ترامپ در آستانه تصمیم‌گیری درباره ایران؛ احتمال دیدار با پزشکیان در نیویورک

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، اکنون در موقعیتی قرار دارد که باید میان تشدید فشارهای نظامی و اقتصادی یا گشودن مسیر دیپلماتیک با تهران یکی را انتخاب کند و مجمع عمومی سازمان ملل متحد در هفته جاری، نخستین فرصت عملی او برای اجرای این تصمیم است. او روز یکشنبه ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶ در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز اعلام کرد که درباره گام بعدی آمریکا در قبال جمهوری اسلامی در «مرحله تصمیم‌گیری» قرار دارد.[1][2]

ترامپ در مصاحبه با تری ینگست، خبرنگار ارشد فاکس‌نیوز، با اشاره به گزینه‌های پیش روی خود گفت: «اتفاقات بسیار بزرگی در آینده نه‌چندان دور رخ خواهد داد.» او گزینه‌های واشنگتن را شامل از بین بردن توانمندی‌های ایران، رها کردن آن برای نابودی اقتصادی یا دستیابی به یک توافق جامع عنوان کرد.[1][5]

مهم‌ترین بخش اظهارات رئیس‌جمهوری آمریکا، اعلام آمادگی او برای دیدار احتمالی با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران بود. پزشکیان قرار است در روزهای آینده برای شرکت در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک سفر کند. ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال این دیدار گفت که چنین ملاقاتی دور از ذهن نیست و او آماده است تا در صورت فراهم شدن شرایط، با همتای ایرانی خود گفت‌وگو کند.[2][3]

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنش‌های نظامی در خاورمیانه به بالاترین سطح خود در ماه‌های اخیر رسیده است. همزمان با بازگشت زودهنگام ترامپ از اقامتگاه کمپ دیوید به کاخ سفید، مقامات نظامی در تهران با صدور بیانیه‌هایی هشدار داده‌اند که هرگونه اقدام نظامی جدید از سوی آمریکا با واکنش متقابل و گسترده روبه‌رو خواهد شد.[4][5]

در سوی دیگر، مقامات جمهوری اسلامی نیز سیگنال‌های دوگانه‌ای ارسال کرده‌اند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اعلام کرده است که تهران شروط هفت‌گانه‌ای را برای توقف درگیری‌ها از طریق میانجی‌گرانی در قطر و پاکستان به واشنگتن منتقل کرده و اکنون منتظر پاسخ رسمی دولت ترامپ است.[3][5]

با وجود لفاظی‌های تند نظامی، تمرکز هر دو طرف بر رویدادهای دیپلماتیک نیویورک نشان می‌دهد که مسیر مذاکره همچنان باز است. حضور همزمان هیئت‌های دیپلماتیک ایران و آمریکا در مقر سازمان ملل در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶، می‌تواند نقطه عطفی در مدیریت بحرانی باشد که اقتصاد جهانی و امنیت خطوط کشتیرانی در خلیج فارس و دریای سرخ را تحت‌الشعاع قرار داده است.[1][2][3]

ترامپ در بخش دیگری از مصاحبه خود با فاکس‌نیوز، با لحنی تند به وضعیت مقامات ایرانی اشاره کرد و مدعی شد که برخی از آن‌ها «مثل موش قایم شده‌اند». این اظهارات نشان‌دهنده رویکرد فشار حداکثری اوست که تلاش می‌کند تهران را وادار به پذیرش شروط واشنگتن از موضع ضعف کند.[2]

از سوی دیگر، تحرکات منطقه‌ای نیز بر پیچیدگی این تصمیم‌گیری افزوده است. حملات اخیر به اهدافی در ریاض و هشدار سفارتخانه‌های آمریکا در خاورمیانه درباره احتمال لغو پروازها و بسته شدن حریم‌های هوایی، فشارها را بر کاخ سفید برای اتخاذ یک استراتژی مشخص و بازدارنده افزایش داده است.[4]

در داخل آمریکا نیز، ترامپ با فشارهای سیاسی مواجه است. گزارش‌ها حاکی از آن است که او در محافل خصوصی اذعان کرده که ادامه درگیری‌های فرسایشی با ایران ممکن است در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، تأثیر منفی بر پایگاه رأی حزب جمهوری‌خواه بگذارد. این محاسبات داخلی می‌تواند کفه ترازوی تصمیم‌گیری او را به سمت یک توافق دیپلماتیک سنگین‌تر کند.[3][5]

مسعود پزشکیان که با شعار تعامل با جهان روی کار آمده است، اکنون در نیویورک با آزمونی دشوار روبه‌روست. تیم دیپلماتیک او در تلاش است تا ضمن حفظ خطوط قرمز تعیین‌شده از سوی هسته مرکزی قدرت در تهران، راهی برای کاهش تحریم‌های فلج‌کننده بانکی و نفتی پیدا کند.[1][2]

تصمیم نهایی ترامپ، چه به سمت تشدید درگیری نظامی متمایل شود و چه به یک دیدار تاریخی در نیویورک بینجامد، پیامدهای عمیقی برای بازارهای انرژی خواهد داشت. در حال حاضر، خروج روزانه میلیون‌ها بشکه نفت از تنگه هرمز تحت تدابیر شدید امنیتی انجام می‌شود و هرگونه تغییر در وضعیت موجود، مستقیماً بر قیمت جهانی انرژی تأثیر می‌گذارد.[5]