دیدار محرمانه نمایندگان حوثی‌ها و مقامات آمریکایی در مسقط؛ تعهد به توقف حملات دریایی

در سفارت ایالات متحده در مسقط، پایتخت عمان، نمایندگان حوثی‌های یمن و مقامات آمریکایی در اواخر هفته گذشته پشت درهای بسته دیدار کردند. این مذاکرات محرمانه، که در یکی از حساس‌ترین مقاطع امنیتی خاورمیانه برگزار شد، نشان‌دهنده تلاش جدی واشنگتن برای گشودن کانال‌های ارتباطی مستقیم با صنعا است. موقعیت جغرافیایی عمان به عنوان یک میانجی سنتی و بی‌طرف در منطقه، بار دیگر بستر مناسبی را برای دیپلماسی پنهان فراهم کرد تا طرفین بتوانند به دور از فشارهای رسانه‌ای، درباره خطوط قرمز امنیتی خود گفتگو کنند.[1][6]

خروجی این نشست دیپلماتیک، یک توافق غیرمنتظره و تعیین‌کننده بود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، نمایندگان حوثی‌ها در این دیدار متعهد شده‌اند که حملات خود را علیه کشتی‌های تجاری و نظامی متعلق به ایالات متحده و اسرائیل متوقف کنند. این تعهد، که تنها چند روز پس از عملیات گسترده نیروهای یمنی در تصرف بخش‌های کلیدی از سواحل دریای سرخ به دست آمد، می‌تواند نقطه عطفی در تامین امنیت یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های تجارت جهانی باشد و خطر یک رویارویی نظامی مستقیم و تمام‌عیار را کاهش دهد.[1][5]

با این حال، این پیشرفت دیپلماتیک در جبهه دریایی، با تشدید بی‌سابقه تنش‌های لفظی و نظامی در شبه‌جزیره عربستان همزمان شده است. درست در روزهایی که مذاکرات مسقط در جریان بود، مقامات عربستان سعودی ادعا کردند که یک حمله پهپادی از سوی یمن به سمت شهر مکه را شناسایی و رهگیری کرده‌اند. این ادعا، که مستقیماً حساسیت‌های مذهبی بیش از یک میلیارد مسلمان را نشانه می‌گیرد، به سرعت فضای سیاسی منطقه را ملتهب کرد و سایه سنگینی بر تلاش‌های صلح‌جویانه انداخت.[2][6]

واکنش صنعا به این اتهام، قاطع و بی‌سابقه بود. مهدی المشاط، رئیس شورای عالی سیاسی یمن، ادعای هدف قرار دادن مکه را به شدت تکذیب کرد و آن را «تلاشی ناامیدانه» از سوی رژیم سعودی خواند. او در اظهارات خود تاکید کرد که ریاض با این دروغ‌پردازی‌ها به دنبال تحریک ملت‌هایی است که اکنون به سطح بالایی از آگاهی رسیده‌اند. المشاط تصریح کرد که «کسی دیگر فریب این دروغ‌ها را نمی‌خورد» و اتهام جفا به کعبه و حرمین شریفین، تنها یک ابزار تبلیغاتی برای سرپوش گذاشتن بر ناکامی‌های نظامی ائتلاف است.[2]

در میدان نبرد واقعی نیز، شواهد نشان‌دهنده تداوم درگیری‌های سنگین است. روز چهارشنبه، دولت مستقر در صنعا رسماً اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور موفق شده است یک فروند جنگنده اف-۱۵ متعلق به نیروی هوایی عربستان سعودی را سرنگون کند. عمر البخیتی، سخنگوی دولت یمن، اعلام کرد که این جنگنده در حال انجام اقدامات خصمانه در آسمان استان استراتژیک مأرب بوده است. او این رویداد را سندی غیرقابل انکار دانست که دروغ‌های ریاض مبنی بر عدم دخالت در بمباران‌های اخیر یمن را کاملاً رسوا می‌سازد.[3]

فراتر از معادلات ژئوپلیتیک و نظامی، هزینه انسانی این درگیری‌های چندلایه به شکل نگران‌کننده‌ای در حال افزایش است. بر اساس داده‌های جدیدی که صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) منتشر کرده است، تنها در دو هفته گذشته بیش از ۱۰۴ هزار نفر در مناطق مختلف یمن از خانه‌های خود آواره شده‌اند. آمارهای این نهاد بین‌المللی نشان می‌دهد که حدود ۵۷ هزار نفر از این آوارگان جدید را کودکان تشکیل می‌دهند؛ واقعیتی تلخ که نشان می‌دهد غیرنظامیان همچنان قربانیان اصلی این بحران فرسایشی هستند.[4]

ترکیب این رویدادهای متناقض—مذاکره با واشنگتن از یک سو و درگیری شدید با ریاض از سوی دیگر—نشان‌دهنده استراتژی پیچیده حوثی‌ها در مدیریت بحران است. صنعا با ارائه تضمین‌های امنیتی در دریای سرخ، تلاش می‌کند تا ائتلاف دریایی غرب را خنثی کرده و تمرکز نظامی خود را بر جبهه‌های داخلی و مرزهای زمینی با عربستان معطوف کند. این رویکرد تفکیک‌شده، به آن‌ها اجازه می‌دهد تا ضمن حفظ اهرم‌های فشار منطقه‌ای، از انزوای کامل دیپلماتیک جلوگیری کنند.[1][6]

در نهایت، موفقیت یا شکست این دیپلماسی پنهان به واکنش سایر بازیگران منطقه‌ای بستگی دارد. در حالی که توقف حملات به کشتی‌های آمریکایی می‌تواند به آرامش نسبی در بازارهای انرژی و حمل‌ونقل دریایی کمک کند، تداوم درگیری‌ها در مأرب و جنگ رسانه‌ای بر سر اماکن مقدسه، چشم‌انداز یک صلح جامع در یمن را دور از دسترس نگه می‌دارد. روزهای آینده نشان خواهد داد که آیا توافق مسقط می‌تواند به عنوان الگویی برای تنش‌زدایی گسترده‌تر عمل کند، یا تنها یک آتش‌بس تاکتیکی و محدود باقی خواهد ماند.[5][6]