فناوری FSR 4.1 ای‌ام‌دی برای کارت‌های گرافیک قدیمی و کنسول‌های ایکس‌باکس منتشر شد

در جریان یک ارائه ویدئویی در روز بیستم اکتبر ۲۰۲۶، جک هوین، معاون ارشد بخش پردازش و گرافیک AMD، خبر غافلگیرکننده‌ای را برای جامعه گیمرها اعلام کرد. او در حالی که در کنار نمایندگانی از ایکس‌باکس و ایسوس ایستاده بود، تایید کرد که فناوری پیشرفته FSR 4.1 دیگر در انحصار سخت‌افزارهای جدید نیست.[4][5]

این تصمیم استراتژیک، فناوری ارتقای تصویر مبتنی بر یادگیری ماشین را به طیف وسیعی از دستگاه‌های موجود در بازار می‌آورد. کارت‌های گرافیک سری Radeon RX 6000 که در سال ۲۰۲۰ عرضه شده بودند، اکنون جان تازه‌ای گرفته‌اند. این معماری قدیمی حالا می‌تواند از قابلیت‌های هوش مصنوعی برای بازسازی فریم‌ها استفاده کند.[1][2]

علاوه بر کارت‌های گرافیک دسکتاپ، پردازنده‌های مجتمع نیز بخش بزرگی از این به‌روزرسانی را تشکیل می‌دهند. تراشه‌های سری Ryzen AI Max و Ryzen AI 9 در لپ‌تاپ‌های گیمینگ، اکنون به طور کامل از این فناوری پشتیبانی می‌کنند. این یعنی لپ‌تاپ‌های میان‌رده می‌توانند بازی‌های سنگین را با پایداری بسیار بیشتری اجرا کنند.[1][4]

کنسول‌های دستی نیز از این قاعده مستثنی نمانده‌اند. پردازنده‌های سری Ryzen Z2 Extreme و Z2A که قلب تپنده دستگاه‌هایی مانند ROG Ally هستند، نسخه سبک‌تر و بهینه‌شده‌ای از FSR 4.1 را دریافت می‌کنند. این نسخه ویژه برای سخت‌افزارهای کم‌مصرف طراحی شده تا بدون تخلیه سریع باتری، نرخ فریم را افزایش دهد.[2][5]

هوین در این مراسم تاکید کرد: «ما مدل شبکه‌های عصبی FSR 4.1 را به گونه‌ای تغییر داده‌ایم که از سخت‌افزار سایه‌زن INT8 پشتیبانی کند.» این تغییر فنی به معماری‌های قدیمی‌تر اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به شتاب‌دهنده‌های ماتریسی پیشرفته، از مزایای یادگیری ماشین بهره‌مند شوند.[1]

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این اطلاعیه، همکاری مستقیم AMD با مایکروسافت برای آوردن FSR 4.1 به کنسول‌های ایکس‌باکس سری ایکس و اس بود. اسکات ون ولیت، مدیر ارشد فناوری ایکس‌باکس، تایید کرد که این قابلیت به زودی در دسترس توسعه‌دهندگان کنسول قرار می‌گیرد. این اتفاق می‌تواند فاصله عملکردی ایکس‌باکس را با سخت‌افزارهای رقیب کاهش دهد.[3][4]

بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که اجرای این فناوری روی سخت‌افزارهای قدیمی، هزینه پردازشی بسیار کمی دارد. در تست‌های انجام شده با کارت گرافیک RX 6900 XT در بازی سایبرپانک ۲۰۷۷، اجرای حالت متوازن FSR 4.1 تنها حدود ۱۳ درصد از توان پردازشی را مصرف می‌کند. در ازای این هزینه اندک، گیمرها تصویری بسیار واضح‌تر و پایدارتر دریافت می‌کنند.[1]

علاوه بر ارتقای وضوح تصویر، قابلیت تولید فریم نیز در این نسخه بهبود یافته است. مهندسان AMD ادعا می‌کنند که مشکل زمان‌بندی فریم‌ها که پیش از این باعث ایجاد لکنت در تصویر می‌شد، اکنون برطرف شده است. این اصلاحات به معنای گیم‌پلی روان‌تر در صحنه‌های اکشن و سریع خواهد بود.[1][2]

پشتیبانی از رابط برنامه‌نویسی Vulkan یکی دیگر از دستاوردهای مهم این به‌روزرسانی است. پیش از این، فناوری‌های جدید AMD بیشتر روی دایرکت‌ایکس ۱۲ متمرکز بودند، اما اضافه شدن ولکان راه را برای اجرای بهتر بازی‌ها روی سیستم‌عامل لینوکس باز می‌کند. این خبر به ویژه برای کاربران استیم دک بسیار امیدوارکننده است.[2][5]

برای استفاده از این قابلیت‌ها در رایانه‌های شخصی، کاربران باید درایور جدید Adrenalin Edition نسخه 26.10.1 را نصب کنند. این درایور که هم‌اکنون در دسترس قرار گرفته، پشتیبانی رسمی از بازی‌های جدیدی مانند Call of Duty: Modern Warfare 4 را نیز به همراه دارد.[1][5]

با وجود این پیشرفت‌ها، توسعه‌دهندگان بازی‌ها باید عناوین خود را برای پشتیبانی از نسخه جدید به‌روزرسانی کنند. این یعنی بازی‌های قدیمی به صورت خودکار از مزایای FSR 4.1 بهره‌مند نخواهند شد و استودیوهای سازنده باید پچ‌های اختصاصی منتشر کنند. با این حال، لیست بازی‌های پشتیبانی‌کننده به سرعت در حال افزایش است.[3]

در حال حاضر بیش از ۴۰۰ بازی از فناوری FSR روی کارت‌های گرافیک سری ۹۰۰۰ پشتیبانی می‌کنند و انتظار می‌رود این رقم با ورود سخت‌افزارهای قدیمی‌تر به چرخه پشتیبانی، رشد چشمگیری داشته باشد. قابلیت بازسازی پرتو نیز قرار است به زودی به عناوین بیشتری اضافه شود.[2][5]

این استراتژی AMD نشان‌دهنده تغییر رویکرد در صنعت سخت‌افزار است. در دورانی که قیمت قطعات کامپیوتری به شدت افزایش یافته، ارائه راهکارهای نرم‌افزاری برای بهبود عملکرد دستگاه‌های موجود، یک مزیت رقابتی بزرگ محسوب می‌شود. این حرکت می‌تواند وفاداری کاربران به برند رادئون را تضمین کند.[1]

با توجه به اینکه کنسول‌های نسل بعدی نیز احتمالا از معماری AMD استفاده خواهند کرد، توسعه و بلوغ فناوری‌های مبتنی بر یادگیری ماشین از همین حالا آغاز شده است. پایه‌گذاری این اکوسیستم گسترده، به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد تا بازی‌های خود را برای طیف وسیع‌تری از سخت‌افزارها بهینه کنند.[3]

در نهایت، این به‌روزرسانی یک پیام روشن برای بازار دارد: رقابت در دنیای گرافیک دیگر تنها به قدرت خام سخت‌افزاری محدود نمی‌شود. الگوریتم‌های هوش مصنوعی و بهینه‌سازی‌های نرم‌افزاری اکنون نقش تعیین‌کننده‌ای در تجربه نهایی کاربر ایفا می‌کنند و AMD با این اقدام، گام بلندی برای دموکراتیزه کردن این فناوری‌ها برداشته است.[4]