اسرائیل مناقصه ساخت ۱۲۳۴ واحد مسکونی در شهرک ای۱ را آغاز کرد؛ طرحی که کرانه باختری را دو نیم می‌کند

وزارت ساخت و ساز و مسکن اسرائیل رسماً مناقصه ساخت ۱۲۳۴ واحد مسکونی را در منطقه به شدت مورد مناقشه ای۱ در کرانه باختری اشغالی آغاز کرده است؛ اقدامی که یکی از حساس‌ترین پروژه‌های شهرک‌سازی از نظر ژئوپلیتیک در منطقه را پیش می‌برد. این مناقصه که روز سه‌شنبه به صورت آنلاین منتشر شد، به پیمانکاران تا ۱۹ اکتبر فرصت می‌دهد تا پیشنهادات خود را ارائه دهند—مهلتی که تنها یک هفته پیش از انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر تعیین شده است. زمان‌بندی و مقیاس این اعلامیه فوراً تنش‌ها را افزایش داده و یک مناقشه ارضی دیرینه را به فاز فعال تدارکات تجاری کشانده است.[2][4]

کریدور ای۱ (شرق ۱) شامل تقریباً ۱۲ کیلومتر مربع از زمین‌های خشک و تپه‌ای است که بین اورشلیم شرقی و شهرک بزرگ اسرائیلی معاله آدومیم واقع شده است. توسعه این قطعه زمین خاص، یک هدف استراتژیک محوری برای دولت‌های راست‌گرای متوالی اسرائیل بوده است. هدف اعلام شده آنها ایجاد پیوستگی جمعیتی و ارضی بدون وقفه بین اورشلیم و شهرک‌های یهودی اطراف آن است تا عملاً مرز شرقی شهر را ایمن کرده و از تقسیم آن در هر توافق صلح آینده جلوگیری کنند.[4][5]

با این حال، پروژه ای۱ دقیقاً به دلیل موقعیت جغرافیایی خود با مخالفت شدید بین‌المللی روبرو است. در صورت توسعه کامل، این بلوک شهرک‌سازی عملاً کرانه باختری را از شرق به غرب دو نیم خواهد کرد. با مسدود کردن این کریدور، ساخت و ساز، استان‌های جنوبی فلسطینی مانند بیت‌لحم و الخلیل را از مراکز جمعیتی شمالی مانند رام‌الله و نابلس جدا می‌کند. منتقدان و ناظران بین‌المللی استدلال می‌کنند که این امر عملاً مانع از تشکیل یک کشور فلسطینی پیوسته و با دوام شده و راه‌حل دو دولتی را از نظر جغرافیایی ناممکن می‌سازد.[1]

۱۲۳۴ واحدی که در حال حاضر برای مناقصه باز شده‌اند، تقریباً یک سوم از ۳۴۰۱ خانه‌ای را تشکیل می‌دهند که در آگوست ۲۰۲۵ به طور جامع برای منطقه ای۱ تأیید شده بودند. گروه‌های حقوقی اسرائیلی، از جمله «صلح اکنون»، «ایر عمیم» و «بیمکوم»، اشاره کردند که دولت عمداً این مناقصه جزئی و جدید را صادر کرده تا چالش حقوقی جاری در دیوان عالی علیه طرح جامع اصلی ۳۴۰۰ واحدی را دور بزند. دولت با تقسیم پروژه به مناقصه‌های کوچک‌تر، قصد دارد پیش از انتخابات اکتبر، ایجاد واقعیت‌های غیرقابل برگشت در صحنه را تسریع بخشد.[1][5]

پیامدهای دیپلماتیک انتشار این مناقصه، به ویژه از سوی متحدان اروپایی، فوری و شدید بوده است. اد میلیبند، وزیر امور خارجه بریتانیا، کاردار اسرائیل را به وزارت خارجه احضار کرد تا «اعتراض عمیق» خود را ابلاغ کند و علناً این مناقصه را به عنوان «عملی غیرقابل قبول و مخرب» توصیف کرد. میلیبند هشدار داد که دولت بریتانیا تخریب راه‌حل دو دولتی را نخواهد پذیرفت و اعلام کرد که بریتانیا در حال آماده‌سازی یک بسته جامع از اقدامات، از جمله تحریم‌های احتمالی علیه نهادهایی است که در گسترش غیرقانونی شهرک‌سازی شرکت می‌کنند.[3]

دیده‌بان حقوق بشر (Human Rights Watch) مستقیماً به شرکت‌های ساختمانی که مناقصه را در نظر دارند، هشدار حقوقی جدی صادر کرد و اعلام نمود که کسب‌وکارهایی که پیشنهاد ارائه می‌دهند، در معرض خطر همدستی در جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت قرار دارند. این سازمان حقوقی بین‌المللی تأکید کرد که پروژه ای۱، انتقال اجباری بیش از ۱۸ جامعه بادیه‌نشین را که در حال حاضر در این کریدور ساکن هستند، تهدید می‌کند. این شامل روستای دیرینه مورد مناقشه خان الاحمر است که از زمان طرح اولیه پروژه ای۱ در دهه ۱۹۹۰، با تهدیدهای مکرر تخریب و اخراج اجباری روبرو بوده است.[1]

مقامات اسرائیلی در مورد هدف استراتژیک پشت این ساخت و ساز کاملاً شفاف بوده‌اند. هنگامی که طرح گسترده‌تر ای۱ سال گذشته تأیید شد، بتسلئیل اسموتریچ، وزیر دارایی، علناً اعلام کرد که هدف «دفن ایده یک کشور فلسطینی» است و استدلال کرد که این توسعه تضمین می‌کند که «چیزی برای به رسمیت شناختن و کسی برای به رسمیت شناختن وجود نخواهد داشت.» بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، نیز به طور مشابه از این پروژه حمایت کرده و بر ادعاهای تاریخی و امنیتی دائمی اسرائیل بر قلمرو متصل کننده معاله آدومیم به اورشلیم تأکید کرده است.[1][4]

با نزدیک شدن سریع مهلت ۱۹ اکتبر برای ارائه پیشنهادات، این مناقصه پروژه ای۱ را از یک مناقشه برنامه‌ریزی نظری به یک توسعه تجاری قریب‌الوقوع تبدیل می‌کند. اگر قراردادها امضا شوند، ماشین‌آلات سنگین مستقر شوند و عملیات ساختمانی آغاز شود، معکوس کردن تجزیه ارضی کرانه باختری به طور تصاعدی دشوارتر خواهد شد. جامعه بین‌المللی اکنون با یک پنجره زمانی بسیار محدود روبرو است تا پیش از آغاز ساخت و ساز، فشار دیپلماتیک ملموسی اعمال کند—تحولی که چشم‌انداز استراتژیک درگیری اسرائیل و فلسطین را برای نسل‌ها به طور اساسی و دائمی تغییر خواهد داد.[2][5]