰۲۲ منتشر کرد و به سرعت به یکی از پرفروشترین کتابهای سال تبدیل شد. داستان این رمان، وقایع قبل و بعد از سرقت بزرگ فیلم اول را روایت میکند.[2][4]
تیم بازیگران قسمت دوم نیز به شدت کنجکاویبرانگیز است. نامهای بزرگی چون آدام درایور، کریستین بیل، لئوناردو دیکاپریو و استیون گراهام برای حضور در این پروژه مطرح شدهاند. با توجه به ابعاد عظیم این تولید، هرگونه ابهام حقوقی میتواند سرمایهگذاران و شرکای تجاری را نگران کند.[1][4]
در متن شکایت نیو ریجنسی به صراحت آمده است که برخی از مفاد قراردادهای منعقدشده میان این استودیو، مایکل مان و شرکت آمازون در رابطه با ساخت «مخمصه ۲»، مستقیماً به نتیجه این دعوای حقوقی بستگی دارد. این موضوع نشان میدهد که گرههای تجاری این پرونده تا چه حد در هم تنیده است.[4][5]
با وجود این نگرانیها، سخنگوی مایکل مان تلاش کرده است تا به طرفداران اطمینان خاطر بدهد. او در بیانیه خود تأکید کرد که این پرونده حقوقی هیچ ارتباط مستقیمی با روند تولید «مخمصه ۲» ندارد و برنامهریزیها برای شروع فیلمبرداری در ماه ژانویه بدون تغییر به قوت خود باقی است.[2][3]
نبرد بر سر حقوق مؤلف در هالیوود
قانون بازپسگیری ۳۵ ساله کپیرایت، همواره یکی از میدانهای نبرد اصلی میان خالقان آثار و استودیوهای بزرگ هالیوود بوده است. این قانون در ابتدا با این هدف تصویب شد که به نویسندگان و هنرمندان اجازه دهد تا در سالهای بعد، از موفقیت تجاری آثاری که در جوانی فروختهاند، سهم عادلانهای دریافت کنند.[2][5]
با این حال، استودیوها با استفاده از بند «اثر سفارشی»، همواره تلاش کردهاند تا این حق را از مؤلفان سلب کنند. پرونده مایکل مان میتواند به یک رویه قضایی مهم در صنعت سینما تبدیل شود. اگر او بتواند ثابت کند که هسته اصلی فیلمنامه پیش از قراردادهای استودیویی خلق شده است، راه برای دیگر فیلمسازان نیز هموارتر خواهد شد.[4][5]
مایکل مان پیش از ساخت «مخمصه»، ایده این داستان را در سال ۱۹۸۹ در قالب یک فیلم تلویزیونی به نام «سقوط لسآنجلس» پیادهسازی کرده بود. این پیشینه تاریخی میتواند برگ برنده وکلای او در دادگاه باشد تا ثابت کنند ایده و شخصیتها مدتها قبل از ورود نیو ریجنسی به پروژه، توسط خود مان خلق شده بودند.[1][5]
در حالی که وکلای دو طرف در حال آماده کردن لوایح خود برای دادگاه لسآنجلس هستند، صنعت سینما با دقت این پرونده را زیر نظر دارد. نتیجه این دادگاه نه تنها تکلیف یکی از مهمترین فیلمنامههای تاریخ سینمای اکشن را مشخص میکند، بلکه میتواند معادلات قدرت میان فیلمسازان مؤلف و استودیوهای سرمایهگذار را دستخوش تغییر کند.[3][4]
نکات کلیدی
- استودیوی نیو ریجنسی با ثبت شکایتی در دادگاه فدرال، تلاش میکند مانع از بازپسگیری حقوق فیلمنامه «مخمصه» توسط مایکل مان شود.
- مایکل مان با استناد به قانون کپیرایت آمریکا، قصد دارد پس از گذشت بیش از ۳۰ سال، مالکیت اثر اصیل خود را پس بگیرد.
- استودیو ادعا میکند این فیلمنامه یک «اثر سفارشی» بوده و مشمول قانون فسخ کپیرایت و بازگرداندن حقوق به مؤلف نمیشود.
- این دعوای حقوقی در حالی جریان دارد که فیلمبرداری قسمت دوم این شاهکار سینمایی قرار است در ژانویه ۲۰۲۷ آغاز شود.
آنچه نمیدانیم
- هنوز مشخص نیست که آیا دادگاه لسآنجلس ادعای «اثر سفارشی» بودن این فیلمنامه را میپذیرد یا حق را به مایکل مان میدهد.
- تأثیر دقیق و احتمالی این پرونده بر قراردادهای مالی و پخش قسمت دوم فیلم با شرکت آمازون در هالهای از ابهام قرار دارد.
روند رویداد
دهه ۱۹۸۰
مایکل مان نگارش ایدهها و نوشتههای شخصی خود را که بعدها به فیلمنامه «مخمصه» تبدیل شد، آغاز کرد.
سال ۱۹۹۴
قراردادهای مربوط به واگذاری حقوق فیلمنامه میان شرکتهای وابسته به مایکل مان و استودیوها امضا شد.
سال ۱۹۹۵
فیلم کلاسیک «مخمصه» با بازی آل پاچینو و رابرت دنیرو اکران شد و به یکی از شاهکارهای ژانر جنایی تبدیل گردید.
اوایل ۲۰۲۶
مایکل مان سه اخطاریه رسمی برای بازپسگیری حقوق فیلمنامه به استودیوی نیو ریجنسی ارسال کرد.
نوامبر ۲۰۲۶
نیو ریجنسی با ثبت شکایتی رسمی در دادگاه فدرال کالیفرنیا، علیه مایکل مان اقدام حقوقی کرد.
- استودیوهای فیلمسازی
- حفظ مالکیت معنوی آثار بر اساس قراردادهای کاری و تجاری.
- فیلمسازان مؤلف
- دفاع از حقوق بنیادین خالقان برای بازپسگیری آثار اصیل خود.
- تحلیلگران حقوقی
- بررسی دقیق خلأهای قانونی در قراردادهای هالیوود.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- مدیران شرکت آمازون
- نویسندگان مستقل هالیوود
منابع
[1]30namaاستودیوهای فیلمسازیشکایت نیو ریجنسی از مایکل مان برای حفظ مالکیت Heat در آستانه فیلمبرداری قسمت دوم
مطالعه در 30nama →
[2]TheWrapفیلمسازان مؤلفNew Regency Sues Michael Mann to Stop Him Reclaiming ‘Heat’ Copyright
مطالعه در TheWrap →
[3]The A.V. Clubفیلمسازان مؤلفNew Regency is suing Michael Mann for ownership of the Heat screenplay
مطالعه در The A.V. Club →
[4]Dark Horizonsتحلیلگران حقوقیNew Regency Sues Michael Mann Over “Heat”
مطالعه در Dark Horizons →
[5]UA.Newsاستودیوهای فیلمسازیNew Regency has sued Michael Mann over copyright to the Heat screenplay
مطالعه در UA.News →
بیشتر در سرگرمی
مشاهده همه →سانسور
توقف پخش سریال «سرخ و سیاه» آیدا پناهنده در ادامه موج ممیزیهای شبکه نمایش خانگی
4 منبع
صنعت سینما
مکانیک سینما: فناوری، نورشناسی و اقتصاد بوفه پشت پرده نقرهای
13 منبع
آزادی بیان
حمایت بیش از ۲۰۰ سینماگر و نهاد بینالمللی از جعفر پناهی و درخواست لغو حکم زندان
4 منبع
موسیقی کلاسیک
موزیکویدئوی جدید بیتلز برای ترانه «در زندگی من» با حضور ستاره سریال «نوجوانی» منتشر شد
4 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار سرگرمی با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





